دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

هپاتیت B - عفونت ویروسی مسبب سرطان کبد و سیروز

هپاتیت B، کارسینوم هپاتوسلولار، سیروز کبد، عفونت کبد، خون، منی، مایعات واژن، زردی چشم، زردی پوست، یرقان، تنافاویر، واکسن هپاتیت B، ایمنی‌زایی، سازمان بهداشت جهانی، WHO، انتقال ترازی، HBV-HIV

تقریباً 275 میلیون نفر در سطح جهان در شرایط آلودگی به هپاتیت B به زندگی خود ادامه می‎دهند

مقالات بیماری کبدی / هپاتیت

• سازمان بهداشت جهانی (WHO)
• ترجمه محمدقاسم رافعی

هپاتیت B یک عفونت ویروسی است که به کبد حمله می‎کند و می‎تواند باعث ایجاد بیماری مزمن و نیز حاد شود.
ویروس مزبور از طریق تماس با خون یا دیگر مایعات بدن فرد آلوده منتقل می‎شود.
• تقریباً 275 میلیون نفر در سطح جهان در شرایط آلودگی به هپاتیت B به زندگی خود ادامه می‎دهند
• در سال 2015 هپاتیت B به 887.000 مورد مرگ و میر منجر شد که اغلب آنها بر اثر عوارض بیماری (شامل سیروز و کارسینوم هپاتوسلولار) رخ دادند.
• هپاتیت B یک مخاطره شغلی مهم برای کارکنان بخش بهداشت و درمان محسوب می‎شود.
• در هر حال این بیماری با واکسن‎های مؤثر و در دسترس کنونی قابل پیشگیری است.
هپاتیت B به شکل بالقوه یک عفونت کبدی تهدید کننده زندگی است که بر اثر ویروس هپاتیت B یا HBV ایجاد می‎شود. هپاتیت B یک مشکل جهانی سلامت محسوب می‎گردد. هپاتیت B می‎تواند باعث ایجاد عفونت مزمن شود و مردم را بر اثر ایجاد سیروز کبد و سرطان کبد در خطر مرگ قرار دهد.
از سال 1983 یک واکسن بر ضد هپاتیت B در دسترس است. این واکسن به میزان 95% در پیشگیری از عفونت مزبور و بیماری مزمن و سرطان کبد بر اثر هپاتیت B مؤثر است.

توزیع جغرافیایی
میزان شیوع هپاتیت B در منطقه غرب اقیانوس آرام و ناحیه آفریقایی سازمان بهداشت جهانی بیشترین میزان گسترش را دارد که در آنجا به ترتیب 6.2 درصد و 6.1 درصد جمعیت بزرگسال به ویروس مزبور آلوده هستند. در ناحیه شرق مدیترانه WHO، ناحیه جنوب شرق آسیا و ناحیه اروپایی به ترتیب تقریباً 3.3 درصد، 2 درصد و 1.6 درصد کل جمعیت به ویروس مزبور آلوده هستند. در جمعیت ناحیه آمریکای WHO میزان آلودگی مزبور 0.7 درصد است.

انتقال
ویروس هپاتیت B می‎تواند دستکم به مدت 7 روز در خارج از بدن به زندگی ادامه دهد. در طول این مدت این ویروس کماکان می‎تواند در صورت وارد شدن به بدن فرد واکسینه نشده باعث ایجاد عفونت شود. دوره نهفتگی ویروس هپاتیت B به طور متوسط 75 روز است اما این میزان می‎تواند بین 30 تا 180 روز متغیر باشد. ویروس را می‎توان در فاصله 30 تا 60 روز پس از ایجاد عفونت شناسایی کرد و می‎تواند تداوم یافته و به هپاتیت B مزمن تبدیل شود.
در نواحی اندمیک یا همه‎گیری بومی بالا، هپاتیت B بیشترین میزان شیوع را از طریق انتقال از مادر به فرزند در طول زایمان (انتقال پری‎ناتال) یا از خلال انتقال ترازی (تماس با خون آلوده) به ویژه از کودک آلوده به کودک غیر آلوده در طول 5 سال اول زندگی دارد. توسعه عفونت مزمن در نوزادان دچار عفونت از مادران یا پیش از سن 5 سالگی بسیار شایع است.
هپاتیت B در عین حال از طریق تماس پوست به پوست یا مخاطی با خون آلوده و مایعات مختلف بدن و همچنین بزاقی، خون عادت ماهانه، مایعات واژن و منی منتقل می‎شود. احتمال انتقال هپاتیت B از طریق رابطه جنسی وجود دارد که این مورد به ویژه در پیوند با مردان واکسینه نشده که با مردان دیگر رابطه جنسی دارند و نیز در افراد هتروسکسوال دارای شرکای جنسی متعدد یا در تماس با فواحش مطرح است. عفونت در بزرگسالی در کمتر از 5 درصد موارد به هپاتیت مزمن منجر می‎شود. انتقال ویروس در عین حال ممکن است بر اثر استفاده مکرر از یک سرنگ یا استفاده مشترک از آن، چه در محیط‎های مراقبت پزشکی یا در میان معتادان به مواد مخدر تزریقی ایجاد شود. به علاوه، امکان بروز این عفونت در طول اقدامات جراحی، پزشکی، و دندان‎پزشکی، تاتو، یا از طریق استفاده از ریش‎تراش یا اشیاء مشابه که به خون عفونی آلوده هستند وجود دارد.

علایم
اغلب مردم در طول مرحله حاد عفونت دچار هیچ‎گونه علایمی نمی‎شوند. به هر حال، برخی از مردم به ناخوشی حاد مبتلا می‎گردند که چند هفته طول می‎کشد، و شامل زرد شدن رنگ پوست و سفیدی چشم‎ها (یرقان)، تیره رنگ شدن ادرار، خستگی مفرط بیش از حد، تهوع، استفراغ و درد شکم است. گروه کوچکی از افراد دچار هپاتیت حاد ممکن است به نارسایی کبدی حاد دچار شوند که امکان مرگ بر اثر آن وجود دارد.
در برخی موارد، ویروس هپاتیت B در عین حال می‎تواند باعث ایجاد عفونت مزمن کبد شود که خود قادر است تا در ادامه به سیروز یا سرطان کبد منجر گردد.

چه کسی در ریسک بیماری مزمن قرار دارد؟
احتمال مزمن شدن عفونت به سنی که فرد دچار عفونت می‎شود بستگی دارد. کودکان سنین زیر 6 سال که به این عفونت آلوده می‌شوند در بالاترین ریسک ابتلاء به عفونت‎های مزمن قرار دارند.
در نوزادان و کودکان:
• 80 تا 90 درصد نوزادان که در طول سال اول زندگی عفونی می‎شوند دچار عفونت‎های مزمن می‎گردند؛ و
• 30 تا 50 درصد کودکان دچار عفونت شده در سنین زیر 6 سال به عفونت‎های مزمن مبتلاء می‎شوند
در بزرگسالان:
• کمتر از 5 درصد بزرگسالان سالم از لحظ دیگر که در بزرگسالی دچار عفونت می‎شوند به عفونت مزمن دچار می‎گردند؛ و
• 20 تا 30 درصد بزرگسالانی که دچار عفونت مزمن شده‌اند به سیروز و یا سرطان کبد مبتلاء می‎شوند.

عفونت همزمان HBV-HIV
در حدود 1 درصد مردم مبتلاء به عفونت HBV (2.7 میلیون نفر) در عین حال به HIV مبتلاء هستند. متقابلاً شیوع جهانی عفونت HBV در افراد مبتلاء به HIV 7.4 درصد است. از سال 2015 WHO درمان را برای هر فرد HIV مثبت فارغ از مرحله ابتلاء به بیماری توصیه کرده است. تنافاویر که در درمان ترکیبی برای عفونت HIV در مرحله اول مؤثر است در عین حال علیه HBV نیز کارآیی دارد.

تشخیص
در یک بستر بالینی امکان تمایز میان هپاتیت B از دیگر اشکال هپاتیت که بر اثر عامل‎های ویروسی ایجاد می‎شوند وجود ندارد، بنابراین تأیید آزمایشگاهی تشخیص در این مورد ضروری است. برخی تست‎های خون برای تشخیص این بیماری و پایش مردم در دسترسند. این تست‎ها را می‎توان برای تمایز میان عفونت‎های حاد و مزمن مورد استفاده قرار داد.
تشخیص آزمایشگاهی عفونت هپاتیت B بر کشف آنتی‎ژن HBsAg سطحی هپاتیت B تمرکز می‎کند. توصیه WHO این است که تمامی اهداکنندگان خون برای هپاتیت B تست شوند تا از سلامت خون اهدایی اطمینان حاصل شود و از انتقال تصادفی عفونت به مردم دریافت کننده فرآورده‌های خونی پیشگیری به عمل آید.
• عفونت HBV حاد با وجود HBsAg و آنتی‎بادی ایمونوگلوبولین M یا IgM به آنتی‎ژن هسته‌ای HBcAg مشخص می‎شود. در طول مرحله اولیه عفونت، بیماران همچنین در مورد آنتی‎ژن هپاتیت Be یا HBeAg از نظر سرمی مثبت هستند. وجود HBsAg نشان دهنده آن است که خون و مایعات بدنی فرد آلوده به میزان بالایی عفونی است.
• عفونت HBV مزمن با مداومت وجود HBsAg برای دستکم 6 ماه (همراه یا بدون همراهی HBeAg) مشخص می‎شود. مداومت وجود HBsAg نشانگر اصلی ریسک توسعه بیماری مزمن کبد و سرطان کبد در ادامه زندگی فرد مبتلاء محسوب می‎شود.

درمان
هیچ درمان ویژه‎ای برای هپاتیت B حاد وجود ندارد. بنابراین مراقبت درمانی با هدف حفظ آرامش و تعادل تعذیه‎ای متناسب شامل جایگزینی مایعات از دست رفته بدن بر اثر استفراغ و اسهال انجام می‎شود.
عفونت هپاتیت B مزمن را می‎توان با استفاده از دارو، شامل عوامل ضد ویروسی، درمان کرد. درمان می‎تواند باعث کند شدن سیروز شده، شیوع سرطان کبد را کاهش داده و میزان بقاء را در درازمدت افزایش دهد.
WHO کاربرد داروهای خوراکی نظیر تنافاویر یا انتکاویر را توصیه می‎کند، زیرا این داروها مؤثرترین داروها برای سرکوب ویروس هپاتیت B محسوب می‎شوند. در مقایسه با داروهای دیگر انواع نام برده به ندرت به مقاومت دارویی منجر می‎شود، مصرف آنها ساده است (یک قرص در روز) و عوارض جانبی اندکی دارند و بنابراین میزان پایش مورد نیاز در مورد آنها محدود است.
به هر حال در مورد اغلب مردم درمان باعث علاج قطعی عفونت هپاتیت B نمی‎شود بلکه فقط روند تکثیر ویروس را سرکوب می‎کند. بنابراین اغلب مردمی که برای هپاتیت B تحت درمان قرار می‎گیرند باید برای تمامی عمر خود این درمان را ادامه دهند.
کماکان دسترسی اندکی به تشخیص و درمان هپاتیت B در بسیاری تنظیمات دارای محدودیت منابع وجود دارد. در سال 2015 از کل 257 میلیون فرد مبتلاء به عفونت HBV فقط 9 درصد (22 میلیون نفر) از ابتلاء خود به بیماری باخبر بودند. از افراد تشخیص داده شده درمان در سطح جهان فقط شامل 8 درصد بیماران (1.7 میلیون نفر) بود. بسیاری از مردم فقط زمانی تشخیص داده می‎شوند که بیماری کبد آنان به مراحل پیشرفته رسیده باشد.
در میان عوارض درازمدت عفونت‎های HBV، سیروز و کارسینوم هپاتوسلولار مسبب بیشترین بار بیماری محسوب می‎شوند. سرطان کبد به سرعت گسترش پیدا می‎کند و از آنجا که گزینه‎های درمانی محدود است بازده در کل ضعیف است. در نواحی کم‎درآمد، مردم دارای تشخیص ابتلاء به سرطان کبد در طول چند ماه پش از تشخیص جان خود را از دست می‎دهند. در نواحی پردرآمد با انجام شیمی درمانی و جراحی طول عمر این بیماران حداکثر چند سالی بیشتر می‎شود. در کشورهای پردرآمد در مورد سیروز گاهی از اوقات عمل پیوند کبد انجام می‎شود که میزان موفقیت آن در همه موارد یکسان نیست.

پیشگیری
واکسن هپاتیت B پایه پیشگیری از هپاتیت B محسوب می‎شود. WHO توصیه می‌کند که تمامی نوزادان در اولین فرصت ممکن پس از تولد واکسن هپاتیت B را دریافت کنند و این کار ترجیحاً باید در طول 24 ساعت اول زندگی نوزاد انجام شود. پایین بودن میزان شیوع عفونت HBV مزمن را در کودکان زیر 5 سال در حال حاضر باید مدیون استفاده گسترده از واکسن هپاتیت B دانست.
• یک جدول سه دوز واکسن هپاتیت B با دوز اول (مونووالنت یا تک ظرفیتی) در زمان تولد و یک دوز دوم و سوم (مونووالنت یا واکسن ترکیبی) به صورت همزمان با دوز اول و سوم واکسن دیفتری و سیاه سرفه و کزاز؛ یا
• جدول 4 دوزی که در آن دوز اول در زمان تولد داده شده و با سه دوز مونووالنت یا دوزهای واکسن ترکیبی دنبال می‎شود که به طور معمول همراه واکسن‎های روتین نوزادان تحویل می‎گردد.
سری کامل واکسن میزان آنتی‎بادی محافظ را به بیش از 95 درصد در نوزادان، کودکان و بزرگسالان جوان می‎رساند. محافظت در برابر بیماری دستکم به مدت 20 سال ادامه دارد و احتمال مادام‎العمر بودن آن نیز مطرح است. بنابراین WHO استفاده از دوز تقویتی واکسن را برای کسانی که جدول واکسیناسیون دارای سه دوز تشریح شده را کامل کرده‎اند توصیه نمی‎کند.
تمامی کودکان و نوجوانان زیر 18 سال و افرادی که پیشتر واکسینه نشده‎اند اگر در ممالکی زندگی می‎کنند که در آنها همه‎گیری بیماری اندک یا متوسط است باید واکسینه شوند. در این تنظیمات این امکان وجود دارد، مردمی که در گروه‎های با ریسک بالا قرار دارند و امکان ابتلاء به عفونت در آنها مطرح است باید واکسینه شوند که شامل گروه‎های زیر می‎شود:
• مردمی که مکرراً نیاز به خون یا محصولات خون دارند، بیماران دیالیزی، دریافت کنندگان پیوند عضو؛
• مردمی که در زندان بسر می‎برند؛
• معتادان مواد مخدر تزریقی؛
• خانوارها و مردم دارای ارتباط با مردم دچار عفونت HBV مزمن؛
• افراد دارای شرکای جنسی متعدد؛
• کارکنان بخش بهداشت و درمان و کسانی که به علت شرایط شغلی خود در معرض تماس با خون و فرآورده‎های خونی قرار دارند؛
• مسافرانی که دوره‎های واکسیناسیون خود را در مورد هپاتیت B کامل نکرده‏اند.
این واکسن دارای بازده خارق‌العاده‎ای در ایمنی و اثربخشی است. از سال 1982، بیش از یک میلیارد دوز واکسن هپاتیت B در سرتاسر جهان مورد استفاده قرار گرفته است. در بسیاری از کشورها که در آنها 8 تا 15 درصد کودکان دچار عفونت مزمن ویروس هپاتیت B می‌شدند، واکسیناسیون میزان ابتلاء را به کمتر از 1 درصد در میان کودکان ایمنی‌زایی شده کاهش داده است.
در سال 2015 پوشش جهانی با دوز سوم واکسن هپاتیت B به 84 درصد رسید و پوشش جهانی با دوز زمان تولد واکسن هپاتیت B 39 درصد بود. ناحیه آمریکای WHO و ناحیه اقیانوس آرام تنها نواحی دارای پوشش گسترده بودند. به علاوه، اجرای راهکارهای ایمنی‌سازی خون، شامل غربالگری با کیفیت مطمئن تمامی خون‎های اهداء شده و ضمایم خون که برای انتقال خون مورد استفاده قرار می‎گیرند، می‎تواند از انتقال HBV پیشگیری کند. در سال 2013 در سطح جهان 97 درصد خون‎های اهدایی غربالگری شده و مورد کنترل کیفی قرار گرفتند اما هنوز کاستی‎هایی در این مورد وجود دارد. در کل جهان تزریق‌های ناایمن از 93 درصد در سال 2000 به 5 درصد در سال 2010 کاهش یافته است. به علاوه اقدامات مرتبط به سکس ایمن شامل به حداقل رساندن شرکای جنسی و استفاده از کاندوم نیز باعث محافظت در برابر انتقال این بیماری می‎شود./

Source:
Hepatitis B
WHO
18 July 2018

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.