دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

شوره سر – علل و درمان

شوره سر، درماتیت سبوریک، پسوریازیس، اگزما، فقر بهداشت، شامپو، اسید سالیسیلیک، روغن درخت چای، قطران زغال سنگ، کتوکنازول، سولفید سلنیوم

علت دقیق ایجاد شوره سر مشخص نیست، اما عوامل مختلفی ریسک بروز آن را افزایش می‎دهند. شورۀ سر به فقر بهداشتی مرتبط نیست، اما در صورتی که فرد دچار این اختلال موهای خود را به صورت مرتب شستشو یا مرتب نکند، شورۀ سر بیشتر به چشم می‏‌خورد.

مقالات پوست / درماتولوژی

• کریستین نوردکویست، دکتر النا بیگرز
• ترجمۀ فرهنگ راد

علت دقیق ایجاد شوره سر مشخص نیست، اما عوامل مختلفی ریسک بروز آن را افزایش می‎دهند. شورۀ سر به فقر بهداشتی مرتبط نیست، اما در صورتی که فرد دچار این اختلال موهای خود را به صورت مرتب شستشو یا مرتب نکند، شورۀ سر بیشتر به چشم می‏‌خورد.
شوره سر یکی از اختلالات سطح جمجمه است که باعث بروز فلس‎های کوچک پوستی می‌شود. شورۀ سر معمولاً با خارش همراه است.
شورۀ سر می‎تواند سبب نگرانی و خجالت و درمان آن نیز دشوار باشد، اما کمک‎هایی در موردش در دسترس است.
مطالب این مقاله:
• علل
• درمان
• چه هنگامی باید به دکتر مراجعه کرد
• شورۀ سر در بچه‎ها

علل
علل دقیق شورۀ سر شناخته شده نیستند.
یک نظریه در این مورد شورۀ سر را با تولید هورمون مربتط می‎داند، زیرا شورۀ سر اغلب در پیرامون دورۀ بلوغ شروع می‎شود.
در اینجا به ده عامل محتمل دیگر نیز پرداخته شده است.

درماتیت سبوریک
افراد دچار درماتیت سبوریک دارای پوست روغنی و تحریک‌پذیر هستند و احتمال بروز شورۀ سر در آنها بیشتر است.
درماتیت سبوریک به نواحی وسیعی از پوست شامل ناحیۀ پشت و گوش‎ها، سینه، ابروها و اطراف بینی لطمه می‎زند.
پوست سرخ‎رنگ و چرب شده و با فلس‌واره‎های سفید و زرد پوسته پوسته پوشیده می‎شود.
درماتیک سبوریک ارتباط نزدیکی با مالاسزیا / Malassezia دارد، قارچی که معمولاً بر روی جمجمه زندگی و از روغن‎های ترشح شده توسط فولیکول‎ها تغذیه می‎کند.
این اختلال معمولاً سبب بروز مشکلی نمی‎شود، اما قارچ مزبور در برخی از مردم بیش‌فعال می‎گردد، که این باعث می‎شود جمجمه تحریک‌پذیر شده و سلول‎های پوست اضافی تولید کند.
همچنان که این سلول‎های اضافی می‎میرند و فرومی‎ریزند، با چربی مو و جمجمه مخلوط می‎شوند و شورۀ سر را تشکیل می‎دهند.

عدم شانه زدن کافی سر
شانه زدن و برس کشیدن به مو به طور منظم ریسک ایجاد شورۀ سر را کاهش می‎دهد، زیرا این کار به ریزش طبیعی پوست سر کمک می‎کند.

مخمر
افراد دچار حساسیت به مخمر شانس اندک بیشتری در دچار شدن به شورۀ سر دارند، زیرا مخمر در این مورد نقش دارد. شورۀ سر معمولاً در طول فصل زمستان بیشتر می‎شود و با گرمتر شدن هوا کاهش پیدا می‎کند.
این ممکن است بدان دلیل باشد که اشعۀ ماوراء بنفش – آ (UVA) که از آفتاب می‌آید با مخمر وارد فعل و انفعال می‌شود.

پوست خشک
مردم دارای پوست خشک بیشتر در معرض ابتلاء به شورۀ سر قرار دارند. هوای سرد زمستان در تلفیق با اتاق‎های بیش از حد گرم یک علت شایع بروز خارش و پوسته دادن پوست است. شورۀ سر نشأت گرفته از پوست خشک گرایشی به ایجاد پوسته‎های غیر روغنی و ریزتر دارد.

شامپوها و محصولات مراقبت از پوست
برخی محصولات مخصوص مراقبت از مو می‎توانند محرک ایجاد خارش، سرخی و پوسته دادن جمجمه شوند. شامپو کردن مکرر مو می‎تواند سبب بروز شورۀ سر شود زیرا می‎تواند باعث تحریک جمجمه گردد.
برخی مردم می‎گویند عدم شامپو کردن کافی می‎تواند سبب تجمع روغن و سلول‎های مردۀ پوست شود که به ایجاد شورۀ سر منجر می‎گردند، اما شواهدی مبنی بر درست بودن این نظر در دست نیست.

برخی اختلالات پوستی
مردم دچار پسوریازیس، اگزما، و برخی دیگر از اختلالات پوستی گرایشی بیش از بقیۀ مردم در ابتلاء به شورۀ سر نشان می‎دهند. تاینه کاپیتیس، یک عفونت قارچی که به عنوان سعفۀ جمجمه نیز شناخته می‎شود، می‏تواند باعث بروز شورۀ سر شود.

اختلالات پزشکی
افراد بزرگسال دچار بیماری پارکینسون و برخی دیگر از بیماری‎های نورولوژیک بیش از دیگران در مقابل شورۀ سر و درماتیت سبوریک آسیب‌پذیر هستند.
یک مطالعه پی برده است که 30 تا 83 درصد افراد مبتلا به HIV، دچار درماتیت سبوریک هستند، حال آنکه این رقم در جمعیت عمومی 3 تا 5 درصد است.
بیماران در حال گذراندن دورۀ بهبود از حمله قلبی و سکته مغزی و نیز افراد دچار ضعف سیستم ایمنی بیشتر در معرض ابتلاء به شورۀ سر قرار دارند.

رژیم غذایی
عدم مصرف کافی غذاهای حاوی زینک (روی)، گروه ویتامین‎های B، و برخی از انواع چربی‎ها ریسک ابتلاء به شورۀ سر را افزایش می‎دهد.

استرس روانی
میان استرس و بسیاری از مشکلات پوستی ارتباط نزدیک وجود دارد.

سن
ابتلاء به شورۀ سر از دورۀ نوجوانی تا میانسالی محتمل‎تر است، با وجود این عارضۀ مورد بحث می‎تواند مادام‎العمر باشد. شوره سر در میان مردان بیش از زنان شایع است، و این موضوع احتمالاً به هورمون‎ها ارتباط دارد.

درمان
درمان با هدف متوقف کردن شورۀ سر از طریق کند کردن بازتولید سلول‎های پوست یا ایجاد فعل و انفعال با تولید مخمر صورت می‎گیرد، در صورتی که مخمر علت بروز شوره سر باشد.
راهکار درمانی به سن بیمار و شدت اختلال بستگی دارد.

شامپوها و آماده‌سازی جمجمه
شامپوها و محصوصلات مخصوص جمجمه پشت پیشخان اکثر فروشگاه‎ها و داروخانه‎ها پیدا می‎شوند. این محصولات می‎توانند درماتیت سبوریک را کنترل کنند اما قادر به معالجۀ آن نیستند.
پیش از استفاده از یک شامپوی ضد قارچ، فرد باید تا حد ممکن سر را از بابت تکه‎های تُرد و پوسته پوسته‎های موجود پاکسازی کند. این کار باعث مؤثرتر عمل کردن شامپو می‎شود.
برای درمان شورۀ ریش، شامپوهای ضد شوره در دسترس است.

ترکیباتی که باید در جستجویشان بود
بسیاری از شامپوهای ضد شوره یا ضد قارچ حاوی دستکم یکی از ترکیبات مندرج در زیر هستند:
• کتوکونازول: یک مادۀ ضد قارچ مؤثر است. شامپوهای حاوی این ترکیب را در هر سنی می‎توان استفاده کرد.
• سولفید سلنیوم: این ماده باعث کاهش تولید روغن‎های طبیعی توسط غده‎های موجود در جمجمه می‎شود. سلنیوم سولفید در مداوای شورۀ سر مؤثر است.
• پیروتیون زینک: این ماده باعث کند شدن رشد مخمر می‎شود.
• قطران زغال سنگ: این فرآورده دارای عامل ضد قارچ طبیعی است. موی رنگ شده یا درمان شده ممکن است در نتیجۀ کاربرد درازمدت لکه‎دار شود. صابون قطران همچنین باعث حساسیت بیشتر جمجمه در برابر نور آفتاب می‎شود، بنابراین کاربران آن باید در هنگام حضور در فضای بیرون از محل‎های سرپوشیده کلاه به سر کنند. قطران زغال سنگ همچنین در دوزهای بالا می‎تواند کارسینوژنیک باشد.
• اسید سالیسیک: این اسیدها به خلاص شدن جمجمه از سلول‎های پوست کمک می‎کنند. آنها روند بازتولید سلول‎های پوست را کند نمی‎کنند. بسیاری از "اسکراب‎های جمجمه" حاوی اسیدهای سالیسیلیک هستند. درمان با اسید سالیسیلیک گاهی از اوقات می‎تواند سبب خشکی جمجمه و تشدید ایجاد ورقه‎های پوستی شود.
• روغن درخت چای: مشتق از درخت چای استرالیایی (ملالئوکا آلترنیفولیا)، بسیرای از شامپوها در حال حاضر حاوی این ماده هستند. این ماده از دیرباز به عنوان یک عامل ضد قارچ، آنتی‎بیوتیک و ضد شوک، مورد استفاده قرار داشته است. برخی از مردم در مقابل آن دچار آلرژی می‎شوند.
بهترین راهکار انتخاب شامپویی شامل یکی از این ترکیبات و شستشوی هر روزۀ سر با شامپو تا هنگام تحت کنترل قرار گرفتن شورۀ سر است.
پس از آن، می‎توان فواصل استفاده از این ترکیبات را طولانی‎تر کرد.
جایگزین کردن شامپوی ضد شوره با شامپوی معمولی می‎تواند مفید باشد. یک شامپوی خاص ممکن است پس از مدتی کارآیی خود را از دست بدهد. در چنین مقطعی، انتخاب مناسب این است که این شامپو با شامپوی دیگری که دارای ترکیبات دیگری است جایگزین گردد.
برخی از شامپوها باید قبل از آبکشی در حدود 5 دقیقه روی جمجمه باقی بمانند، زیرا شستشوی سریع مانع از کارکرد درست مادۀ مؤثر شامپو می‎شود. برخی دیگر از این شامپوها باید بلافاصله آبکشی شوند. استفاده کننده از این شامپوها باید به دستورالعمل کاربرد آنها دقت کند.

چه هنگامی باید به دکتر مراجعه کرد
معمولاً مشاوره با دکتر در مورد شورۀ سر یا درماتیت سبوریک الزامی نیست، اما گاهی از اوقات شورۀ سر می‎تواند علامتی از وجود یک اختلال طبی جدی‎تر باشد.
کمک طبی باید به این موارد بپردازد:
• علایمی از عفونت، مثل بروز حالت سرخی، افتادگی یا تورم وجود دارد
• شوره بسیار شدید است یا در مقابل درمان خانگی مقاومت به خرج می‎دهد
• علایمی از اگزما، پسوریازیس، یا دیگر اختلالات پوستی در جمجمۀ دچار خارش شدید وجود دارد
عوارض ناشی از شورۀ سر نادر است، اما این امکان نیز وجود دارد که این عوارض ناشی از یکی از درمان‎های مورد استفاده باشد.
اگر شامپو یا درمان مربوط به جمجمه تولید تحریک یا خارش می‎کند، فرد باید استفاده از آن را متوقف کند و از داروساز در مورد محصول جایگزین مشورت بخواهد.
برای مثال فرد دچار ضعف سیستم ایمنی به علت ابتلا به HIV یا ایدز، باید در مورد شورۀ سر از پزشک سؤال کند.

شورۀ سر در کودکان
نوزادان و بچه‎های خردسال اغلب دچار نوعی از شوره موسوم به کلاه گهواره هستند. این کلاه گهواره می‎تواند به صورت تکه‌های پوسته پوستۀ زردرنگ و روغنی روی جمجمه باشد.
کلاه گهواره در حدود دو ماه پس از تولد ظاهر می‌شود و ممکن است چند هفته یا ماه ادامه داشته باشد.
شستشوی ملایم سر بچه با شامپو بچه و استفاده از روغن بچه می‎تواند به پیشگیری از تجمع پوسته‎ها کمک کند.
اگر نشانه‎ای از ترک پوست، عفونت، تورم، خونریزی یا خارش وجود داشته باشد، یا اگر عارضه به دیگر قسمت‎های بدن گسترش پیدا کرده باشد، مراجعه به دکتر اهمیت دارد.

راه‎حل‎های جدید برای شورۀ سر؟
تحقیق در مورد یافتن راه‎هایی برای کمک به مردم دچار پسوریازیس و دیگر اختلالات پوستی ادامه دارد. بر مبنای تحقیقی منتشر شده در سال 2012، چای سبز پتانسیل خود را در درمان شورۀ سر و پسوریازیس نشان داده است. محققان معتقدند که یک فورمولاسیون خاص که بتواند سد ضد آب پوست را نفوذپذیر کند با رشد بیش سلولی بیش از حد و استرس اکسیداتیو و التهاب مقابله خواهد کرد.
یک مطالعۀ انجام شده توسط محققان اروپایی عنوان کرده است که افزودن آنتی‌بادی لاما به شامپو می‎تواند راهکار تازۀ مقابله با شورۀ سر باشد.

Source:
Dandruff: Causes and treatments
Written by Christian Nordqvist Reviewed by Alana Biggers, MD, MPH
Last updated: Fri 16 June 2017

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.