دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

هیپرکاپنی یا افزایش بیش از حد دی‌اکسید کربن در خون

هیپرکاپنی، هیپرکاربی، افزایش دی‎اکسید کربن خون، کمبود اکسیژن، تعادل اکسیژن و دی‎اکسید کربن در خون، آسم، سیگار، بیماری انسدادی مزمن ریه، COPD، مواد شیمیایی،  آلفا – 1 – آنتی‎تریپسین (AAT)، تهویه غیر تهاجمی، تهویه با دستگاه مکانیکی، ونتیلاسیون

علایم هیپرکاپنی شدید نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد زیرا این علایم می‎توانند سبب بروز عوارض درازمدت شوند. برخی از این عوارض می‎توانند کُشنده باشند.

مقالات خون‌شناسی

• جین لئونارد، دکتر سوزان فالک
• ترجمه هامیک رادیان


هیپرکاپنی یا آن‌گونه که گاهی از اوقات نامیده می‌شود، هیپرکاربی، اختلالی است که بر اثر افزایش بیش از حد دی‏اکسید کربن در خون ایجاد می‌شود.
هیپرکاپنی اغلب اوقات نتیجۀ کمبود تهویه یا اختلال تنفسی است که در آن اکسیژن کافی وارد ریه‎ها نشده و دی‌اکسید کربن به میزان لازم از آن خارج نمی‎گردد. هیپرکاپنی به دلایل دیگر از جمله برخی بیماری‌های ریه نیز ایجاد می‌شود.


[مطالب این مقاله:]
• علایم هیپرکاپنی
• علل هیپرکاپنی
• ریسک فاکتورهای هیپرکاپنی
• تشخیص هیپرکاپنی
• درمان هیپرکاپنی
• پیشگیری از هیپرکاپنی
• پیام همراه



علایم هیپرکاپنی
در مواردی که علایم خفیف هستند و در گذر زمان به کندی توسعه پیدا می‌کنند، مردم ممکن است متوجه ابتلا خود به هیپرکاپنی نشوند. بنابراین آگاهی از علایم خفیف و علایم شدید هیپرکاپنی اهمیت دارد.

علایم خفیف
موارد مندرج در فهرست زیر علایم خفیف هیپرکاپنی محسوب می‌شوند:
سرگیجه
خواب‌آلودگی
خستگی مفرط بیش از حد
سردرد
• احساس گیجی
گرگرفتگی پوست
تنگی نفس
این علایم هیپرکاپنی ممکن است از دوره‎های کوتاه‎تر تنفس سطحی یا تنفس کند مثل زمان خواب عمیق ایجاد شوند.
اینها همیشه دلیلی برای نگرانی نیستند زیرا بدن در اغلب اوقات قادر است تا علایم را تصحیح کرده و بدون مداخلۀ پزشکی سطح دی‌اکسید کربن را در خون تنظیم کند.
به هر جهت اگر علایم مزبور در طول چندین روز ادامه داشته باشند، مراجعه به دکتر موضوعی قابل توصیه است.

علایم شدید
علایم هیپرکاپنی شدید نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد زیرا این علایم می‎توانند سبب بروز عوارض درازمدت شوند. برخی از این عوارض می‎توانند کُشنده باشند.
علایم هیپرکاپنی شدید شامل موارد زیر است:
• گیجی
• کُما
افسردگی یا پارانویا
هیپرونتیلاسیون یا تنفس بیش از حد
• بی‌نظمی ضربان قلب یا آریتمی
• از دست دادن هشیاری (خودآگاهی)
• پیچش عضلات
• حملات پانیک
• حمله یا تشنج


علل هیپرکاپنی
هیپرکاپنی دلایل متعددی می‌تواند داشته باشد که برخی از آنها در زیر فهرست شده‎اند:

بیماری انسدادی مزمن ریه یا COPD
COPD اصطلاحی عام برای چند اختلال محتلف است که به تنفس آسیب می‌زنند. اشکال شایع COPD شامل برونشیت مزمن و آمفیزم است.
برونشیت مزمن به التهاب و ایجاد مخاط در راه‌های هوایی منجر می‌شود، در حالی که آمفیزم شامل آسیب دیدن کیسه‌های هوایی یا آلوئولی در ریه‌ها است.
هر دو اختلال می‎توانند سبب افزایش میزان دی‌اکسید کربن در جریان خون شوند.
علت اصلی بروز COPD مجاورت درازمدت ریه با مواد تحریک کننده است. بر مبنای اعلام "انستیتو ملی قلب، ریه، و خون"، در ایالات متحد آمریکا دود سیگار شایع‌ترین علت تحریک ریه است که سبب COPD می‌شود. آلودگی هوا و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی یا گرد و غبار نیز ممکن است سبب COPD شود.
اگرچه تمامی افراد دچار COPD به هیپرکاپنی مبتلا نمی‌شوند، ریسک این ابتلا در سیر پیشرفت COPD افزایش می‌یابد.

آپنه خواب
"بنیاد ملی خواب" گزارش می‌دهد که بین 5 تا 20 درصد بزرگسالان دچار آپنه خواب هستند.
این اختلال شایع با تنفس سطحی، یا بروز مکث در جریان تنفس در طول خواب مشخص می‌شود. این وضعیت می‌تواند در سطح اکسیژن موجود در جریان خون اختلال ایجاد کند و تعادل میان سطح اکسیژن و دی‏اکسید کربن را در بدن بر هم بزند.
علایم آپنه خواب شامل خواب‎آلودگی در طول روز، احساس سردرد در هنگام بیدار شدن و دشواری تمرکز است.

ژنتیک
در موارد نادر، یک اختلال ژنتیکی که در آن کبد قادر به تولید مقدار کافی آلفا – 1 – آنتی‎تریپسین (AAT) نیست، می‌تواند باعث ایجاد هیپرکاپنی شود. آلفا – 1 – آنتی‎تریپسین پروتئینی است که وجود آن برای سلامت ریه ضروری است، بنابراین کمبود AAT یک ریسک فاکتور توسعۀ COPD محسوب می‌شود.

اختلالات عصب و مشکلات عضلانی
در برخی از مردم عضلات و عصب‌های ضروری برای کارکرد کامل ریه به درستی کار نمی‌کنند. برای مثال، دیستروفی عضلانی می‌تواند سبب تضعیف عضلات شده و در نهایت به مشکلات تنفسی منجر شود.
دیگر اختلالات سیستم‎های عصبی یا عضلانی که می‎توانند باعث تقویت هیپرکاپنی شوند شامل موارد زیرند:
اسکلروزیس جانبی امیوتروفیک (ALS)، یک بیماری پیشرونده که به سلول‎های عصبی مغز و طناب نخاعی آسیب می‎زند.
انسفالیت یا بروز التهاب در مغز
سندرم گیلن - باره که می‌تواند سبب ایجاد پاسخ ایمنی غیر نرمال شود
• میاستنی گراویس، یک بیماری مزمن که می‌تواند عضلات اسکلتی مسؤول تنفس را تضعیف کند.

علل دیگر
علل دیگر بالا بودن سطح دی‌اکسید کربن در خون شامل موارد زیر است:
• فعالیت‎های تأثیرگذار بر تنفس مثل غواصی یا استفاده از دستگاه تهویۀ کمکی (ونتیلاتور).
• بروز سکته در ساقۀ مغز که می‌تواند بر تنفس تأثیر منفی داشته باشد.
هیپوترمی، یک فوریت پزشکی که بر اثر کاهش سریع دمای بدن ایجاد می‌شود.
• سندرم تهویه کم ناشی از چاقی (سندرم پیکویکین) که در آن مردم دچار اضافه وزن نمی‎توانند به سرعت کافی یا عمق مورد نیاز تنفس کنند.
اوردوز برخی مواد مخدر و داروها مثل تریاک یا بنزودیازپین‌ها.


ریسک فاکتورهای هیپرکاپنی کدامند
برخی از مردم نسبت به دیگران در ریسک بالاتری برای ابتلا به هیپرکاپنی قرار دارند، به ویژه اگر آنها دچار موارد زیر باشند:
• سیگار: افراد سیگاری، به ویژه سیگاری‎های قهار، در ریسک بالاتری برای ابتلا به COPD، هیپرکاپنی، دیگر مشکلات تنفسی، و بیماری‌های ریه قرار دارند.
• ابتلا به آسم: از آنجا که آســم سبب التهاب و باریک شدن راه‌های هوایی می‌شود، در صورتی که تحت کنترل نباشد، ممکن است باعث تأثیرگذاری بر تنفس و سطح دی‌اکسید کربن در بدن شود.
• سر و کار داشتن با مواد محرک ریه: افرادی که با مواد شیمیایی، گرد و غبار، دود سیگار، یا دیگر مواد تحریک کنندۀ ریه سر و کار دارند در ریسک بالاتری برای ابتلا به هیپرکاپنی قرار می‎گیرند.
• ابتلا به COPD: ابتلا به COPD به ویژه اگر بیماری در مراحل پیشرفتۀ آن تشخیص داده شود، احتمال ابتلا به هیپرکاپنی را افزایش می‌دهد.


تشخیص هیپرکاپنی
برخی تست‌ها برای تشخیص هیپرکاپنی به کار می‎روند که شامل موارد زیرند:
• آزمایش گازهای خون شریانی: این تست سطح دی‌اکسید کربن و اکسیژن را در خون مورد بررسی قرار می‌دهد.
• تست اسپیرومتر: این تست شامل دمیدن در یک لولۀ مخصوص برای ارزیابی میزان هوایی است که فرد می‌تواند از ریه‌هایش خارج کند و نیز اینکه خروج این هوا با چه سرعتی انجام می‌شود.
• عکسبرداری اشعۀ ایکس یا CT اسکن: این تست‌های تصویربرداری می‎توانند وجود آسیب ‎دیدگی در ریه و اختلالات ریه را مورد بررسی قرار دهند.


درمان هیپرکاپنی
درمان هیپرکاپنی به شدت اختلال و علت زیربنایی (اصلی) بیماری بستگی دارد. گزینه‌های درمانی در این مورد شامل موارد زیر است:

تهویه
دو نوع تهویه در مورد هیپرکاپنی مورد استفاده قرار می‎گیرد:
• تهویۀ غیر تهاجمی: تنفس از طریق جریان هوایی که از طریق یک ماسک دهانی یا بینی می‎آید تقویت می‌شود. این روش برای مردم دچار آپنه خواب برای باز نگه داشتن راه‌های هوایی در طول شب مفید است و به عنوان CPAP یا فشار راه هوایی مثبت مداوم نیز شناخته می‌شود.
• تهویۀ مکانیکی: لوله‎ای از طریق دهان به داخل راه هوایی فرد فرستاده می‌شود. این روش لوله‎گذاری (انتوباسیون) نامیده می‌شود.
مردم دچار هیپرکاپنی شدید ممکن است برای یاری دادن به تنفس تحت تهویۀ مکانیکی قرار گیرند.

دارو
برخی داروها شامل موارد زیر می‎توانند به تنفس کمک کنند:
• آنتی‎بیوتیک‎ها برای درمان پنومونی یا دیگر عفونت‌های سیستم تنفسی
• برونکودیلاتورها برای باز کردن راه‌های هوایی
• کورتیکوستروئیدها برای کاهش التهاب راه هوایی

اکسیژن‌ درمانی
مردمی که مورد اکسیژن درمانی قرار می‎گیرند منظماً از دستگاهی استفاده می‌کنند که اکسیژن را به ریه‌ها می‎رساند. این کار می‌تواند به‌ایجاد تعادل در سطح دی‌اکسید کربن خون کمک کند.

تغییرات سبک زندگی
برای کاهش علایم و اجتناب از بروز عوارض، دکتر ممکن است تغییراتی را در رژیم غذایی و فعالیت فیزیکی توصیه کند. پزشک در عین حال به بیمار توصیه می‎کند تا از مواد محرک ریه از طریق ترک سیگار و محدود کردن مجاورت با مواد شیمیایی، گرد و غبار، و دود اجتناب کند.

جراحی
اگر ریه‌ها یا راه‌های هوایی صدمه ببینند، احتمال استفاده از جراحی مطرح خواهد بود. گزینه‌ها در این مورد شامل جراحی کاهش حجم ریه برای برداشتن بافت‎های آسیب دیده یا پیوند ریه است که در آن ریۀ آسیب دیده با ریۀ سالمی که از یک اهدا کننده گرفته می‌شود، جایگزین می‎گردد.


پیشگیری از هیپرکاپنی
هیپرکاپنی از طرق زیر قابل پیشگیری است:
• درمان اختلالات ریوی پیشتر ایجاد شده
• ترک دخانیات
• نگه داشتن وزن در محدودۀ سالم
• ورزش منظم
• اجتناب از قرار گرفتن در معرض دود و مواد شیمایی


پیام همراه
هیپرکاپنی بر اثر افزایش سطح دی‌اکسید کربن در خون ایجاد می‌شود. عوامل متعددی برای بروز این وضعیت وجود دارد، و مخاطب گرفتن آنها برای مدیریت علایم و بهبود کیفیت زندگی فرد موضوعی کلیدی است.
از آنجا که علایم این بیماری ممکن است خفیف بوده و در طول زمان گسترش پیدا کنند، آگاهی داشتن از علایم هیپرکاپنی مهم است و در صورت مواجهه با مشکلات تنفسی و دیگر علایم مورد اشاره، فرد باید به پزشک مراجعه کند.
افرادی که بر اثر هیپرکاپنی به درمان درازمدت یا جراحی نیاز دارند باید برنامۀ درمانی خود را برای کاهش خطر بروز عوارض به دقت پیگیری کنند./


Source:
MedicalNewsToday
What to know about hypercapnia
Last reviewed Fri 5 January 2018
By Jayne Leonard
Reviewed by Suzanne Falck, MD, FACP 

نظرات (2)

سلام
دست گلت درد نکنه مطالب جالبی و مفید بود . میدونم خیلی ها مطالعه میکنن ولی همت تشکر را ندارند من از طرف همه آنها تشکر میکنم.
در خصوص عفونتهای سیستم تنفسی خیلی ها استفاده از عنبر نسا را توصیه میکنن . همه مدعین که برونشیت‌و دیگر عفونتها...

سلام
دست گلت درد نکنه مطالب جالبی و مفید بود . میدونم خیلی ها مطالعه میکنن ولی همت تشکر را ندارند من از طرف همه آنها تشکر میکنم.
در خصوص عفونتهای سیستم تنفسی خیلی ها استفاده از عنبر نسا را توصیه میکنن . همه مدعین که برونشیت‌و دیگر عفونتها بااستنشاق عنبر نسا خوب شده

ادامه مطلب
  پیوست ها
 
  1. سهراب

سلام
من حدود 15 سال هست که درگیر این مشکل هستم و 2 سال هست شدید شده به طوری که تقریبن هر روز تنگی نفس دارم و گاهی به علت افزایش ناگهانی ضربان قلب و فشارخون اورژانسی میشم.
پروپرانولول دز 10 روزی 2 عدد مصرف میکنم ولی باز هم گاهی شبها دچار تپش قلب و...

سلام
من حدود 15 سال هست که درگیر این مشکل هستم و 2 سال هست شدید شده به طوری که تقریبن هر روز تنگی نفس دارم و گاهی به علت افزایش ناگهانی ضربان قلب و فشارخون اورژانسی میشم.
پروپرانولول دز 10 روزی 2 عدد مصرف میکنم ولی باز هم گاهی شبها دچار تپش قلب و تنگی نفس هستم.سینوزیت مزمن هم دارم.همیشه خستگی دارم وشبها نمیتونم دراز کشیده راحت بخوابم و با کلی گرفتاری به صورت نشسته میخوابم.دکتر قلب هم رفتم و فقط پرانولول برام تجویز کرده.

ادامه مطلب
  پیوست ها
 
تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.