دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

عوارض جانبی اهداء پلاسمای خون

دهیدراسیون، خستگی مفرط، کبودی، پلاسمای خون، سالین،  سرگیجه، غش کردن،  سبکی سر، پلاسما، عدم تعادل الکترولیت،  عفونت، واکنش سیترات، اسپاسم، بی‎نظمی ضربان قلب، ارست کاردیاک، سوراخ شدن شریان، FDA، صلیب سرخ آمریکا Healthline

مردم می‎توانند به فاصله هر 28 روز و حداکثر 13 بار در سال پلاسما اهداء کنند.

مقالات خون‌شناسی

اهداء خوبی‌های زیادی دارد. پلاسمای خون برای بسیاری از درمان‎های مدرن در پزشکی مورد نیاز است. این شامل درمان‎ اختلالات سیستم ایمنی، خونریزی و اختلالات سیستم تنفسی و همچنین انتقال خون و التیام زخم‎ها می‎شود. اهداء پلاسما برای جمع‎آوری پلاسمای کافی جهت درمان‎های پزشکی ضروری است.
اهداء پلاسما در بیشتر مواقع فرآیندی ایمن است، اما در این مورد عوارض جانبی نیز وجود دارد. پلاسما یکی از اجزاء خون است. برای اهداء پلاسما خون از بدن کشیده شده و توسط یک ماشین پردازش می‎شود که نقش آن جدا کردن پلاسما از خون است. دیگر اجزاء خون مثل گلبول‌های قرمز به همراه سالین برای جایگزینی پلاسمای جدا شده به بدن برگردانده می‎شود.
اهداء پلاسما می‎تواند باعث ایجاد عوارض جانبی شایع اما به طور معمول خفیف مثل دهیدراسیون و خستگی مفرط شود. احتمال بروز عوارض جانبی جدی نیز مطرح است اگرچه این موارد نادرند.


[در این مقاله:]
• دهیدراسیون
سرگیجه
• خستگی مفرط
کبودی و ناراحتی
عفونت
• واکنش سیترات
• سوراخ شدن شریان
• نکات راهنما


دهیدراسیون
پلاسما حاوی مقدار زیادی آب است. به همین دلیل برخی از مردم پس از اهداء پلاسما دچار دهیدراسیون می‎شوند. کم‌آبی بدن پس از اهداء پلاسما به طور معمول شدید نیست.

سرگیجه، غش کردن، و سبکی سر
پلاسما سرشار از مواد مغذی و املاح است. این ترکیبات برای هشیار نگهداشتن و عملکرد کامل بدن ضروری‌اند. از دست دادن مقداری از این مواد در روند اهداء پلاسما می‎تواند به بروز عدم تعادل الکترولیت در بدن منجر شود. نتیجه این اتفاق می‎تواند سرگیجه، غش کردن، و سبکی سر باشد.

خستگی مفرط
خستگی مفرط ممکن است بر اثر کاهش میزان مواد مغذی و نمک‎های بدن رخ دهد. خستگی مفرط پس از اهداء پلاسما یکی دیگر از عوارض جانبی شایع اما به طور معمول خفیف است.

کبودی و ناراحتی
کبودی و ناراحتی در میان عوارض جانبی خفیف‌تر و شایع‎تر اهداء پلاسما قرار دارند.
وقتی سوزن از پوست عبور می‎کند، فرد ممکن است سوراخ شدن آن را احساس کند. در عین حال امکان دچار شدن به دردی مبهم و حس کشیدگی در ناحیه ورود خون به درون سرنگ از طریق ورید، به درون لوله و سپس به داخل ماشین گردآوری کننده پلاسما مطرح است.
کبودی‎ها زمانی شکل می‎گیرند که خـون به درون بافت‎های نرم جریان پیدا می‎کند. این ممکن است زمانی رخ دهد که سوزن، وریدی را سوراخ کرده و مقدار کمی خون به بیرون نشت می‎کند. در مورد اغلب مردم، این کبودی در طول چند روز یا چند هفته برطرف می‎شود. اما اگر کسی دچار یک اختلال خونی باشد، این التیام ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

عفونت
هر بار که سوزنی در پوست فرو می‎رود، همیشه ریسکی برای ایجاد عفونت مطرح است. بافت سوراخ شده پوست به باکتری‎ها امکان ورود به بدن را می‎دهد. سوزن ممکن است باکتری‎ها را نه فقط به زیر سطح پوست، بلکه به ورید داخل کند. این می‎تواند به ایجاد عفونت در محل تزریق و بافت‎های اطراف در بدن یا درون خون منجر شود.
نشانه‌های عفونت شامل احساس گرما و حساسیت و قرمز و متورم شدن پوست و احساس درد در اطراف محل تزریق است. اگر کسی متوجه بروز نشانه‎های عفونت شود، ضروری است که برای پیشگیری از عوارض بلافاصله به دکتر مراجعه کند.

واکنش سیترات
واکنش سیترات یک عارضه جانبی بسیار جدی اما در عین حال بسیار نادر اهداء پلاسما است.
در طول اهداء پلاسما، تکنیسین عمل پیش از بازگشت خون فاقد پلاسما به بدن ماده‌ای را به عنوان ضد انعقاد درون خون جمع شده در ماشین جدا کننده پلاسما تزریق می‎کند. این ماده ضد انعقاد برای پیشگیری از تشکیل لخته خون وارد ماشین می‎شود. پلاسمای درون ماشین بخش اعظم سیترات را محبوس می‎کند اما مقداری از این ماده نیز در برگشت همراه خون وارد جریان خون فرد اهداء کننده پلاسما می‎شود.
درون بدن سیترات به تعداد کمی از مولکول‎های کلسیم در یک بازه زمانی کوتاه متصل می‎شود. از آنجا که این اثر موقتی و اندک است، اغلب مردم دچار عارضه جانبی ناشی از سیترات نمی‎شوند. به هر حال، تعداد کمی از مردم اهداء کننده پلاسما دچار معضلی به نام "واکنش سیترات" می‎شوند که کاهش موقتی میزان کلسیم بدن است.
نشانه‌های واکنش سیترات شامل موارد زیر است:
• بی‎حسی یا مور مور، به ویژه در ناحیه لب‎ها، انگشتان دست ، و انگشتان پا
• احساس ارتعاش در سراسر بدن
• حس داشتن مزه متالیک در دهان
لرز
رعشه
• سبکی سر
• پیچش عضلات
• سرعت گرفتن یا کند شدن نبض
تنگی نفس
اگر علایم مزبور بدون درمان به حال خود رها شوند احتمال وخامت آنها وجود خواهد داشت. علایم شدید در این مورد عبارتند از:
• اسپاسم
استفراغ
شوک
• بی‎نظمی ضربان قلب
ایست قلبی (ارست کاردیاک)

سوراخ شدن شریان
سوراخ شدن شریان عارضه جانبی نادری است که در هر بار ورود سوزن به ورید امکان بروز آن وجود دارد. در طول اهداء پلاسما، یک تکنیسین کار را با داخل کردن سوزن به درون وریدی در دست فرد آغاز می‎کند. سوراخ شدن شریان ممکن است در صورتی که تکنیسین به طور تصادفی ورید را گم کرده و به جای آن سوزن را به شریان وارد کند، رخ دهد. از آنجا که فشار خون در شریان (سرخرگ) بیش از ورید (سیاهرگ) است، ایجاد سوراخ در شریان می‎تواند باعث ایجاد خونریزی در بافت‎های دست در ناحیه ایجاد سوراخ شود.
نشانه‌های سوراخ شدن شریان شامـل جریان سریع‎تر و رنگ روشن‎تر از معمول خونی است که از بدن خارج شده وارد لوله‎های ماشین جمع‎آوری پلاسما می‎شود. سوزن و لوله‌ها ممکن است بر اثر افزایش جریان خون به حرکت درآیند و تکان تکان بخورند. فرد اهداء کننده ممکن است در نزدیکی آرنج خود دچار دردی خفیف شود.
اگر سوزن به شکل تصادفی به شریان وارد شود، تکنیسین آن را فوری خارج کرده محل ورود سوزن به داخل پوست را دستکم به مدت 10 دقیقه با فشار نگه خواهد داشت. ادامه خونریزی در محل ورود سوزن پس از اعمال فشار مزبور مورد نادری است، اما در صورت بروز یک موقعیت اورژانسی در پزشکی محسوب می‎شود.

چگونه به شکل ایمن پلاسما اهداء کنیم
از اعتبار مرکز خون مورد استفاده مطمئن شوید. مرکز اهداء باید فرد اهداء کننده را وارد یک روند غربالگری شامل تست خون مقدماتی، پر کردن پرسشنامه مربوطه، و انجام معاینه بالینی سازد. در صورتی که مرکز مزبور این فرآیند را به انجام نرساند باید موضوع را هشدارآمیز تلقی کرد.
فواصل زمانی اهداء پلاسما را بررسی کنید. مردم می‎توانند به فاصله هر 28 روز و حداکثر 13 بار در سال پلاسما اهداء کنند. اگرچه FDA میزان بیشتر از این را مجاز دانسته است، بر مبنای نظر صلیب سرخ آمریکا این زمان‎بندی ایمن‎ترین رویکرد محسوب می‎شود. کل فرآیند اهداء پلاسما به یک ساعت و 15 دقیقه زمان نیاز دارد.
پیش از اهداء پلاسما بدن را سیراب کنید. پیش از اهداء پلاسما حداکثر 16 اونس مایع غیر الکلی (ترجیحاً آب) بنوشید. این کار به پیشگیری از بروز سرگیجه، غش کردن، سبکی سر، و خستگی مفرط، که شایع‎ترین عوارض جانبی مرتبط به اهداء پلاسما می‎شوند، کمک می‎کند./


• دکتر دبورا ویترسپون، اریکا سیرینو
• ترجمه نادر اکبری سراوانی


Source:
Healthline
Side Effects of Donating Plasma
Medically reviewed by Deborah Weatherspoon, PhD, RN, CRNA
on April 24, 2018 —
Written by Erica Cirino

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

دکتر فریدون علا: انگیزه‎ای بالاتر از عشق نیست!

افزایش میزان بیلی‎روبین: علایم و آزمایش‎ها

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.