دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

احساس درد در هنگام بلع (ادینوفاژی) با دیسفاژی تفاوت دارد اما این احتمال هست که این هر دو مشکل به صورت همزمان بروز کنند. و گلوبوس حنجره حس گیر کردن چیزی در گلو است که گاه با دو مشکل مزبور اشتباه گرفته می‏‌شود

مقالات گوش، حلق و بینی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• کریستین نوردکویست، سارا مینیس
• ترجمه نادر اکبری سراوانی

دیسفاژی به دشواری بلع اشاره دارد - و در آن برای انتقال غذا از دهان به معده به تلاشی بیش از میزان نرمال نیاز است.
دیسفاژی که معمولاً بر اثر مشکلات مربوط به عصب یا عضله ایجاد می‎شود ممکن است دردناک باشد و بیشتر در میان خردسالان و مردم پیر شایع است.
اگرچه اصطلاح پزشکی "دیسفاژی" اغلب اوقات به عنوان یک علامت یا نشانه مطرح است، گاهی از اوقات به عنوان اختلالی خودبسنده توصیف می‎شود. به طور بالقوه دیسفاژی علل متعددی می‎تواند داشته باشد؛ اگر این مشکل فقط برای یک یا دو بار اتفاق بیفتد احتمالاً هیچ اختلال یا بیماری زیربنایی جدی در پیوند با آن مطرح نیست اما اگر مشکل مزبور مداوماً تکرار شود، باید توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد.
از آنجا که در مورد بروز دیسفاژی دلایل متعددی می‎تواند مطرح باشد، درمان آن بستگی به علت زیربنایی دارد.

مطالب این مقاله:
• دیسفاژی چیست؟
• علل
• علایم
• ریسک فاکتورها
• عوارض
• تشخیص
• درمان

دیسفاژی چیست؟
در عمل "بلع" متعارف چندین عضله و عصب درگیر هستند. بلع فرآیند پیچیدۀ شگفت‎انگیزی است. دیسفاژی ممکن است به علت وجود مشکل در هر قسمت از فرآیند بلع ایجاد شود.
چند نوع کلی دیسفاژی وجود دارد:
دیسفاژی دهانی (دیسفاژی فوقانی) - مشکل در دهان است، که گاهی اوقات بر اثر تضعیف زبان در نتیجۀ استروک، دشواری در جویدن غذا یا مشکل انتقال غذا از دهان ایجاد می‎شود.
دیسفاژی فارنژیال - مشکل در ناحیۀ گلو است. مسائل گلو اغلب اوقات بر اثر مشکل نورولوژیک و آسیب دیدن عصب‎ها (مثل بیماری پارکینسون، سکته مغزی، یا اسکلروز جانبی امیوتروفیک) ایجاد می‎شود.
دیسفاژی ازوفاژیال (دیسفاژی تحتانی) - مشکل در ازوفاژیال است. این معمولاً بر اثر وجود یک انسداد یا آزردگی رخ می‏دهد. اغلب اوقات، برای رفع مشکل به جراحی نیاز خواهد بود.
ارزش یادآوری دارد که احساس درد در هنگام بلع (ادینوفاژی) با دیسفاژی تفاوت دارد اما این احتمال هست که این هر دو مشکل به صورت همزمان بروز کنند. و گلوبوس حنجره حس گیر کردن چیزی در گلو است که گاه با دو مشکل مزبور اشتباه گرفته می‏‌شود.

علل دیسفاژی
علل محتمل دیسفاژی شامل موارد زیر است:
اسکلروز جانبی امیوتروفیک - یک شکل غیر قابل علاج تباهی عصبی پیشرونده است؛ در این بیماری به مرور زمان عصب‎های ستون فقرات و مغز به شکلی افزایش یابنده عملکرد خود را از دست می‎دهند.
اکلزی - در این اختلال عضلۀ پایینی ازوفاژیال (مری) به قدر کافی شل نمی‎شود تا امکان ورود غذا به درون معده ایجاد شود.
اسپاسم منتشر - عضلات مری به شکلی ناهماهنگ دچار انقباض می‎شوند.
سکته مغزی - مرگ سلول‎های مغزی به علت فقدان اکسیژن به دلیل کاهش جریان خون است. اگر در این روند سلول‎های مغزی کنترل کنندۀ عمل بلع آسیب ببینند، این می‎تواند به دیسفاژی منجر شود.
حلقه ازوفاژیال - یک قسمت کوچک از مری باریک می‎شود که این برخی اوقات مانع عبور غذاهای جامد از درون مری می‎گردد.
ازوفاژیت ائوزینوفیلیک - افزایش شدید میزان ائوزینوفیل‎ها (نوعی از سلول‌های سفید خون) در مری است. این ائوزینوفیل‎ها به شکلی خارج از کنترل رشد کرده و به سیستم گوارشی حمله می‎کنند که این به استفراغ و دشواری بلع غذا منجر می‎شود.
مالتیپل اسکلروزیس - سیستم عصبی مرکزی به سیستم ایمنی حمله کرده، میلین را تخریب می‎کند که در شکل نرمال از عصب‌ها محافظت می‎نماید.
میاستنی گراویس (بیماری گولدفلام) - عضلات تحت کنترل ارادی به سادگی خسته و تضعیف می‎شوند زیرا مشکلی در چگونگی تحریک عصبی انقباض عضلات وجود دارد. میاستنی گراویس نوعی اختلال خودایمنی است.
بیماری پارکینسون و سندرم پارکینسونیسم - بیماری پارکینسون یک اختلال به تدریج پیشرونده انحطاط عصبی است که مهارت‎های حرکتی بیمار را مختل می‎کند.
اشعه - برخی بیماران که در ناحیۀ سر و گردن به درمان با اشعه (رادیوتراپی) نیاز دارند ممکن است دچار مشکلات بلع شوند.
شکاف لب و کام - انواع رشد غیر نرمال صورت به علت جوش خوردن ناکامل استخوان‌هایی در سر است که نتیجۀ آن بروز شکاف لب و کام در ناحیۀ بینی است.
اسکلرودرما - گروهی از بیماری‎های نادر خودایمنی است که در آن پوست و بافت‎های متصل زمخت‌تر و سفت‎تر می‎شوند.
سرطان مری - نوعی سرطان در مری است که معمولاً بر اثر مصرف سیگار و الکل یا بیماری ریفلاکس معده به مری (GERD) ایجاد می‎شود.
محدودیت ازوفاژیال - باریک شدن مری است که اغلب به بیماری GERD مرتبط است.
خشکی دهان (زروستومیا) - در این بیماری بزاق کافی برای مرطوب نگه داشتن محیط دهان وجود ندارد.

علایم دیسفاژی
برخی از بیماران دچار دیسفاژی هستند اما از این موضوع اطلاع ندارند - در این موارد، بیماری ممکن است تشخیص داده نشده و درمان نشود که در نتیجه ریسک پنومونی آسپیراسیون (یک عفونت ریه که پس از استنشاق تصادفی ذرات بزاق یا مواد غذایی ایجاد می‎شود) افزایش می‎یابد.
دیسفاژی تشخیص داده نشده همچنین ممکن است خطر کم‎آبی بدن و سوءتغذیه را افزایش دهد.
علایم مرتبط به دیسفاژی شامل موارد زیر است:
• حالت خفگی در هنگام غذا خوردن.
سرفه یا محدودیت حرکت دهان در هنگام عمل بلع
• سرریز شدن بزاق دهان.
• برگشت غذا یا اسید معده به درون گلو.
• سوزش سر دل مکرر.
• خشونت صدا.
• احساس چسبیدن غذا به گلو یا قفسۀ سینه یا پشت استخوان سینه.
کاهش وزن بدون توجیه.
• بالا آوردن غذا.
• دشواری در کنترل غذا درون دهان.
• دشواری در شروع فرآیند بلع.
• پنومونی مکرر.
• ناتوانی در نگه داشتن بزاق درون دهان.
بیماران ممکن است احساس کنند که "انگار غذا مثل چسب شده است.

ریسک فاکتورهای دیسفاژی
ریسک فاکتورهای دیسفاژی شامل موارد زیر است:
سن - افراد مسن بیشتر در خطر دیسفاژی قرار دارند. این بر اثر فرسایش کلی بدن به مرور زمان است. همچنین، برخی بیماری‎های سنین پیری مثل بیماری پارکینسون می‎توانند سبب دیسفاژی شوند.
اختلالات مغز و اعصاب - برخی اختلالات سیستم عصبی احتمال ایجاد دیسفاژی را افزایش می‎دهد.

عوارض دیسفاژی
پنومونی و عفونت‎های سیستم تنفسی فوقانی - مخصوصاً پنومونی آسپیراسیون، که ممکن است بر اثر حرکت غذا یا مایعات در "مسیر خطا" و ورود آنها به ریه‎ها رخ دهد.
سوءتغذیه - این مورد به ویژه در مردمی که از ابتلاء خود به دیسفاژی بی‎خبر هسـتند و لاجرم مورد درمان قرار نمی‎گیرند مشاهده می‎شود. بیماران ممکن است به دلیل مشکل موجود به اندازۀ کافی مواد مغذی حیاتی مصرف نکنند.
کم‎آب شدن بدن - اگر فردی قادر به نوشیدن به شکل کامل نباشد، مقدار مصرف مایعات وی کاهش خواهد یافت، که این نقیصه به کم‎آب شدن بدن منجر می‎شود.

تشخیص دیسفاژی
یک آسیب‌شناس زبان تکلم خواهد کوشید تا تعیین کند که مشکل مربوط به دیسفاژی از کدام ناحیه از فرآیند بلع نشأت می‌گیرد.
از بیمار در مورد علایم، مدت زمان وجود آنها، و اینکه آیا مشکل در مورد مایعات یا مواد جامد یا هر دوی آنها است، سؤال می‎شود.
مطالعۀ بلع - این کار معمولاً توسط یک گفتاردرمانگر انجام می‎شود. آنها غذاها و مایعات دارای غلظت‏های متفاوت را تست می‎کنند تا ببینند که کدام‎یک سبب بروز مشکل می‎شود. در عین حال امکان استفاده از ویدیو تست برای بررسی مشکل وجود دارد.
تست بلع باریم - بیمار یک مایع حاوی باریم را می‌‏بلعد. باریم در اشعۀ ایکس قابل ردگیری است و به پزشک کمک می‎کند آنچه را که در کوران عمل بلع در مری رخ می‎دهد، به ویژه در مورد فعالیت عضلات را با جزئیات مشاهده کند.
اندوسکپی - دکتر از یک لولۀ مجهز به دوربین برای بررسی درون مری استفاده می‎کند. در صورت وجود ظن به سرطان، بیوپسی مری انجام می‎شود.
مانومتری - این مطالعه تغییرات فشار ایجاد شده را در هنگامی که عضلات مری در حال کار هستند، اندازه‎گیری می‎کند. این کار در صورتی که اندوسکپی نتیجه‌ای نداشته باشد انجام می‎شود.

درمان دیسفاژی
درمان به نوع دیسفاژی بستگی دارد:

درمان دیسفاژی اروفارنژیال (دیسفاژی فوقانی)
از آنجا که دیسفاژی ازوفارنژیال اغلب اوقات یک مشکل مربوط به مغز و اعصاب است، استفاده از درمان مؤثر مسأله‎ای چالش‎برانگیز محسوب می‎شود. بیماران دچار بیماری پارکینسون ممکن است به داروهای مربوط به این بیماری خوب جواب دهند.
درمان بلع - این درمان توسط یک گفتاردرمانگر انجام می‎شود. به فرد دچار مشکل راه‎های تازه‎ای برای انجام بلع کامل آموزش داده می‎شود. تمرینات آموزش داده شده به بیمار باعث بهبود عضلات و چگونگی پاسخ‎دهی آنها می‎شود.
رژیم غذایی - برخی غذاها و مایعات، یا ترکیبی از آنها معمولاً برای بلع مناسب‎تر هستند. در حالی که فرد غذاهای دارای بلع ساده را می‏خورد در عین حال مهم است که رژیم غذایی متعادلی نیز داشته باشد.
تغذیه با لوله - اگر بیمار در خطر ابتلا به پنومونی، سوءتغذیه یا کم‎آبی قرار داشته باشد، این احتمال هست که وی نیازمند تغذیه از طریق لوله بینی (لولۀ نازوگاستریک) یا PEG (گاستروستومی اندوسکپیک پریکوتانئوس) باشد. لوله‎های PEG توسط عمل جراحی به طور مستقیم داخل معده قرار می‎گیرند و از طریق یه شکاف باریک در شکم عبور می‎کنند.

درمان دیسفاژی ازوفاژیال (دیسفاژی تحتانی)
مداخلۀ جراحی معمولاً برای دیسفاژی ازوفاژیال مورد نیاز است.
اتساع - اگر مری نیاز به اتساع داشته باشد (برای مثال به علت وجود محدودیت)، ممکن است بالن کوچکی درون مری قرار گرفته و سپس باد شود (در پایان عمل بالن از بدن خارج می‎شود).
سم بوتولینوم (بوتاکس) - اغلب در مواقعی مورد استفاده قرار می‎گیرد که عضلات مری سفت می‎شوند. سم بوتولینوم سمی بسیار قوی است که می‎تواند باعث ایجاد فلج در عضلات سفت شود و میزان محدودیت مری را کاهش دهد.
اگر دیسفاژی ناشی از سرطان باشد، بیمار به متخصص تومورشناس ارجاع داده می‎شود تا در صورت نیاز برای خارج کردن تومور مورد عمل جراحی قرار گیرد./

در همین زمینه مطالعه لینک زیر در وبسایت مهرین - اخبار سلامت پیشنهاد می‎شود:
گلوبوس حنجره - این چه حسی است؟

و نیز:

ادینوفاژی یا دردناک بودن عمل بلع

Source:
What causes difficulty swallowing (dysphagia)?
Last updated Thu 21 December 2017
By Christian Nordqvist
Reviewed by Sara Minnis, MS, CCC-SLP 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

علل محتمل درد شکم

رژیم غذایی در گاستروپارزی یا تأخیر در تخلیه معده - هشت نکته برای کمک به کارکرد معده

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.