دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

سندرم اورمی همولیتیک بر اثر عفونت با برخی گونه‌های باکتری اشیریشیا کولی (ئی. کولی) ایجاد می‌شود

مقالات خون‌شناسی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• علایم سندرم اورمی همولیتیک
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• علل سندرم اورمی همولیتیک
• ریسک فاکتورهای سندرم اورمی همولیتیک
• عوارض سندرم اورمی همولیتیک
• پیشگیری از سندرم اورمی همولیتیک
• تشخیص سندرم اورمی همولیتیک
• درمان سندرم اورمی همولیتیک



سندرم اورمی همولیتیک*(HUS) اختلالی است که زمانی بروز می‌کند که رگ‌های خونی کوچک در کلیه‌ها آسیب دیده و ملتهب می‌شوند. این آسیب می‌تواند باعث ایجاد لخته خون در رگ‌های مورد اشاره شود. لخته شدن خون باعث انسداد سیستم فیلترینگ در کلیه‌ها شده و به نارسایی کلیه منجر می‌شود که می‌تواند تهدیدگر زندگی باشد.
هر کسی ممکن است دچار سندرم اورمی همولیتیک شود اما بیشترین موارد این بیماری مربوط به کودکان خردسال است. سندرم اورمی همولیتیک بر اثر عفونت با برخی گونه‌های باکتری اشیریشیا کولی (ئی. کولی) ایجاد می‌شود. نخستین علامت این نوع سندرم اورمی همولیتیک ادامه اسهال برای چند روز است که اغلب - اما نه در تمامی موارد - از نوع اسهال خونی است.
سندرم اورمی همولیتیک همچنین ممکن است بر اثر عفونت‌های دیگر، برخی داروها یا وضعیت‌هایی مثل بارداری، سرطان یا بیماری خودایمنی ایجاد گردد. در برخی موارد سندرم اورمی همولیتیک نتیجه بعضی جهش‌های ژنتیکی است. این اشکال سندرم اورمی همولیتیک معمولاً باعث ایجاد اسهال نمی‌شوند.
سندرم اورمی همولیتیک یک بیماری جدی است. اما درمان به موقع و مناسب به طور معمول به بهبود کامل در اکثر مبتلایان به ویژه کودکان خردسال، منجر می‌شود.

علایم سندرم اورمی همولیتیک
نشانه‌ها و علایم سندرم اورمی همولیتیک بسته به علت ایجاد آن ممکن است متفاوت باشند. اغلب موارد سندرم اورمی همولیتیک نتیجه عفونت با برخی گونه‌های باکتری ئی. کولی است که در مرحله نخست سیستم گوارش را درگیر می‌کند. علایم و نشانه‌های اولیه این نوع سندرم اورمی همولیتیک می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• اسهال، که اغلب از نوع اسهال خونی است
درد شکم، کرامپ و نفخ
استفراغ
تب
تمامی اشکال سندرم اورمی همولیتیک - فارغ از علت بیماری - به عروق خونی آسیب می‌زنند. این آسیب باعث می‌گردد تا سلول‌های قرمز خون تجزیه شوند (آنمی)، لخته‌های خون در عروق خونی شکل بگیرند و کلیه‌ها آسیب ببینند. نشانه‌ها و علایم این تغییرات شامل موارد زیر است:
• رنگ‌پریدگی، شامل از دست دادن رنگ صورتی گونه‌ها و داخل پلک‌های پایینی چشم‌ها
خستگی مفرط بیش از حد
تنگی نفس
• به آسانی دچار کبودی شدن یا کبودی غیر قابل توضیح
• خونریزی نامعمول، مثل خونریزی از بینی و دهان
• کاهش مقدار ادرار کردن یا خون در ادرار
• ورم (ادم) پاها، یا ورم مچ پا و در موارد کمتر ورم صورت، ورم دست، ورم پا یا ورم سراسر بدن
• گیجی، تشنج یا استروک
• هیپرتانسیون

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
در صورتی که شخص دچار اسهال خونی یا اسهال به همراه موارد زیر شود باید بلافاصله به دکتر مراجعه کند:
• کاهش برون‌ده ادرار
• ورم
• کبودی غیر قابل توجیه
• خونریزی غیر معمول
• خستگی مفرط بیش از حد
در صورتی که شخص به مدت 12 ساعت یا بیشتر ادرار نکرده باشد باید به اورژانس مراجعه کند.

علل سندرم اورمی همولیتیک
شایع‌ترین علت سندرم اورمی همولیتیک به ویژه در کودکان زیر 5 سال عفونت ناشی از برخی انواع باکتری ئی. کولی است. اشیریشیا کولی به گروهی از باکتری‌ها اشاره دارد که به شکل نرمال در روده انسان و حیوانات سالم زندگی می‌کنند. اغلب صدها نوع ئی. کولی نرمال و فاقد ضررند. اما برخی گونه‌های این باکتری باعث ایجاد اسهال می‌شوند.
برخی گونه‌های ئی. کولی که باعث اسهال می‌شوند سمی به نام سم شیگا نیز تولید می‌کنند. این گونه‌ها اشیریشیا کولی مولد سم شیگا یا STEC نیز نامیده می‌شوند. وقتی کسی دچار یک گونه STEC می‌شود سم شیگا می‌تواند وارد جریان خون و سبب آسیب دیدن رگ‌های خونی شود، که به سندرم اورمی همولیتیک منجر می‌گردد. اما اغلب مردم دچار ئی. کولی، حتی گونه‌های خطرناک‌تر آن به سندرم اورمی همولیتیک متبلاء نمی‌شوند.
دیگر علل سندرم اورمی همولیتیک شامل موارد زیر است:
• عفونت‌های دیگری مثل عفونت ناشی از باکتری پنوموکوکال، ویروس نقص ایمنی بدن (HIV) یا آنفولانزا
• مصرف برخی داروها به ویژه برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان سرطان و بعضی داروهای دارای کاربرد در سرکوب سیستم ایمنی گیرندگان پیوند عضو
• در موارد نادر، سندرم اورمی همولیتیک ممکن است بر اثر یک پیامد بارداری یا اختلالات سلامت مثل بیماری خودایمنی یا سرطان ایجاد گردد
یک نوع غیر شایع سندرم اورمی همولیتیک به نام سندرم اورمی همولیتیک اتیپیکال می‌تواند به شکل ژنتیکی به فرزندان انتقال یابد. مردمی که دارای ژن جهش یافته ارثی مسبب این شکل از سندرم اورمی همولیتیک هستند لزوماً دچار این بیماری نمی‌شوند. اما ژن جهش یافته مزبور ممکن است پس از قرار گرفتن در معرض یک محرک مثل عفونت، مصرف برخی داروها یا اختلالات مزمن سلامت فعال گردد.

ریسک فاکتورهای سندرم اورمی همولیتیک
اکثریت موارد سندرم اورمی همولیتیک بر اثر عفونت با برخی گونه‌های باکتری ئی. کولی ایجاد می‌شود و زمانی ایجاد می‌گردد که شخص:
• گوشت یا محصولات آلوده می‌خورد
• در برکه‌ها یا دریاچه‌های آلوده به مدفوع شنا می‌کند
• در تماس نزدیک با شخص دچار عفونت، مثل یک عضو خانواده یا در مراکز نگهداری کودکان، قرار می‌گیرد
• خطر ایجاد سندرم اورمی همولیتیک برای افراد زیر بیشتر است:
• کودکان 5 ساله یا کوچک‌تر
• سالمندان 65 ساله یا مسن‌تر
• مردم دچار ضعف سیستم ایمنی
• مردم دچار برخی تغییرات ژنتیکی که آنها را در برابر سندرم اورمی همولیتیک آسیب‌پذیرتر می‌کند

عوارض سندرم اورمی همولیتیک
سندرم اورمی همولیتیک می‌تواند عوارض مهلک شامل موارد زیر به دنبال داشته باشد:
• نارسایی کلیه، که ممکن است به شکل ناگهانی بروز کند (حاد) یا به مروز زمان ایجاد گردد (کرونیک)
فشار خون بالا
• استروک یا تشنج
کما (کوما)
• مشکلات لخته شدن خون
• مشکلات قلبی
• مشکلات دستگاه گوارش مثل مشکلات روده، کیسه صفرا یا لوزالمعده

پیشگیری از سندرم اورمی همولیتیک
گوشت یا دیگر محصولات آلوده به ئی کولی لزوماً بد به نظر نرسیده، احساس بدی در شخص به وجود نمی‌آورند یا بوی بدی ندارند. برای محافظت در برابر عفونت ئی. کولی و دیگر بیماری‌های قابل انتقال توسط غذا:
• از خوردن شیر و آب میوه غیر پاستوریزه خودداری کنید
• پیش از خوردن غذا و پس از رفتن به توالت و تعویض پوشک بچه دست‌های خود را خوب بشویید
• ظروف و سطح مورد استفاده برای غذا را مکرراً تمیز کنید
• گوشت قرمز را در دمای حداقل 71 درجه سانتی‌گراد بپزید
• گوشت را در میکروویو یا یخچال یخ‌زدایی کنید
• غذاهای خام را جدا از غذاهای آماده برای خوردن نگه دارید. گوشت پخته شده را در بشقابی که قبلاً گوشت خام در آن قرار داشته، نگذارید
• گوشت آماده برای استفاده را در یخچال زیر مواد دیگر قرار دهید تا ریسک ریختن شیرابه آن بر روی مواد دیگر کاهش یابد.
• در نواحی غیر تمیز شنا نکنید. در صورت اسهالی بودن از شنا کردن خودداری نمایید.

تشخیص سندرم اورمی همولیتیک
برای تأیید تشخیص سندرم اورمی همولیتیک پزشک احتمالاً شخص را مورد معاینه بالینی قرار داده و تست‌های شامل موارد زیر را درخواست خواهد کرد:
• آزمایش خون
• آرمایش ادرار
• نمونه مدفوع
اگر علت سندرم اورمی همولیتیک روشن نباشد، پزشک تست‌های دیگری را نیز برای کمک به تعیین علت توصیه خواهد کرد.

درمان سندرم اورمی همولیتیک
سندرم اورمی همولیتیک نیازمند درمان در بیمارستان است. مایعات و الکترولیت‌های از دست رفته باید به دقت جایگزین شوند زیرا کلیه‌ها دیگر به اندازه شرایط نرمال مایعات و مواد اضافی را از خون فیلتر نمی‌کنند.

انتقال خون
بیمار ممکن است نیاز به تزریق داخل وریدی سلول‌های قرمز یا پلاکت خون داشته باشد.
• گلبول‌های قرمز خون می‌توانند به معکوس کردن علایم و نشانه‌های آنمی شامل لرز، خستگی مفرط، تنگی نفس، بالا رفتن سرعت ضربان قلب، یرقان و تیره رنگ شدن ادرار کمک کنند.
• پلاکت‌ها می‌توانند در صورتی که شخص دچار خونریزی باشد یا به آسانی کبود شود به لخته شدن بیشتر خون کمک کنند.

دارودرمانی
اگر کسی بر اثر سندرم اورمی همولیتیک دچار آسیب کلیوی درازمدت شود، پزشک ممکن است دارویی را برای پایین آوردن فشار خون در راستای پیشگیری از بیشتر آسیب دیدن کلیه یا به تأخیر انداختن آن توصیه کند.
اگر کسی دچار عوارض سندرم اورمی همولیتیک یا شکلی از آن که بر اثر جهش ژنتیکی ایجاد می‌شود، باشد، پزشک ممکن است داروی اکولیزومب (سولیریس) را برای کمک به پیشگیری از آسیب دیدگی بیشتر عروق خونی توصیه کند.
پیش از استفاده از این دارو شخص باید برای پیشگیری از مننژیت واکسیناسیون شود.

جراحی و دیگر اقدامات پزشکی
بسته به علایم مبتلابه شخص، علت ایجاد سندرم اورمی همولیتیک و اینکه شخص دچار عوارضی شده باشد، پزشک ممکن است درمان‌های دیگری شامل موارد زیر را توصیه کند:
دیالیز کلیه. گاهی از اوقات دیالیز برای فیلتر کردن زائدات و مایع اضافی از خون نیاز است. دیالیز معمولاً یک درمان موقتی است تا کلیه‎ها توان کاری مناسب خود را دوباره به دست آورند. اما اگر بیمار دچار آسیب‌دیدگی قابل توجهی در کلیه‌ها شده باشد آنگاه نیاز درازمدتی به دیالیز خواهد داشت.
• تعویض پلاسما. پلاسما قسمت مایع خون است که جریان گردش سلول‌های خون و پلاکت‌ها را تقویت می‌کند. گاهی اوقات از یک ماشین برای پاکسازی خون از پلاسمای خود و جایگزینی آن با پلاسمای تازه یا منجمد گرفته شده از اهداء کننده پلاسما استفاده می‌شود.
• پیوند کلیه. برخی مردم دچار آسیب دیدگی شدید کلیه‌ها بر اثر سندرم اورمی همولیتیک به پیوند کلیه نیاز خواهند داشت./

*در بیشتر متون فارسی به صورت سندرم همولیتیک اورمیک آمده است


مایو کلینیک
• ترجمه هامیک رادیان


Source:
Mayo Clinic
Hemolytic uremic syndrome (HUS)
May 21, 2019

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

رنگ ادرار: تغییرات، دلایل و اهمیت

ادرار در حالت طبیعی باید زرد کم‌رنگ باشد. ادرار طبیعی مایعی شفاف بدون حالت ابری یا ذرات رسوبی است. "

دیابت و اختلال نعوظ: چه ارتباطی هست؟

اختلال نعوظ که "ناتوانی" نیز خوانده می‌شود، عدم توانایی برای رسیدن به نعوظ و حفظ آن به میزان کافی بر

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.