دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

لخته‌های خون در برخی مواقع مشکلی جدی و بالقوه کشنده هستند

مقالات خون‌شناسی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• درمان لخته شدن خون
• مدیریت خانگی
• پیشگیری از لخته شدن خون
• نشانه‌ها و علایم لخته شدن خون
• عوارض لخته شدن خون
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• دورنما


لخته شدن خون یک فرآیند حیاتی است که از خونریزی بیش از حد به دنبال آسیب دیدن عروق خونی پیشگیری می‌کند. به هر حال، این احتمال وجود دارد که لخته خون بدون وجود هر گونه صدمه قابل توجهی درون یک رگ خونی شکل بگیرد.
برخی لخته‌های خونی ممکن است پس از التیام آسیب‌دیدگی به طور کامل برطرف نشوند. این لخته‌ها می‌توانند از طریق سیستم گردش خون حرکت کرده و در نهایت باعث محدودیت خونرسانی به یک ارگان حیاتی شوند. این انواع لخته خون مشکلی بسیار جدی بوده و نیاز به درمان عاجل دارند.

درمان لخته شدن خون
گزینه‌های درمانی برای لخته‌های خون به سلامت کلی شخص و محدوده شکل‌گیری لخته خون بستگی دارد.

داروهای ضد انعقادی
در بیشتر موارد پزشکان داروهای ضد انعقادی تجویز می‌کنند که مردم عموماً از آنها به عنوان رقیق کننده خون نام می‌برند. این داروها توانایی تشکیل لخته‌های تازه را کاهش می‌دهند، در حالی که همزمان مانع از بزرگ‌تر شدن لخته‌های خون موجود می‌شوند.
پزشک به طور معمول داروهای ضد انعقادی را در طول 5 تا 10 روز اول پس از تشخیص وجود لخته خون تجویز می‌کند.
برخی از مردم ممکن است ناچار باشند برای پیشگیری از برگشت لخته شدن خون برای هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی سال‌ها مصرف ضد انعقادها را ادامه دهند:
رایج‌ترین داروهای ضد انعقادی شامل موارد زیرند:

هپارین تفکیک نشده
هپارین تفکیک نشده (UFH) با آنتی‌ترومبین - پروتئینی در بدن - برای پیشگیری از ایجاد لخته‌های جدید عمل می‌کند.
پزشک ممکن است UFH را به شکل داخل وریدی یا از طریق تزریق زیر پوست تجویز کند تا دارو به سرعت عمل نماید.
سطح خونی UFH ممکن است متناوباً در طول روز دستخوش تغییر شود. به همین دلیل شخص دریافت کننده UFH روزانه به چند بار تست خون نیاز خواهد داشت.

هپارین با وزن مولکولی کم
هپارین با وزن مولکولی پایین (LMWH) از UFH به دست می‌آید. اثرات LMWH روی بدن طولانی‌ مدت‌تر از UFH بوده و قابل پیش‌بینی‌تر است.
مردم مصرف کننده LMWH می‌توانند آن را در محیط خانه به خود تزریق کنند و نیازی به پایش روتین خون ندارند.

وارفارین
وارفارین از طریق برهم‌کنش با تولید ویتامین K عمل می‌کند. کبد ویتامین K را برای ساختن پروتئین‌های ضروری برای لخته شدن خون به کار می‌برد.
پزشک قرص وارفارین را برای مردمی تجویز می‌کند که مرحله درمان با هپارین را پشت سر می‌گذارند.
در طول هفته اول درمان، شخص نیاز به چند تست خون دارد به طوری که پزشکان بتوانند دوز صحیح دارو را مشخص کنند. وقتی شخص به یک دوز پایدار برسد، پایش روتین خون برای پیشگیری از خطر خونریزی خارج از کنترل ضروری خواهد بود.

داروهای ضد انعقادی خوراکی هدایت شده
داروهای ضد انعقادی خوراکی هدایت شده (DOACs) یک کلاس دارویی جدیدتر داروهای ضد انعقادی هستند. این داروها به طور مستقیم پروتئین‌های خاص مسؤول لخته شدن خون را هدف قرار می‌دهند.
DOACs به سرعت تأثیر می‌کنند، و اثرات آنها بر بدن کوتاه مدت است. فراموش کردن مصرف یک دوز این داروها می‌تواند خطر لخته شدن خون را افزایش دهد.
وقتی کسی این داروها را به شکل صحیح مصرف کند، DOACs در مقایسه با وارفارین از ریسک کمتری برخوردارند. آنها کمتر محتمل است که باعث خونریزی شوند و با انواع غذا، مکمل‌ها و دیگر داروها وارد فعل و انفعال گردند.
به هر حال، این داروها گران‌ترند. همچنین عدم فراموش کردن یک دوز مصرف آنها ضروری است.
برخی داروهای این گروه شامل موارد زیرند:
• اپیکسابان (الیکوئیس)
• بتریکسابان (بیوایکسا)
• دبیگاتران (پراداکسا)
• ادوکسابان (ساوایسا)
• ریواروکسابان (زارلتو)

جوراب‎های کمپرس یا فشاری
مردمی که در دست یا پا دچار لخته خون (ترومبوز ورید عمقی یا DVT) می‌شوند، ممکن است در ادامه به سندرم پساترومبوتیک متبلاء شوند. در مردم دچار سندرم پساترومبوتیک عروق خونی آسیب دیده متورم و دردناک می‌گردد.
جوراب‌های فشاری جوراب‌هایی انعطاف‌پذیر هستند که دور پاها را تا ناحیه ساق پا یا کشاله ران می‌پوشانند. این جوراب‌ها در ناحیه شامل انگشتان تا قوزک پا سفت بوده و در قسمت‌های نزدیک به ساق پا شل‌تر می‌شوند.
این طراحی کمک می‌کند تا خون از پا به سمت قلب جریان یابد که این به تخفیف علایم PTS یاری می‌رساند.
جوراب‎های کمپرس کننده هم به صورت نسخه‌ای و هم به شکل غیر نسخه‌ای در دسترسند. متناسب بودن جوراب باید از سوی پزشک تأیید شود.

ترومبولیتیک‌ها
ترومبولیتیک‌ها داروهایی هستند که لخته‌های خون را حل می‌کنند. پزشک ممکن است این داروها را به صورت داخل وریدی تجویز کند یا احتمال دارد که یک کاتتر داخل ورید به کار ببرد که این امکان را می‌دهد که دارو به شکل مستقیم به نقطه ایجاد لخته برسد.
در هر حال ترومبولیتیک‌ها ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند. پزشکان به طور معمول این داروها را برای مردمی توصیه می‌کنند که دچار لخته‌های بسیار بزرگ شده‌اند یا برای لخته‌هایی تجویز می‌کنند که امکان حل کردن آنها با داروهای ضد انعقادی وجود ندارد.
این داروها همچنین به عنوان یک گزینه برای مردم دچار PTS مداوم و ناتوان کننده مطرح هستند.

ترومبکتومی 
در برخی موارد عمل جراحی برای خارج کردن لخته خون از ورید یا شریان ضروری است. این اقدام پزشکی ترومبکتومی نامیده می‌شود.
ترومبکتومی ممکن است در مورد لخته‌های بسیار بزرگ یا لخته‌های مسبب آسیب دیدن بافت‌های مجاور محل تشکیل لخته ضروری باشد.
مردم باید در مورد آنچه در طول عمل انتظار آنان را می‌کشد با پزشک مشورت کنند.
در اغلب موارد جراح یک برش کوچک در ناحیه بالای لخته خون ایجاد می‌کند. پس از خارج کردن لخته جراح ممکن است یک لوله کوچک به نام "استنت" را به داخل رگ خونی وارد کند تا آن را باز نگه دارد. سپس رگ برای برقراری مجدد جریان خون بسته می‌شود.

فیلترهای ونا کاوا
ونا کاوا یک ورید بزرگ در شکم است که خون را از قسمت پایین بدن به قلب و ریه‌ها انتقال می‌دهد.
ترومبوز ورید عمقی در ناحیه ساق پا گاهی از اوقات از طریق ورید مزبور به ریه‌ها می‌رسد. وقتی لخته به ریه منتقل می‌شود و جریان خون را مسدود می‌کند به آن آمبولی ریوی می‌گویند. جراح ممکن است برای ممانعت از عبور خون از ورید مزبور یک فیلتر در آن جاگذاری کند.
جراح فیلتر را از طریق یک برش کوچک جراحی در وریدی در گردن یا کشاله ران وارد می‌کند. وجود یک سری عکسبرداری اشعه X به جراحی در تعیین محل صحیح قرارگیری فیتر درون ورید ونا کاوا کمک می‌نماید.
پزشکان به طور معمول از این عمل صرفاً در مورد افرادی که در ریسک بالای ابتلاء به آمبولی پولمونری قرار دارند و نیز بیمارانی که قادر به مصرف داروهای ضد انعقاد نیستند، استفاده می‌کنند.

مدیریت خانگی برای لخته شدن خون
پزشک از یک پلن درمانی شخصی‌سازی شده برای کمک به مردم در مدیریت اختلال و پیشگیری از ایجاد لخته‌های بیشتر استفاده می‌کند.
مدیریت خانگی به نوع و شدت لخته خون و همچنین داروهای مورد مصرف شخص برای این بیماری بستگی دارد.
این پلن درمانی ممکن است شامل ارجاع بیمار به یک تیم تخصصی باشد که احتمالاً شامل کاردیولوژیست (متخصص قلب)، هماتولوژیست (خون‌شناس) و نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب) است.
این احتمال وجود دارد که جوراب‌های فشرده‌ساز برای بهبود مردم از DVT مفید باشند. این جوراب‌ها به پیشگیری از جمع و لخته شدن خون در ناحیه زیر زانو کمک می‌کنند.
راه رفتن به شکل بابرنامه و قرار دادن پاها در سطحی بالاتر از کفل نیز به افزایش جریان خون به قلب کمک می‌کند.
مردم مصرف کننده دارو باید یرای اطمینان از عدم رقیق شدن بیش از حد خون یا برعکس، غلظت خون خود به پزشک مراجعه کنند.

پیشگیری از لخته شدن خون
بر مبنای اعلام "انجمن آمریکایی هماتولوژی" لخته خون یکی از قابل پیشگیری‌ترین انواع مشکلات خون است.
برخی از مردم دچار ریسک ژنتیکی ایجاد لخته خون هستند. مردم باید در صورتی که دارای تاریخچه خانوادگی ابتلاء به اختلالات لخته شدن خون باشند این موضوع را با پزشک مطرح کنند.
پزشک ممکن است چکاپ منظم را برای کمک به کشف زودهنگام اختلالات مورد اشاره توصیه نماید.
عوامل مربوط به سبک زندگی نیز که در زیر فهرست شده‌اند خطر ابتلاء به لخته شدن خون را کاهش می‌دهند:
• پوشیدن لباس‌های راحت به ویژه در قسمت پایین تنه
• استفاده از جوراب‌های فشاری
• ترک سیگار در صورت مطرح بودن آن
• نوشیدن مقادیر فراوان مایعات
• خوردن نمک کمتر
• ورزش منظم
• نگهداری وزن در محدوده سالم
• تغییر دادن حالت قرارگیری بدن، به ویژه در هنگام مسافرت‌های طولانی
• خودداری از ایستادن یا نشستن بیش از یک ساعت در هر بار
• خودداری از انداختن پاها روی هم
• اجتناب از فعالیت‌های منجر به ضربه خوردن پاها
• قرار دادن پاها در سطح بالاتر از قلب در هنگام دراز کشیدن

نشانه‌ها و علایم لخته شدن خون
جدول زیر علایمی را که ممکن است در صورت لخته شدن در قسمت‌های مختلف بدن ایجاد شود نشان می‌دهد:

محدوده علایم
دست یا پا ورم دست یا پا
گرمی ناگهانی، ورم، یا حساسیت در دست یا پا
تغییر رنگ پوست به قرمز یا آبی
ریه تنگی نفس ناگهانی
سرفه به همراه بالا آوردن مخاط یا خون
درد ناگهانی و شدید قفسه سینه که به شکل پیشرونده‌ای تشدید می‌شود
ضربان قلب سریع یا نامنظم
تب
تعریق بیش از حد
سبکی سر یا سرگیجه
مغز بی‌حسی یا ضعف صورت، دست‌ها یا پاها
دشواری صحبت کردن یا فهم صحبت دیگران
کاهش بینایی در یک چشم یا هر دو
مشکلات راه رفتن
از دست دادن تعادل یا هماهنگی اعضاء بدن
سردرد ناگهانی و شدید
گیجی
سرگیجه
قلب احساس درد یا سنگینی در قفسه سینه یا قسمت بالای بدن
تنگی نفس
تعریق
تهوع
سبکی سر
شکم  شکم درد شکم شدید
استفراغ
اسهال
کلیه علایمی که نادرند اما می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
درد و حساسیت در قسمت بالای شکم، پشت و پهلوها
خون در ادرار
افزایش برون‌ده ادرار
تب
تهوع
استفراغ


 عوارض لخته شدن خون
DVT یک لخته خون است که در وریدهای عمقی دست و پا شکل می‌گیرد
برخی از اوقات، این امکان وجود دارد که DVT از محل تشکیل خود جدا شده و از طریق سیستم گردش خون به ریه‌ها یا مغز برسد. در این وضعیت امکان بروز عوارض جدی شامل موارد زیر وجود دارد:

آمبولی ریوی (آمبولی پولمونری)
آمبولی پولمونری یک لخته خون است که خود را وارد بافت ریه می‌کند.
آمبولی پولمونری مانع از رسیدن مقداری از جریان خون به ریه می‌شود، که این سبب می‌گردد تا قلب برای تأمین اکسیژن مورد نیاز سخت‌تر کار کند.
فشار اضافی وارد شده بر سیستم گردش خون می‌تواند باعث نارسایی قلبی شود.

آمبولی مغزی و استروک
برخی از اوقات این امکان وجود دارد که یک لخته خون وارد رگی شود که وظیفه خونرسانی به مغز را بر عهده دارد. این نوع لخته خون آمبولی سربرال یا مغزی نامیده می‌شود.
بدون وجود خون کافی، سلول‎های مغزی در ناحیه آسیب دیده دچار قحط اکسیژن شده و می‌میرند. این وضعیت استروک ایسکمیک نامیده می‌شود.
استروک‌ها مشکلاتی جدی و بالقوه کشنده هستند. مردمی که در طول سه ساعت اول پس از بروز استروک مورد درمان قرار می‌گیرند کمتر احتمال دارد که دچار ناتوانی‌های مداوم شوند.

ترومبوز ورید کلیوی
ترومبوز ورید کلیوی (RVT) لخته خونی است که در ورید کلیوی ایجاد می‎شود، که خون را از کلیه خارج می‌کند. بیشتر موارد RVT به مرور زمان بهبود پیدا می‌کنند و سبب بروز صدمات ادامه‌دار در کلیه نمی‌شوند.
به هر حال در برخی مواقع RVT سبب ایجاد نارسایی کلیوی می‌شود. نارسایی کلیوی حاد هنگامی مطرح است که اختلال عملکرد کلیه موجب انباشت مواد سمی زائد در خون می‌گردد.

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
مردمی که دچار علایم ترومبوز ورید عمقی می‌شوند باید بدون دفع وقت به پزشک مراجعه کنند به ویژه اگر دارای تاریخچه خانوادگی اختلالات لخته شدن خون باشند. درمان زودهنگام این اختلال می‌تواند مانع از بروز پیامدهای بدتر شود.
وجود لخته خون در هر قسمتی از بدن یک فوریت پزشکی محسوب می‌شود. در صورت مواجه شدن با علایم مربوط به استروک، آمبولی ریوی، ترومبوز ورید کلیوی یا دیگر اختلالات مرتبط به قلب مردم باید به اورژانس مراجعه کنند.

دورنما
لخته‌های خون در برخی مواقع مشکلی جدی و بالقوه کشنده هستند. گزینه‌های درمانی متعدد و متفاوتی برای لخته‌های خون وجود دارد که این گزینه‌ها به محدود و شدت اختلال مزبور بستگی دارند.
تشخیص و درمان زودهنگام به پیشگیری از عوارض بیشتر و بهبود چشم‌انداز شخص دچار مشکل مورد بحث کمک می‌کند./


• شارلوت لیلیس، گرهارد ویتورث
• ترجمه نادر اکبری سراوانی


Source:
Medical News Today
Treatment and home management for blood clots
Last reviewed Wed 31 July 2019
By Charlotte Lillis
Reviewed by Gerhard Whitworth, RN

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.