plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

واسکولیتیس (واسکولیت) یا التهاب رگ‏‌های خونی

واسکولیت، واسکولیتیس، التهاب رگ‎های خونی، التهاب عروق خونی، آزاتیوپرین (ایموران)، سیکلوفسفامید (سیتوکسان)، سیستم ایمنی، بیماری بهجت، بیمار برگر، واسکولیت سیستم عصبی مرکزی، سندرم چرگ - اشتراوس، کرایوگلوبولینمی، ارتریتیس سلول غول‌پیکر، پورپورای هنوخ - شونلاین،  بیماری کاوازاکی، ارتریتیس تاکایاسو، گرانولوماتوزیس وگنر، گلومرولونفریتیس سریعاً پیشرونده

واسکولیت وقتی بروز می‎کند که سیستم ایمنی بدن به اشتباه عروق خونی را مورد حمله قرار می‎دهد. دانشمندان در مورد علت بروز این واقعه مطمئن نیستند.

مقالات خون‌شناسی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• کریستین نوردکویست
• مرور از: دانشکده پزشکی دانشگاه ایلی‎نویز - شیکاگو
• ترجمۀ فرهنگ راد



واسکولیت (واسکولیتیس) به گروه بزرگی از بیماری‌ها اشاره دارد که سبب بروز التهاب در رگ‌های خونی می‌شوند.
رگ‌های خونی مشخصاً آسیب دیده شامل شریان‌ها و وریدها است و کوچک‌ترین آنها به نام کاپیلاری شناخته می‌شود. واسکولیت می‌تواند به بخش‌های مختلف بدن آسیب زده به بروز طیف گسترده‌ای از علایم منجر شود.


[مطالب این مقاله:]
• واسکولیت چیست؟
• درمان واسکولیت
• علایم واسکولیت
• علل واسکولیت
• انواع واسکولیت
• تشخیص واسکولیت


واسکولیت چیست؟
واسکولیت به معنی التهاب رگ‎های خونی است. واسکولیت می‌تواند به بخش‌های گوناگونی در بدن آسیب برساند و اثرات و علایم بیماری به بخش آسیب دیده در بدن بستگی دارد.
واسکولیت همچنین آنژیتیس و ارتریتیس نیز نامیده می‌شود. واسکولیت سبب بروز دگرگونی‌هایی در عروق خونی می‌شود، که ممکن است شامل زخم، تضعیف، باریک شدن و ضخیم شدن رگ‌ها باشد.
واسکولیت ممکن است حاد و کوتاه مدت یا مزمن و درازمدت باشد. در برخی موارد امکان آسیب دیدن دستگاه‌های بدن وجود دارد، و به ویژه اگر به آنها مواد مغذی کافی و خون غنی از اکسیژن نرسد، نتیجه آسیب دیدگی ارگان و در برخی موارد مرگ بیمار خواهد بود.

درمان واسکولیت
درمان واسکولیت به چند عامل مختلف بستگی دارد که از جملۀ آنها می‌توان به نوع واسکولیت مبتلابۀ فرد، شدت علایم بیماری، سن بیمار، و سلامت عمومی وی اشاره کرد.
برخی اوقات، همانند مواقعی که علت پورپورا از نوع هنوخ - شونلاین است، اختلال مزبور بدون درمان پزشکی از بین می‌رود.
در زیر فهرستی از شایع‌ترین داروهای مورد استفاده برای واسکولیت آمده است:

استروئیدها
این داروها برای کاهش التهاب استفاده می‌شوند. مثال‌هایی در این مورد شامل پردنیزون یا متیل‌پردنیزولون (مدرول) است. عوارض جانبی این داروها در صورت مصرف طولانی مدت می‌تواند شدید باشد. این عوارض شامل موارد زیر است:
افزایش وزن
دیابت
استئوپوروزیس (پوکی استخوان)

داروهای سیستم ایمنی
اگر بیماری به درمان با استروئیدها به خوبی جواب ندهد، دکتر ممکن است داروهای سیتوتوکسیک را که مانع از ایجاد التهاب در سلول‌‏ها توسط سیستم ایمنی می‌شوند تجویز کند. مثال‌هایی در این مورد عبارتند از:
• آزاتیوپرین (ایموران)
• سیکلوفسفامید (سیتوکسان)

علایم واسکولیت
نشانه‌‎ها و علایم ناشی از واسکولیت بستگی بسیاری به این موضوع دارد که کدام عروق خونی آسیب دیده‎ و در صورت آسیب دیدن ارگان‌ها، این آسیب به کدام‌یک از دستگاه‌های بدن وارد شده است.
در اغلب موارد واسکولیت شامل علایم مندرج در فهرست زیر است:
تب
• خستگی
کاهش وزن، فقدان اشتها
درد مفصل
• درد عضله
• بی‎حسی و ضعف
فهرست زیر علایم و نشانه‏‌های برخی وضعیت‌های خاص واسکولیت را تشریح می‌کند:

بیماری بهجت
علایم بیماری بهجت متفاوتند و ممکن است به شکل متفاوت ایجاد و رفع شوند. نواحی آسیب دیده شامل موارد زیر است:
• دهان: زخم‌های دردناک، شبیه به زخم شانکر. اینها به صورت ضایعات برجسته و مدور در دهان شروع و به اولسرهای دردناک تبدیل می‌شوند.
• پوست: برخی از مردم ممکن است دچار زخم‌های شبه آکنه شوند در حالی که دیگران احتمال دارد برآمدگی‌های سرخ‌رنگ، برجسته و حساس را به ویژه در ناحیۀ پا تجربه کنند.
• تناسلی: بیشتر در ناحیۀ کیسۀ بیضه در مردان و فرج در زنان بروز می‌کند. آنها در این ناحیه به شکل ضایعات اولسری قرمز رنگ و گرد بروز می‌کنند.
• چشم‌ها: التهاب چشم موسوم به یووی‌ایتیس (یووئیت) بروز می‌کند.
• مفاصل: به طور معمول ورم و درد در ناحیۀ زانو و گاهی از اوقات در قوزک پا، آرنج یا مچ دست ظاهر می‌شود.
• رگ‌های خونی: التهاب وریدها و شریان‌های بزرگ سبب متورم و دردناک شدن اندام‌ها می‌شود.
• گوارشی: درد شکم، اسهال. احتمال بروز خونریزی در سیستم گوارش وجود دارد.
• مغز: التهاب مغز و سیستم عصبی می‌‏تواند به بروز سردرد، تب، ضعف تعادل، و بروز حالت گیجی یا سردرگمی منجر شود.

بیماری برگر
بیماری برگر به شریان‎ها و وریدهای دســــت و پا آسیب می‌رساند. رگ‌های خونی متورم شده و با لخته‌های خون مسدود می‌شوند، وضعیتی که ترومبی نام دارد، و در نهایت بافت پوست آسیب دیده یا تخریب می‌شود. گاهی از اوقات، این می‌تواند به بروز عفونت و غانغرایا (قانقاریا) منجر شود. خطر بیماری برگر با مصرف منظم سیگار مرتبط است.
علایم اولیه اغلب اوقات شامل درد پا و دست در طول ورزش، و دلیل آن ناکافی بودن جریان خون است. گاهی اوقات امکان بروز این درد در حالت استراحت نیز وجود دارد. معمولاً درد در اندام‌های تحتانی بدن آغاز می‌شود اما امکان انتشار آن به دیگر بخش‌های بدن وجود دارد. بیمار در عین حال ممکن است موارد زیر را تجربه کند:
• بی‎حسی در اندام‌ها
مور مور در اندام‌ها
• انگشتان دست و پا در سرما به سفیدی می‌گرایند
• زخم برداشتن پوست
• بروز غانغرایا در انگشتان دست و پا
• نواحی آسیب دیده در بدن ممکن است بسیار دردناک باشند

واسکولیت سیستم عصبی مرکزی
این نوعی از واسکولیت است که مغز و طناب نخاعی را درگیر می‌کند. علایم و نشانه‌‌های آن عبارتند از:
• تغییرات روانی
• انواع سردرد
• گیجی کلی
• فلج یا ضعف عضلات
• مشکلات بینایی
دیسفاژی، کما
• حمله یا تشنج
افسردگی
• میلوپاتی، که اختلالی در طناب نخاعی است

سندرم چرگ - اشتراوس
این سندرم نادر التهاب شریان‌ها و وریدهای کوچک در مردم دارای تاریخچۀ ابتلا به آلرژی یا آسم است.
ویژگی اصلی آن آسم است، که زمانی طولانی پیش از آغاز واسکولیت شروع می‎شود. نشانه‌ها و علایم اولیه عبارتند از:
رینیت آلرژیک
پولیپ‎ بینی
در مرحلۀ بعد فرد به طور معمول دچار ائوزینوفیلیا (ائوزیتوفیلی) می‎شود، اختلالی که در آن میزان ائوزینوفیل (نوعی از سلول سفید خون) به میزان بیش از حد افزایش می‌یابد.
مرحلۀ سوم واسکولیت است که معمولاً پوست، ریه‌، عصب‌، کلیه، و دیگر دستگاه‌‌های بدن را درگیر می‌کند.
تخریب مکرری در عصب‌ها ایجاد می‌گردد که مالتیپلکس مونونیوریتیس نامیده می‌شود، و سبب مور مور شدید، بی‌حسی، اتلاف عضلات دست و پا و درد سوزان می‌گردد.

کرایوگلوبولینمی
این وضعیت به عفونت‌های هپاتیت C مرتبط است. اختلال مزبور سبب زمخت شدن غیر نرمال خون همراه التهاب عروق خونی می‌شود.
علایم بسته به نوع و اینکه کدام دستگاه آسیب دیده‌ باشد متفاوتند. به طور معمول نشانه‌ها و علایم در این مورد عبارتند از:
• مشکلات تنفسی
• خستگی مزمن
• گلومرولونفریت که به کلیه‌ها صدمه می‎زند
• درد مفصل
• درد عضله
• پورپورا، یا نقطه‌های بنفش رنگ و لکه‌های روی پوست، دستگاه‌‌ها و غشاهای مخاطی
• انگشتان دست و پا در سرما به سفیدی می‌گرایند
• زخم‎دار شدن پوست

ارتریت سلول غول‌پیکر
این التهاب دیوارۀ شریان‌ها است. شایع‌ترین علایم در این مورد عبارتند از:
• سردرد
درد شانه
• درد در ناحیۀ کفل
• درد در ناحیۀ فک پس از عمل جویدن
• تب
تاری دید
علایم کمتر شایع در این مورد عبارتند از:
• حساسیت و حالت افتادگی در جمجمه
سرفه
• درد گلو
• درد زبان
• کاهش وزن
• افسردگی
• احساس درد در ناحیۀ دست در هنگام ورزش

پورپورای هنوخ - شونلاین
التهاب رگ‌های خونی کوچک موسوم به کاپیلاری است که در پوست و مکرراً در کلیه‌ها بروز می‌کند، و نتیجۀ آن ایجاد راش، به ویژه روی کفل و پشت اندام‌های تحتانی است. این بیماری با ارتریت و گاهی اوقات درد کرامپ در شکم همراه است.
شایع‌ترین علایم عبارتند از:
• راش پوستی که شبیه به کبودی‌های کوچک یا نقاط قرمز رنگ روی کفل‌، آرنج و پا است.
• درد مفصل به ویژه در زانوها و مچ پاها
• درد معده
تهوع
استفراغ
• اسهال
• وجود خون در مدفوع اگر رگ‎های ناحیۀ شکم و کلیه‌ها ملتهب شوند

بیماری کاوازاکی
بیماری کاوازاکی سندرمی نادر با منشأ ناشناخته است. این بیماری سبب بروز التهاب در دیواره‌های شریان‌های سراسر بدن شامل شریان‌های کرونری رسانندۀ خون به عضلۀ قلب می‌شود.
بیماری کاوازاکی سبب ایجاد تب شدید، سرخی چشم‌ها (تب ملتحمه)، لب‌ها و غشاء مخاطی دهان، بیماری زخم‌دار شدن لثه، تورم غدد گردن، و بروز راشی به رنگ قرمز روشن در دست و پا می‎شود. سندرم کاوازاکی به کودکان خردسال آسیب می‌زند.

ارتریت تاکایاسو
این نوع نادری از واسکولیت است که در آن التهاب به آئورت آسیب می‎زند، که شریان بزرگ حامل خون از قلب به بقیۀ بدن است. بیماری مزبور در عین حال می‌تواند شاخه‌های اصلی آئورت را درگیر کند.
فرد دچار ارتریتیس تاکایاسو دچار درد دست یا قفسۀ سینه و هیپرتانسیون می‌شود، و در نهایت ممکن است دچار استروک یا نارسایی قلبی گردد.

گرانولوماتوزیس وگنر
این بیماری سبب التهاب و جراحت رگ‌های خونی شده و به چند دستگاه مختلف در بدن شامل ریه‌، کلیه‌، و دستگاه تنفسی فوقانی آسیب می‌زند.
این بیماری اختلالی بالقوه کشنده است و نیاز به سرکوب طولانی مدت سیستم ایمنی دارد.
برخی از مردم ممکن است به علت سمیت درمان جان خود را از دست بدهند.

گلومرولونفریتیس (گلومرولونفریت) سریعاً پیشرونده
این وضعیت سندرمی در کلیه است که در صورت عدم درمان به سرعت به سمت نارسایی کلیه پیشرفت می‌کند.

پیامدهای واسکولیت
پیامدها بسته به نوع واسکولیت متفاوتند. در فهرست زیر شایع‎ترین پیامدها در این مورد آمده است:
• آسیب‎دیدگی دستگاه‎ها: ضعف جریان اکسیژن و مواد مغذی به ارگان‌ها به آسیب دیدگی آنها منجر می‌شود.
• برگشت بیماری: حتی اگر درمان موفقیت‌آمیز باشد احتمال بروز دوره‎های برگشت بیماری وجود دارد. برخی از مردم نیاز به درمان درازمدت خواهند داشت.

علل واسکولیت
واسکولیت وقتی بروز می‌کند که سیستم ایمنی بدن به اشتباه عروق خونی را مورد حمله قرار می‌دهد. دانشمندان در مورد علت بروز این واقعه مطمئن نیستند. برخی محرک‌های شناخته شده در این مورد عبارتند از:
• عفونت‎ها
• برخی انواع سرطان
• برخی اختلالات سیستم ایمنی
• واکنش‌های آلرژیک
به طور معمول وقتی رگ‌های خونی مورد آسیب واسکولیت قرار گیرند، ملتهب می‌شوند. این التهاب سبب می‌شود:
• دیوارۀ رگ‎های خونی سفت شود
• رگ‎های خونی باریک شود
• جریان خون کاهش یابد
کاهش جریان خون یه معنی کاهش میزان رسیدن مواد مغذی واکسیژن به بافت‌های بدن است. در نتیجه، رگ‌های خونی آسیب دیده به میزان بیشتری در برابر لخته‏‌های خون آسیب‌‌پذیر خواهند شد که بخشاً به دلیل باریک شدن این رگ‌ها است. در صورت تضعیف رگ‌های خونی امکان بروز آنوریسم وجود خواهد داشت.

انواع واسکولیت
دو دستۀ اصلی واسکولیت وجود دارد:
واسکولیت اولیه، که واسکولیت فاقد علت شناخته شده است، و واسکولیت ثانویه، که بر اثر یک بیماری دیگر مثل موارد فهرست شده در زیر بروز می‎کند:
• عفونت: عفونت ویروس هپاتیت C می‎تواند سبب ایجاد کرایوگلوبولینمی شود.
• اختلال سیستم ایمنی: ارتریت روماتوئید و لوپوس مثال‌هایی در این موردند.
• واکنش آلرژیک: برخی داروها می‌توانند سبب ایجاد واسکولیت شوند.
• برخی سرطان‌ها: لوسمی و لنفوما (لنفوم) مثال‌هایی در این موردند.
برخی انواع خاص واسکولیت شامل موارد زیرند:
• بیماری بهجت
• بیمار برگر
• واسکولیت سیستم عصبی مرکزی
• سندرم چرگ - اشتراوس
• کرایوگلوبولینمی
• ارتریتیس سلول غول‌پیکر
• پورپورای هنوخ - شونلاین
• بیماری کاوازاکی
• ارتریتیس تاکایاسو
• گرانولوماتوزیس وگنر
• گلومرولونفریتیس سریعاً پیشرونده
اینها به بخش‌های مختلفی از بدن آسیب می‌‏زنند و در نتیجه طیف گسترده‎ای از علایم ایجاد می‌کنند.

تشخیص واسکولیت
پزشک پرسش‌هایی در مورد علایم و تاریخچۀ پزشکی فرد مطرح کرده و معاینۀ فیزیکی انجام می‌دهد. از تست‌های تشخیصی زیر برای تشخیص این بیماری می‎توان استفاده کرد:

تست‎های خون
• نرخ رسوب‌گذاری اریتروسیت (ESR)
• تست پروتئین C واکنشی (CRP)
• تست شمارش پلاکت
• تست شمارش کامل سلول‌های خون

تست‌های ادرار
آزمایش ادرار می‎تواند میزان پروتئین موجود در ادرار یا وجود احتمالی سلول‌های قرمز خون را نشان دهد. تست ادرار می‎تواند وجود مشکل احتمالی در کلیه را مشخص کند.

اسکن‌های تصویربرداری
اسکن‌های مورد استفاده در این مورد شامل عکسبرداری اشعه ایکس، اولتراسوند، CT اسکن، یا MRI است.

آنژیوگرام
آنژیوگرام عکسبرداری اشـعۀ ایکس رگ‌های خونی است. یک لولۀ باریک و انعطاف‌ پذیر یا کاتتر از طریق یک ورید یا شریان بزرگ وارد بدن می‎شود. از طریق کاتتر ایجاد شده نوعی رنگ مخصوص به درون رگ‌های خونی تزریق می‌شود. رنگ تصویرهای اشعه ایکس را نشان می‌‏دهد که به دکتر کمک می‌‌کنند تا رگ‌های خونی را بررسی کند.

بیوپسی
در بیوپسی دکتر با عمل جراحی نمونۀ کوچکی از بافت آسیب دیدۀ رگ‌های خونی را از بدن خارج می‌کند. این نمونه برای مشاهدۀ نشانه‌های واسکولیت مورد بررسی قرار می‌گیرد./


Source:
Medical News today
What is vasculitis?
Last updated Mon 18 December 2017
By Christian Nordqvist
Reviewed by University of Illinois-Chicago, School of Medicine 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

مروری بر انواع شایع آلرژی

آیا سل نوعی بیماری خودایمنی است؟

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده