دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

ایسکمی روده‌ای، اختلالات کاهش جریان خون در روده

ایسکمی روده‌ای، ایسکمی روده‌ای حاد، ایسکمی روده‌ای مزمن، کولیت ایسکمیک، هیپوتانسیون، ولولوس، واسکولیت، ایسکمی حاد مزانتریک، اترواسکلروزیس، اختلالات بیش‌انعقادی

در برخی موارد ایسکمی روده‌ای کُشنده است

مقالات دستگاه گوارش

• علایم ایسکمی روده‌ای
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• علل ایسکمی روده‌ای
• ریسک فاکتورهای ایسکمی روده‌ای
• پیامدهای ایسکمی روده‌ای
• تشخیص ایسکمی روده‌ای
• درمان ایسکمی روده‌ای



ایسکمی روده‌ای توصیف‌گر طیفی از اختلالات است که زمانی بروز می‌کنند که جریان خون در روده به علت انسداد یک رگ خونی، معمولاً یک شریان، کاهش می‌یابد. ایسکمی روده‌ای می‌تواند روده کوچک، روده بزرگ (کولون)، یا هر دو را درگیر کند.
ایسکمی روده‌ای اختلالی جدی است که می‌تواند باعث درد شود و کارکرد صحیح روده را با مشکل مواجه کند. در موارد شدید، کاهش جریان خون به روده می‌تواند به بافت روده آسیب برساند و احتمالاً به مرگ منجر شود.
درمان‌هایی برای ایسکمی روده‌ای در دسترس است. برای بهبود شانس ریکاوری، حیاتی است که علایم اولیه بیماری شناسایی شود و بیمار بلافاصله تحت مراقبت پزشکی قرار گیرد.

علایم ایسکمی روده‌ای
نشانه‌ها و علایم ایسکمی روده‌ای ممکن است به صورت ناگهانی (حاد) یا به تدریج (مزمن) بروز کنند. نشانه‌ها و علایم ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند، اما برخی الگوهای عموماً شناخته شده وجود دارند که عنوانگر ایسکمی روده‌ای هستند.

علایم ایسکمی روده‌ای حاد
نشانه‌ها و علایم ایسکمی روده‌ای حاد به طور معمول شامل موارد زیرند:
• درد ناگهانی شکم که ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشد
• نیاز ناگهانی به دفع مدفوع
• حرکات مکرر و شدید روده
• حساسیت یا بزرگ شدن شکم
• خون در مدفوع
• گیجی ذهنی در سالمندان

علایم ایسکمی مزمن روده‌ای
نشانه‌ها و علایم ایسکمی روده‌ای مزمن می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• کرامپ یا حالت اشباع شکم، به طور معمول در حدود 30 دقیقه پس از خوردن غذا، که به مدت 1 تا 2 ساعت ادامه پیدا می‌کند
درد شکم که به شکل پیوسته برای هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه پیدا می‌کند
• ترس از غذا خوردن بر اثر دردی که پس از آن ایجاد می‌شود
کاهش وزن ناخواسته
اسهال
تهوع
نفخ

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
در صورت مواجه شدن با درد ناگهانی و شدید شکم مردم باید تحت مراقبت پزشکی قرار گیرند. دردی که باعث ایجاد چنان میزانی از ناراحتی می‌شود که شخص نمی‌تواند در هیچ حالتی آرام بگیرد یک فوریت پزشکی محسوب می‌شود.
اگر کسی دچار دیگر علایم و نشانه‌های نگران کننده باشد باید به پزشک مراجعه کند.

علل ایسکمی روده‌ای
ایسکمی روده‌ای زمانی بروز می‌کند که جریان خون در شریان‌های اصلی رساننده خون به روده‌ها کُند یا متوقف می‌شود. این اختلال به شکل بالقوه علل متعددی شامل انسداد یک شریان بر اثر وجود لخته خون یا باریک شدن شریان به علت انباشت توده‌هایی مثل کلسترول دارد. انسداد همچنین ممکن است در وریدها بروز کند اما این مورد کمتر شایع است.
ایسکمی روده‌ای اغلب به دو دسته تقسیم می‌شود:

ایسکمی کولون (کولیت ایسکمیک)
این نوع ایسکمی روده‌ای، که شایع‌ترین نوع است، زمانی بروز می‌کند که جریان خون به کولون (روده بزرگ) کُند می‌شود. علت کاهش جریان خون به کولون همیشه روشن نیست، اما شماری از اختلالات که باعث افزایش آسیب‌پذیری در برابر ایسکمی کولون می‌شوند عبارتند از:
• کاهش خطرناک فشار خون (هیپوتانسیون) به همراه نارسایی قلبی، جراحی عمده، تروما یا شوک
• وجود لخته خون در شریان تغذیه کننده کولون
• پیچش روده (ولولوس) یا به دام افتادن محتویات روده در یک فتق
• بزرگ شدن بیش از حد روده بر اثر انسداد روده به علت بافت مجروح یا تومور
• دیگر اختلالات تأثیرگذار بر خون مثل التهاب رگ‌های خونی (واسکولیتلوپوس، یا بیماری آنمی سلول داسی شکل
• داروهای منقبض کننده رگ‌های خونی مثل مواردی که برای درمان بیماری قلبی و میگرن به کار می‌روند.
• داروهای هومورنی مثل قرص‌های پیشگیری از بارداری
• مصرف کوکائین یا مت‌آمفتامین
• ورزش‌های سنگین مثل دوهای استقامت

ایسکمی حاد مزانتریک 
این نوع ایسکمی روده‌ای معمولاً روده کوچک را درگیر می‌کند. نوع مزبور شروعی ناگهانی دارد و ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:
• وجود یک لخته خون (امبولوس) که از قلب جدا شده و در سیستم گردش خون باعث انسداد یک شریان می‌شود، که معمولاً شریان مزانتریک عالی است، که خون غنی از اکسیژن را به روده‌ها می‌رساند. این شایع‌ترین علت ایکسمی شریانی مزانتریک محسوب می‌شود و ممکن است بر اثر نارسایی احتقانی قلب، آریتمی یا حمله قلبی بروز کند.
• انسدادی که در یکی از شریان‌های اصلی روده ایجاد می‌شود و جریان خون را کند یا متوقف می‌کند، که این اغلب به عنوان نتیجه انباشت چربی (اترواسکلروزیس) ایجاد شده روی دیواره یک شریان بروز می‌کند. این نوع ایسکمی ناگهانی گرایشی به بروز در مردم دچار ایسکمی مزمن روده‌ای از خود نشان می‌دهد.
• اختلال جریان خون بر اثر افت فشار خون به علت شوک، نارسایی قلبی، مصرف برخی داروها یا نارسایی مزمن کلیه. این نوع ایسکمی روده‌ای بیشتر در مردمی شایع است که دچار دیگر بیماری‌های جدی بوده و به درجاتی از اترواسکلروزیس مبتلاء هستند. به این نوع ایسکمی حاد مزانتریک اغلب زیر عنوان ایسکمی غیر انسدادی اشاره می‌شود، که به این معنی است که نوع مزبور نتیجه وجود انسداد در شریان نیست.

ایسکمی مزمن مزانتریک
ایسکمی مزمن مزانتریک که به نام آنژین روده‌ای نیز شناخته می‌شود نتیجه تجمع توده‌های چربی بر روی یک دیواره شریان (اترواسکلورزیس) است. فرآیند این بیماری معمولاً تدریجی است، و مردم ممکن است تا زمانی که دستکم دو تا سه شریان اصلی تغذیه کننده روده به شدت باریک یا کاملاً بسته نشده باشند نیاز به درمان پیدا نکنند.
یک پیامد بالقوه خطرناک ایسکمی مزمن مزانتریک ایجاد لخته خون در یک شریان مرده است، که باعث انسداد ناگهانی جریان خون می‌شود (ایسکمی حاد مزانتریک).

ایسکمی ناشی از عدم امکان خروج خون از روده
امکان ایجاد یک لخته خون در یک ورید که خون فاقد اکسیژن را از روده خارج می‌کند وجود دارد. وقتی یک ورید مسدود شود، خون به روده برمی‌گردد و باعث ورم و خونریزی می‌گردد. این مورد زیر عنوان اختلال ترومبوز وریدی مزانتریک شناخته می‌شود، و ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:
• التهاب حاد یا مزمن لوزالمعده (پانکراتیت)
عفونت شکم
سرطان‌های سیستم گوارش
• بیماری‌های روده مثل کولیت اولسراتیو، بیماری کرون یا دیورتیکولیت
• اختلالاتی مثل اختلال ارثی لخته شدن خون که باعث افزایش آسیب‌پذیری خون در برابر لخته شدن خون می‌شوند (اختلالات بیش‌انعقادی)
• داروهایی مثل استروژن که می‌توانند خطر لخته شدن خون را افزایش دهند
• صدمات ناحیه شکم

ریسک فاکتورهای ایسکمی روده‌ای
عوامل تأثیرگذار بر افزایش خطر ابتلاء به ایسکمی روده‌ای شامل موارد زیر است:
• انباشت توده چربی در شریان (اترواسکلروزیس). اگر کسی دچار دیگر اختلالات ایجاد شده توسط اترواسکلروزیس مثل کاهش جریان خون به قلب (بیماری شریان کرونری)، پا (بیماری عروقی محیطی) یا شریان‌های تغذیه کننده قلب (بیماری شریان کاروتید) باشد، شخص در معرض افزایش خطر ایسکمی روده‌ای قرار خواهد داشت.
• سن. مردم در سنین بالای 50 بیشتر در معرض ابتلاء به ایسکمی روده‌ای قرار دارند.
• دخانیات. سیگارت (سیگار) و دیگر اشکال دود کردن تنباکو خطر ایسکمی روده‌ای را افزایش می‌دهند.
بیماری انسدادی مزمن ریه. آمفیزم و دیگر بیماری‌های ریوی مرتبط به مصرف دخانیات خطر ابتلاء به ایسکمی روده‌ای را افزایش می‌دهند.
• مشکلات قلبی. در صورت ابتلاء به نارسایی احتقانی قلب یا بی‌نظمی ضربان قلب مثل مورد فیبریلاسیون دهلیزی خطر ابتلاء به ایسکمی روده‌ای افزایش خواهد یافت.
• داروها. برخی داروها می‌توانند خطر ایسکمی روده‌ای را افزایش دهند. مثال‌هایی در این مورد شامل قرص‌های کنترل بارداری و داروهایی مثل برخی داروهای آلرژی و میگرن است که باعث انبساط یا انقباض رگ‌های خونی می‌شوند.
• مشکلات لخته شدن خون. بیماری‌ها و اختلالاتی که باعث افزایش خطر لخته شدن خون می‌شوند می‌توانند خطر ایسکمی روده‌ای را افزایش دهند. مثال‌هایی در این مورد شامل آنمی سلول داسی شکل و جهش فاکتور V لیدن است.
• مصرف مواد مخدر. مصرف کوکائین و مت‌آمفتامین با بروز ایسکمی روده‌ای مرتبط شده‌اند.

پیامدهای ایسکمی روده‌ای
پیامدهای ایسکمی روده‌ای می‌تواند موارد زیر را شامل شود:
• مرگ بافت روده. اگر جریان خون به روده به طور کامل و ناگهانی مسدود شود، امکان مرگ بافت روده‌ای (غانغرایا) وجود دارد.
• سوراخ شدن روده. احتمال ایجاد یک سوراخ در دیواره روده وجود دارد. این اختلال باعث نشت محتویات روده به حفره شکمی شده مسبب یک عفونت جدی (پریتونیت) می‌شود.
• جراحت یا باریک شدن کولون. گاهی اوقات امکان بهبود روده در ایسکمی وجود دارد اما به عنوان بخشی از فرآیند التیام بدن بافت مجروحی شکل می‌دهد که باعث باریک یا مسدود شدن روده می‌شود.
در برخی موارد ایسکمی روده‌ای کُشنده است.

تشخیص ایسکمی روده‌ای
اگر در مورد کسی ظن ابتلاء به ایسکمی روده‌ای مطرح باشد بسته به علایم و نشانه‌ها شخص باید چند تست تشخیصی را انجام دهد:
آزمایش خون. اگرچه هیچ نشانگر (مارکر) اختصاصی برای نشان دادن ایسکمی روده‌ای وجود ندارد نتایج بعضی آزمایش‌های خون می‌تواند بیانگر ایسکمی روده‌ای باشد. یک مثال از چنین نتایجی افزایش تعداد سلول‌های سفید خون است.
• تست‌های تصویربرداری. تست‌های مزبور می‌تواند به پزشک در مشاهده ارگان‌های داخلی و از تشخیص خارج کردن دیگر علل بروز نشانه‌ها و علایم کمک کند. تست‌های تصویربرداری اشعه X، اولتراسوند (سونوگرافی)، CT اسکن و MRI را شامل می‌شوند.
• استفاده از یک اسکپ برای مشاهده داخل دستگاه گوارش. این تکنیک شامل فرو بردن یک لوله مجهز به چراغ و منعطف از راه دهان یا مقعد برای مشاهده دستگاه گوارش از داخل است. وقتی اسکپ از راه دهان وارد شود (اندوسکپی)، قسمت بالای روده کوچک قابل معاینه خواهد بود. وقتی اسکپ از راه مقعد وارد شود (کولونوسکپی) دستکم 2 فوت از کولون (سیگموئیدوسکپی) یا کل روده (کولونوسکپی) قابل مشاهده می‌شود.
• رنگ ردگیری کننده جریان خون در شریان‌ها. در این تست (انژیوگرافی) یک لوله بلند و باریک (کاتتر) از طریق کشاله ران یا بازو وارد شریان می‌شود، و از طریق شریان مزبور به آئورت می‌رسد. یک رنگ تزریق شده از طریق کاتتر مستقیماً به شریان‌های روده‌ای منتقل می‌شود. همچنان که این رنگ از شریان عبور می‌کند، نواحی دچار تنگی یا مسدود شده در تصاویر اشعه X قابل رویت می‌شود. انژیوگرافی همچنین به پزشک امکان می‌دهد تا انسداد شریان را با تزریق دارو یا استفاده از ابزارهای مخصوص برای گشادن شریان، برطرف سازد.
• جراحی اکتشافی. در برخی موارد برای یافتن و برطرف کردن آسیب‌دیدگی بافت نیاز است تا از جراحی اکتشافی استفاده شود. باز کردن شکم این امکان را می‌دهد تا در کوران یک اقدام تشخیص و درمان به صورت یکجا انجام گیرد.

درمان ایسکمی روده‌ای
درمان ایسکمی روده‌ای شامل تجدید جریان خون در دستگاه گوارش است. گزینه‌های درمانی بسته به شدت اختلال متفاوتند.

ایسکمی کولون
دکتر ممکن است آنتی‌بیوتیک‌هایی را برای درمان عفونت یا پیشگیری از آن توصیه کند. درمان هر گونه اختلال پزشکی زیربنایی مثل نارسایی احتقانی قلب یا بی‌نظمی ضربان قلب نیز مهم است. مشابهاً شخص نیاز دارد تا مصرف داروهایی مثل داروهای میگرن، داروهای دارای هورمون و برخی داروهای قلب را که باعث انقباض رگ‌های خونی می‌شوند، متوقف کند. گاهی از اوقات ایسکمی کولون خود به خود برطرف می‌شود.
اگر کولون بیمار آسیب دیده باشد، به عمل جراحی برای خارج کردن بافت مرده نیاز خواهد بود. یا ممکن است نیاز باشد تا در یکی شریان‌های روده عمل جراحی برای بای‌پس نیاز باشد.

ایسکمی حاد شریان مزانتریک
جراحی ممکن است برای خارج کردن لخته خون، بای‌پس شریان دچار انسداد، یا ترمیم و یا برداشتن بخش آسیب دیده روده نیاز باشد. درمان همچنین ممکن است استفاده از آنتی‌بیوتیک وداروهایی برای پیشگیری از تشکیل لخته خون، تحلیل لخته‌ها یا گشاد کردن رگ‌های خونی را شامل شود.
اگر انژیوگرافی برای تشخیص مشکلی انجام گیرد ممکن است این امکان وجود داشته باشد که پزشکان بتوانند به شکل همزمان یک لخته خون را خارج کرده یا با استفاده از انژیوپلاستی یک شریان باریک شده را متسع کنند. انژیوپلاستی شامل استفاده از یک بالون متسع شده در انتهای یک کاتتر برای کمپرس توده‌های چربی و گشادن شریان است، که در نتیجه آن مسیر فراخ‌تری برای جریان خون ایجاد می‌شود. ممکن است برای کمک به باز نگه داشتن شریان یک استنت نیز در محل باریک شدگی رگ جاگذاری شود.

ایسکمی مزمن شریان مزانتزیک
درمان نیاز به تجدید جریان خون به روده دارد. جراح ممکن است شریان‌های مسدود شده را بای‌پس کرده یا شریان‌های باریک شده را با استفاده از انژیوپلاستی یا جاگذاری استنت گشاد کند.

ایسکمی به علت ترومبوز ورید مزانتریک
اگر در روده نشانه‌های آسیب مشاهده نشود بیمار احتمالاً نیاز به مصرف داروی ضد انعقادی به مدت حدود 3 تا 6 ماه خواهد داشت. داروهای ضد انعقادی از شکل‌گیری لخته در خون پیشگیری می‌کنند.
اگر آزمایش نشان دهنده ابتلاء شخص به یک اختلال لخته شدن خون باشد، نیاز است تا بیمار به صورت مادام‌العمر داروهای ضد انعقادی مصرف کند. اگر نشانه‌های آسیب در بخش‌هایی از روده مشاهده گردد احتمالاً نیاز خواهد بود تا این بخش‌ها با عمل جراحی از بدن خارج شوند./


• مایو کلینیک
• ترجمۀ فرهنگ راد


Source:
Mayo Clinic
Intestinal ischemia
Aug. 24, 2018

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.