دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

آنمی آپلاستیک به سلول‌های بنیادی موجود در مغز استخوان آسیب می‌زند

مقالات خون‌شناسی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

آنمی آپلاستیک چیست؟
• علل آنمی آپلاستیک
• علایم آنمی آپلاستیک
• تشخیص آنمی آپلاستیک
• درمان آنمی آپلاستیک
• عوارض آنمی آپلاستیک
• دورنما



آنمی آپلاستیک یک اختلال پزشکی است که به سلول‌های بنیادی در مغز استخوان آسیب می‌زند. سلول‌های بنیادی مسؤول ساختن سلول‌های قرمز خون، سلول‌های سفید خون، و پلاکت‌ها هستند، که همگی برای سلامت انسان نقش حیاتی دارند.
پزشکان معتقدند که عوامل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد آنمی آپلاستیک شوند، و خود این بیماری می‌تواند در طیف‌های مختلف خفیف تا مهلک بروز کند.
پیشرفت‌های پزشکی باعث شده‌اند تا اکنون آنمی آپلاستیک بیش از هر وقت دیگری در گذشته درمان‌پذیر باشد.

آنمی آپلاستیک چیست؟
وقتی کسی به آنمی آپلاستیک مبتلاء باشد مغز استخوان وی به اندازه کافی سلول‌های خون تولید نمی‌کند. این باعث می‌شود تا شخص دچار حالت ناخوشی گردد و خطر بروز انواع عفونت در وی افزایش یابد.
پزشکان آنمی آپلاستیک را آنمی نارسایی مغز استخوان نیز می‌نامند.
تعداد دقیق مبتلایان به این نوع آنمی در سطح ایالات متحد آمریکا برای پزشکان مشخص نیست.
بر مبنای داده‌های "سازمان ملی اختلالات نادر" (NORD)، پزشکان به شکل تقریبی هر ساله 500 تا 1000 مورد از این بیماری را تشخیص می‌دهند. این بیماری بیشترین شیوع را در کودکان سنین مدرسه، نوجوانان و بزرگسالان جوان دارد.

علل آنمی آپلاستیک
بر مبنای اعلام NORD، پژوهشگران بر این باورند که اغلب موارد آنمی آپلاستیک نتیجه حمله سیستم ایمنی به سلول‌های سالم مغز استخوان است.
پزشکان در عین حال برخی از علل محتمل این پاسخ ایمنی شامل موارد زیر را شناسایی کرده‌اند:
• قرار گرفتن در معرض بنزن، یک ماده شیمیایی که برای تولید پلاستیک، الیاف مصنوعی، انواع رنگ، مواد شوینده و آفت‌کش‌ها به کار می‎رود.
• قرار گرفتن در معرض حشره‌کش‌ها
هپاتیت نوروویروسی
• قرار گرفتن در معرض آفت‌کش‌ها
• داروها، مثل آنهایی که برای شیمی درمانی به کار می‌روند یا کلرامفنیکل
• هپاتیت
• بارداری
ارتریت روماتوئید یا لوپوس
سرطان
• دیگر بیماری‌های عفونی
به هر حال دکترها به طور معمول نمی‌توانند علت زیربنایی را در اغلب موارد آنمی آپلاستیک مشخص کنند.
در مواقعی که علت بروز این بیماری مشخص نیست پزشکان به آن زیر عنوان آنمی آپلاستیک ایدیوپاتیک اشاره می‌کنند.

علایم آنمی آپلاستیک
علایم آنمی آپلاستیک شامل موارد زیر است:
سرگیجه
• ایجاد کبودی به سهولت
خستگی مفرط
سردرد
• تحریک‌پذیری
سبکی سر
• رنگ‌پریدگی پوست
• مشکلات تنفسی
• ضعف
این علایم ممکن است شدید باشند. برخی از مردم ممکن است دچار علایم مرتبط به قلب مثل درد قفسه سینه شوند.

تشخیص آنمی آپلاستیک
پزشک کار تشخیص را با پرسش از علایم و گرفتن شرح حال پزشکی آغاز می‌کند.
پزشکان به طور معمول از یک تست خون به نام شمارش کامل خون (CBC) برای ارزیابی سلول‎های قرمز خون، سلول‌های سفید خون و پلاکت‌ها استفاده می‌کنند. اگر این سه جزء خون همگی دچار کمبود باشند آنگاه شخص دچار پان‌سیتوپنیا (پان‌سیتوپنی) محسوب می‌شود.
پزشک همچنین ممکن است گرفتن نمونه از مغز استخوان را توصیه کند، که از لگن یا مفصل ران شخص گرفته می‌شود.
آزمایشگاه مغز استخوان را بررسی می‌کند. اگر کسی دچار آنمی آپلاستیک باشد، مغز استخوان وی فاقد سلول بنیادی متعارف خواهد بود.
آنمی آپلاستیک در عین حال ممکن است علایمی مشابه علایم دیگر اختلالات پزشکی مثل سندرم مایلودیسپلاستیک و هموگلوبینوری پاروکسیسمال (حمله‌ای) شبانه باشد.
گاهی از اوقات، شخص دچار دیگر اختلالات پزشکی ممکن است به آنمی آپلاستیک مبتلاء شود. این اختلالات عبارتند از:
• سندرم آتکسی-پان‌سیتوپنی
• آنمی فانکونی
• سندرم شواکمن-دیاموند
• بیماری تلومر
اگر کسی دچار این اختلالات باشد، دکتر به این نتیجه خواهد رسید که احتمال ابتلاء به آنمی آپلاستیک در وی بیشتر است.

درمان آنمی آپلاستیک
پزشکان به طور معمول در درمان آنمی آپلاستیک دو هدف را دنبال می‌کنند. هدف اول کاهش علایم مبتلابه بیمار و هدف دوم تحریک مغز استخوان به ایجاد سلول‌های خون جدید است.
مردم دچار آنمی آپلاستیک می‌توانند برای تصحیح تعداد سلول‌های خون از تزریق خون و پلاکت استفاده کنند.
دکتر همچنین ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند زیرا شخص برای مقابله با انواع عفونت نیاز به گلبول‌های سفید خون دارد. در حالت ایده‌آل این داروها می‌توانند تا زمانی که بدن شخص سلول‌های خون سفید تازه بسازد از بروز عفونت پیشگیری کنند.
پزشکان معمولاً برای تحریک رشد سلول جدید در درازمدت برای بیمار پیوند مغز استخوان توصیه می‌کنند.
به این منظور پزشک مقدمتاً برای کشتن سلول‌های غیر نرمال مغز استخوان که بر عملکرد مجموع مغز استخوان لطمه می‌زنند داروهای شیمی درمانی تجویز خواهد کرد.
در مرحله بعد پزشک با تزریق مغز استخوان به داخل بدن بیمار پیوند مغز استخوان انجام می‌دهد.
شکل ایده‌آل این فرآیند آن است که بیمار مغز استخوان را از یک خویشاوند نزدیک دریافت کند. به هر حال، بر مبنای منابع قابل اعتماد حتی اهداء کننده‌ای مثل خواهر یا برادر تنی نیز فقط دارای سازگاری معادل 20 تا 30 درصد است.
در صورت یافت شدن یک اهداء کننده دارای مغز استخوان سازگار با بیمار، وی می‌تواند پیوند مغز استخوان را با استفاده از اهداء کننده غیر خویشاوند انجام دهد.
برخی از مردم به ویژه پیران و افراد دچار مشکل در بهبود از شیمی درمانی، قادر به تحمل پیوند مغز استخوان نیستند. در مورد دیگران این احتمال هست که اهداء کننده دارای مغز استخوان سازگار پیدا نشود. در این شرایط، پزشک می‌تواند درمان سرکوب سیستم ایمنی را تجویز کند.
داروهای سرکوبگر ایمنی باعث سرکوب سیستم ایمنی می‌شوند، و این رویکرد در شرایط ایده‌آل مانع از حمله سیستم ایمنی به سلول‌های سالم مغز استخوان می‌شود. مثال‌های از این دسته داروها شامل آنتی‌تیموسیت گلوبولین (ATG) و سیکلوسپورین است.
بر مبنای اعلام NORD تقریباً یک‌سوم مردم مبتلاء به آنمی آپلاستیک به داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی پاسخ نمی‌دهند.
اگر چنین موردی مطرح باشد پزشکان ممکن است درمان‌های دیگری مثل پیوند هماتوپوئتیک سلول بنیادی و دارویی به نام الترومبوپگ (پروماکتا) را در دستور کار قرار دهند.

عوارض آنمی آپلاستیک
مردم مبتلاء به آنمی آپلاستیک ممکن است هم بر اثر خود بیماری و هم در نتیجه درمان آن با پیامدهایی روبرو شوند.
گاهی از اوقات بدن بیمار پیوند مغز استخوان را پس می‌زند. پزشکان این وضعیت را بیماری پیوند علیه میزبان یا GVHD می‌نامند.
GVHD می‌تواند شخص را بسیار ناخوش کند و سبب بروز علایمی مثل موارد زیر شود:
تاول زدن پوست
تهوع
استفراغ
اسهال
• آسیب دیدن کبد
بر مبنای تحقیق انجام شده در سال 2015، در حدود 15 درصد بیماران مبتلاء به آنمی آپلاستیک که تحت درمان سرکوب ایمنی قرار گرفته بودند دچار سندم مایلودیسپلاستیک یا لوسمی میلوئید حاد شدند.
این اختلالات ممکن است سال‌ها پس از تشخیص اولیه در شخص ایجاد شوند.
برخی از مردم به درمان‌های مورد استفاده برای آنمی آپلاستیک جواب نمی‌دهند. وقتی چنین موردی مطرح باشد، این گروه از بیماران بیشتر مستعد ابتلاء به عفونت‌های کُشنده خواهند بود.

دورنما
دورنما برای بیمار دچار آنمی آپلاستیک به عوامل متعددی شامل موارد زیر بستگی دارد:
• سن. فرجام درمان برای مردم جوان معمولاً بهتر از سالمندان است.
• اهداء کننده. آنانی که مغز استخوان مورد نیاز را از برادر یا خواهر تنی خود می‌گیرند معمولاً در مقایسه با گیرندگان مغز استخوان از اهداء کننده غیر خویشاوند فرجام بهتری دارند. به هر حال پیشرفت‌های ایجاد شده در روش‌های تست در حال کمک به تغییر این قاعده هستند.
• سلامت عمومی. مردم دچار اختلالات پزشکی دیگر در کنار آنمی آپلاستیک ممکن است نیاز به یک برنامه درمانی پیچیده‌تر داشته باشند.

خلاصه
آنمی آپلاستیک به سلول‌های بنیادی موجود در مغز استخوان آسیب می‌زند. مغز استخوان محل تولید اجزاء خون است که همگی آنها برای بدن نقش اساسی دارند.
شخص دچار آنمی آپلاستیک ممکن است علایم شدید آنمی را تجربه کند. درمان شامل شیمی درمانی، پیوند سلول بنیادی و ایمنی درمانی است./


• دکتر النا بیگرز، ریچل نل
• ترجمه نادر اکبری سراوانی


Source:
Medical News Today
Aplastic anemia: Everything you need to know
Medically reviewed by Alana Biggers, MD, MPH
on October 24, 2019 New —
Written by Rachel Nall, MSN, CRNA

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.