دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

در صورت عدم درمان، انسداد مجرای صفرا می‎تواند به ایجاد عفونت‎های تهدیدگر زندگی منجر شود.

مقالات دستگاه گوارش
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• آماندا بارل، دکتر سورب (سیت) ستهی
• ترجمه محمدقاسم رافعی

انسداد مجرای صفرا که به نام انسداد صفراوی نیز شناخته می‎شود، هنگامی بروز می‎کند که یکی از مجراهای حامل صفرا (زرداب) از کبد به روده‎ها به واسطۀ سنگ کیسه صفرا مسدود می‎شود. در صورت عدم درمان این انسداد می‎تواند به عوارض جدی شامل عفونت شدید منجر گردد.

[مطالب این مقاله:]
• انسداد مجرای صفرا چیست
• علل انسداد مجرای صفرا
• ریسک فاکتورهای انسداد مجرای صفرا
• علایم انسداد مجرای صفرا
• تشخیص انسداد مجرای صفرا
• درمان انسداد مجرای صفرا
• عوارض انسداد مجرای صفرا
• پیشگیری از انسداد مجرای صفرا

انسداد مجرای صفرا چیست؟
کبد مایعی به نام صفرا (زرداب) تولید می‎کند. صفرا حاوی کلسترول و املاح صفرا است که به روده در هضم چربی‎ها کمک می‎کنند. صفرا در عین حال حاوی ماده زائدی به نام بیلی‎روبین است.
صفرا از کبد و از طریق مجراهای صفرا به کیسه صفرا رفته در آنجا ذخیره می‎شود. در هنگام لزوم استفاده از کمک آن برای هضم غذا، صفرا از کیسه صفرا وارد روده کوچک می‎شود. این شبکه مجاری بخشی از سیستم صفراوی است.
وقتی یکی از مجاری حامل صفرا یا تعداد بیشتری از آنها مسدود می‎شود، وضعیتی بروز می‎کند که زیر نام انسداد مجرای صفرا شناخته می‎شود. این اختلال عموماً انسداد صفراوی نامیده می‎شود.
انسداد مجرای صفرا می‎تواند به انباشت صفرا در کبد و تجمع بیلی‎روبین در خون منجر گردد.

علل انسداد مجرای صفرا
برخی از شایع‎ترین علل انسداد مجرای صفرا شامل موارد زیر است:

سنگ کیسه صفرا
سنگ‎های کیسه صفرا یک علت شایع انسداد مجرای صفرا محسوب می‎شود. این سنگ‎ها هنگامی شکل می‎گیرند که نوعی عدم تعادل مواد شیمیایی در کیسه صفرا وجود دارد. اگر این سنگ‎ها به اندازه کافی بزرگ باشند ممکن است مجرای صفرا را مسدود کنند زیرا آنها از سیستم صفراوی عبور می‎کنند.

سرطان مجرای صفرا یا سرطان پانکراتیک
سرطان مجرای صفرا به تمامی سرطان‎هایی اشاره دارد که در سیستم صفراوی بروز می‎کنند. تومورهای ایجاد شده می‎توانند مجرای صفرا را مسدود کنند.
سرطان‎های پانکراتیک می‎توانند باعث انسداد مجرای صفرا شوند، اگر که تومور وارد روده شود.
سرطان‌هایی که در نقطه دیگری از بدن شروع شده باشند نیز ممکن است به سیستم صفراوی گسترش کنند که در آنجا می‎توانند باعث ایجاد انسداد شوند.

جراحت
انسداد گاهی از اوقات ممکن است در طول یک اقدام پزشکی مثل جراحی یا اندوسکپی کیسه صفرا بروز کند.

کیست‎های کولِدوکال
کیست‎های کولدوکال گاهی از اوقات می‎توانند سبب انسداد مجرای صفرا شوند. این کیست‎ها، که بخشی از یک مجرای صفرای بزرگ شده محسوب می‌شوند مادرزادی هستند، بدین معنی که برخی از مردم با آنها به دنیا می‎آیند. این سنگ‎ها در عین حال نادرند.

ریسک فاکتورهای انسداد مجرای صفرا
داشتن سابقه هر یک از موارد زیر می‎تواند ریسک انسداد مجرای صفرا را افزایش دهد:
• سنگ کیسه صفرا
• سرطان پانکراتیک
• پانکراتیت مزمن
• جراحی صفراوی اخیراً انجام شده
• سرطان صفراوی اخیراً بروز کرده
تروما یا جراحت ناحیه شکم
• مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی، زیرا برخی از این داروها می‎توانند به بروز عفونت و انسداد مجرای صفرا منجر شوند.

علایم انسداد مجرای صفرا
علایم انسداد مجرای صفرا ممکن است ناگهانی باشد یا احتمال دارد که فرد به کندی و در طول سالیان متمادی درگیر آغاز آنها شود.
برخی از علایم که به انسداد مرتبطند باعث می‎شوند تا فرآورده‎های کبد به عقب برگشته و به درون جریان خون نشت کنند. دیکر علایم ممکن است به این علت ایجاد شوند که مجرای صفرا دیگر قادر نیست مایعات گوارشی لازم را برای روده تأمین کند. این وضعیت می‎تواند باعث توقف کارکرد بدن برای هضم کامل برخی چربی‎ها و ویتامین‎ها شود.
وقتی بیلی‎روبین قادر نباشد تا وارد صفرا شود، در بدن انباشته می‎شود و می‎تواند باعث ایجاد یرقان گردد. فقدان بیلی‎روبین در صفرا همچنین باعث می‎شود تا ادرار تیره و مدفوع رنگ پریده شود.
مردم دچار انسداد مجرای صفرا همچنین اغلب موارد زیر را تجربه می‎کنند:
• خارش
درد ناحیه شکم، که معمولاً در قسمت بالای سمت راست شکم ایجاد می‎شود
تب یا تعریق شبانه
تهوع و استفراغ
• خستگی یا فقدان انرژی
کاهش وزن ناخواسته
• فقدان اشتها

تشخیص انسداد مجرای صفرا
نخستین گام برای تشخیص، معاینه بالینی است که در طول آن پزشک سعی می‎کند تا کیسه صفرای بیمار را احساس کند. آسیب دیدن کبد می‎تواند سبب بروز علایم مشابه انسداد صفراوی شود، بنابراین دکتر در عین حال در مورد مصرف الکل یا مواد مخدر و نیز وضعیت فعالیت جنسی از فرد سؤال خواهد کرد.
پزشک می‎تواند آزمایش‎های خون را در دستور کار قرار دهد. نتایج برشمرده در زیر عنوان کننده احتمال انسداد صفراوی خواهند بود:
• بیلی‎روبین بیش از مقادیر نرمال
• مقادیر بالای نرمال الکالین فسفاتاز
• مقادیر بیش از میزان معمول آنزیم‎های کبدی
اگر تست‎های خون عنوانگر انسداد صفراوی باشند، پزشک ممکن است یکی از تست‎های تصویربرداری زیر را برای تأیید تشخیص مورد استفاده قرار دهد:
• اولتراسوند (سونوگرافی) شکم
CT اسکن ناحیه شکم
• کُلانژیوپانکراتوگرافی تشدید مغناطیسی (MRCP)
• کلانژیوگرام ترانس‎هپاتیک زیر پوستی
• کلانژیوپانکراتوگرافی رتروگرید اندوسکپیک (ERCP)

درمان انسداد مجرای صفرا
درمان با هدف کاهش انسداد انجام می‎شود و به علت زیربنایی بروز مشکل بستگی دارد.
دکترها به طور معمول می‎توانند سنگ‎های کیسه صفرا را در اندوسکپی انجام شده در ERCP از بدن خارج کنند. در هر حال برخی از مردم کماکان نیاز به عمل جراحی خواهند داشت.
فرد دچار علایم شدید یا مکرر ممکن است نیاز به خارج کردن کیسه صفرا داشته باشد. این عمل باعث رفع مشکل برگشت سنگ کیسه صفرا خواهد شد. مردم می‎توانند بدون کیسه صفرا نیز به زندگی ادامه دهند.
اگر علت، سرطان تشخیص داده شود، آنگاه نیاز به اتساع مجاری و تخلیه آنها خواهد بود. پزشکان این کار را با استفاده از اندوسکپ یا با بهره‎گیری از یک سوزن رد شده از مسیر پوست انجام می‎دهند. در مرحله بعد سرطان با استفاده از ترکیب اشعه درمانی و شیمی درمانی مورد درمان قرار می‎گیرد، که این به نوع، اندازه و محدوده بروز تومور بستگی دارد.
اگر کسی دچار کیست‎های کولدوکال باشد پزشک به طور معمول یک اقدام جراحی را برای تصحیح نواخی بزرگ شده در مجاری صفرا توصیه خواهد کرد.

عوارض انسداد مجرای صفرا
در صورت عدم درمان، انسداد مجرای صفرا می‎تواند به ایجاد عفونت‎های تهدیدگر زندگی منجر شود. در درازمدت، آنها می‎توانند به بیماری‎های مزمن کبد مثل سیروز صفراوی بینجامند.
اگر "لوله تخلیه" ناحیۀ پایین کبد یا مجرای صفرای کلی مسدود باقی بماند آنگاه انباشت بیلی‎روبین در جریان خون به یرقان منجر خواهد شد.
این انسداد همچنین می‎تواند به تجمع باکتری‎ها در کبد ختم شود که خود قادر است تا مسبب بروز عفونت شدیدی گردد که به نام کلانژیت نزولی شناخته می‎شود.
اگر انسداد بین کیسه صفرا و مجرای صفراوی مشترک ایجاد شده باشد فرد در خطر ابتلاء به کوله‌سیستیت قرار خواهد گرفت. کوله‎سیستیت التهاب کیسه صفرا است که می‎تواند به عفونت شدید یا پارگی کیسه صفرا منجر گردد. هر دو مشکل مزبور نیاز به عمل جراحی اورژانسی خارج کردن کیسه صفرا دارند.

پیشگیری از انسداد مجرای صفرا
محققان به وجود ارتباط میان سنگ‎های کیسه صفرا و چاقی پی برده‎اند. برخی از کارشناسان بر این باورند که مصرف کمتر کلسترول، چربی‎های اشباع شده، چربی‎های ترانس و قندهای تصفیه شده خطر بروز سنگ کیسه صفرا را کاهش می‎دهد.
اگرچه دیگر علل انسداد مجرای صفرا معمولاً قابل پیشگیری نیستند، اطلاع داشتن در مورد ریسک فاکتورها و علایم به این معنی است که مردم می‎توانند به محض درک وجود مشکل به پزشک مراجعه کنند.
هر فرد دارای یک ریسک فاکتور انسداد مجرای صفرا یا تعداد بیشتری از این عوامل خطر باید در صورت مواجهه با موارد زیر به پزشک مراجعه کند:
• رنگ پریده شدن مدفوع
• تیره رنگ شدن ادرار
• زرد شدن پوست/

Source:
What causes bile duct obstruction?
Last reviewed Mon 11 June 2018
By Amanda Barrell
Reviewed by Saurabh (Seth) Sethi, MD MPH

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

داروهای مصرف نشدة جراحی دندان، محرک اپیدمی داروهای مخدر

جراحی سینوس: انواع، کاربردها، و بهبود

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.