دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

هیدرونفروز یک بیماری اولیه نیست بلکه اختلالی است ثانویه که نتیجه دیگر بیماری‌های زیربنایی محسوب می‎شود. این بیماری ساختاری و نتیجۀ وجود انسداد یا گرفتگی در دستگاه ادراری است. گفته می‎شود که از هر 100 نوزاد یکی از آنها دچار هیدرونفروز می‌شود.

مقالات کلیه، مجاری ادراری و تناسلی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• کاریسا استیفنز، کارملا وینت
• پرسس و پاسخ از: دکتر استیو کیم
• ترجمه هامیک رادیان

هایدرونفروسیس [هیدرونفروز] اختلالی است که به طور معمول هنگامی ایجاد می‎شود که کلیه بر اثر عدم خروج کامل ادرار و تخلیه آن در مثانه دچار ورم می‎شود. این ورم معمولاً به یکی از دو کلیه آسیب می‌رساند اما احتمال بروز آن در هر دو کلیه وجود دارد.
هیدرونفروز یک بیماری اولیه نیست بلکه اختلالی است ثانویه که نتیجه دیگر بیماری‌های زیربنایی محسوب می‎شود. این بیماری ساختاری و نتیجۀ وجود انسداد یا گرفتگی در دستگاه ادراری است. گفته می‎شود که از هر 100 نوزاد یکی از آنها دچار هیدرونفروز می‌شود.

[در این مقاله می‌خوانیم:]
• علایم هایدرونفروسیس [هیدرونفروز]
• علل هیدرونفروز
• تشخیص هیدرونفروز
• درمان هیدرونفروز
• دورنما در هیدرونفروز

علایم هیدرونفروز کدامند؟
در حالت معمول ادرار با اعمال کمترین فشار از طریق دستگاه ادراری جریان پیدا می‌کند. افزایش فشار زمانی اتفاق می‎افتد که انسدادی در دستگاه ادراری وجود داشته باشد. اگر در طول یک بازه زمانی طولانی ادرار در کلیه جمع شود، کلیه دستخوش تغییر خواهد شد.
ممکن است کلیه بر اثر تجمع ادرار بزرگ شود که این تغییر اندازه باعث ایجاد فشار بر دستگاه‎های مجاور کلیه می‎شود. در صورتی که این اختلال برای طولانی مدت به حالت درمان نشده ادامه یابد، فشار مزبور ممکن است باعث شود تا کلیه‎ها کارآیی کامل خود را از دست بدهند.
علایم خفیف هیدرونفروز شامل تکرر ادرار و افزایش نیاز عاجل به ادرار کردن است. دیگر علایم بالقوه شدید که فرد ممکن است دچار آنها شود عبارتند از:
• احساس درد در شکم یا پهلو
تهوع
استفراغ
• احساس درد در هنگام ادرار کردن
• عدم تخلیه کامل مثانه
تب
وجود اختلال در دفع ادرار شانس ابتلاء فرد به عفونت دستگاه ادراری (UTI) را افزایش می‌دهد. علت شیوع زیاد عفونت‎های دستگاه ادراری به عنوان بیشترین عارضه مرتبط به هیدرونفروز همین است. برخی از نشانه‎های UTI شامل موارد زیر است:
• کف‎آلود شدن ادرار
• دردناک شدن ادرار کردن
• احساس سوزش در هنگام ادرار کردن
• تضعیف جریان خروج ادرار
درد پشت
• درد مثانه
• تب
• لرز
اگر در کسی نشانه‌های هیدرونفروز وجود داشته باشد، باید برای بررسی علایم به پزشک مراجعه کند. عدم درمان عفونت‎های دستگاه ادراری می‎تواند به عوارض جدی‎تر مثل پیلونفریت (نوعی عفونت کلیه)، و سپسیس (عفونت جریان خون یا مسمومیت خون) منجر شود.

چه چیز باعث هیدرونفروز می‌شود؟
هیدرونفروز بیماری محسوب نمی‎شود. در عوض، هیدرونفروز می‎تواند به علت یک اختلال داخلی یا خارجی که به کلیه و نیز سیستم جمع‎آوری ادرار آسیب می‎زند، ایجاد شود.
یکی از شایع‌ترین علل هیدرونفروز یوروپاتی انسدادی یک‌طرفه حاد است. این بیماری بروز ناگهانی انسداد در یکی از حالب‎ها یا هر دوی آنها است. حالب‎ها لوله‎های باریکی هستند که کلیه‎ها را به مثانه متصل می‌کنند.
شایع‌ترین علت بروز این انسداد سنگ کلیه است اما جای زخم و لخته‎های خون نیز می‎توانند باعث ایجاد آن شوند.
انسداد یک حالب می‎تواند باعث برگشت ادرار به داخل کلیه شود، که این سبب ایجاد تورم می‎گردد. این برگشت به عقب ادرار زیر عنوان ریفلاکس وزیکورترال (VUR) شناخته می‎شود.
دیگر علل بالقوه بروز انسداد مورد بحث عبارتند از:
• وجود تاب یا خمیدگی در اتصال حالبی لگنی، که جایی است که در آن حالب به لگنچه کلیه متصل می‌شود
• بزرگ شدن غده پروستات در مردان که ممکن است بر اثر هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات (BPH) یا پروستاتیت ایجاد شود
• بارداری، که سبب ایجاد تنگنا بر اثر رشد جنین می‎شود
• وجود تومور در نزدیکی حالب
• باریک شدن حالب بر اثر آسیب دیدگی یا وجود یک نقص مادرزادی

هیدرونفروز چگونه تشخیص داده می‎شود؟
تشخیص زودهنگام بسیار اهمیت دارد. در صورت عدم درمان هیدرونفروز در درازمدت احتمال آسیب دیدگی دایمی کلیه‎ها مطرح است.
دکتر به طور معمول کار را با بررسی وضعیت کلی سلامت فرد و تمرکز بر علایم احتمالاً موجود در سیستم ادراری شروع می‌کند. در عین حال امکان حس بزرگ شدگی کلیه با ماساژ ملایم شکم و پهلو برای پزشک وجود دارد.
پزشک ممکن است برای تخلیه ادرار داخل مثانه از کاتتر استفاده کند.
اگر بیمار در دفع مقدار زیادی ادرار با استفاده از کاتتر دچار مشکل باشد، این وضعیت می‌تواند علامتی از وجود انسداد در مثانه یا مجرای ادرار قلمداد شود. مجرای ادرار لوله‎ای است که ادرار جمع شده در مثانه از طریق آن از بدن خارج می‎شود.
دکتر همچنین ممکن است برای مشخص کردن محدوده انسداد و شدت ورم ایجاد شده از یک تست سونوگرافی رنال یا CT اسکن استفاده کند.
هر دو اقدام مورد اشاره به پزشک تصویری از داخل بدن ارائه می‎دهند اما اولتراسوند کلیه (سونوگرافی کلیه) به طور معمول استاندارد طلایی تشخیص هیدرونفروز محسوب می‌شود. این تست به پزشک امکان مشاهده از نزدیک کلیه را می‌دهد.

گزینه‎های درمانی هیدرونفروز کدامند؟
درمان هیدرونفروز متقدماً بر خلاص شدن بیمار از هر عامل موجب بروز انسداد در جریان ادرار متمرکز می‎شود. درمان این اختلال بستگی به علت بروز آن دارد.
اگر انسداد حالب موجب بروز مشکل باشد دکتر می‎تواند یکی از رویکردهای زیر را انتخاب کند:
• از یک استنت حالب استفاده کند که لوله‎ای است که امکان تخلیه ادرار از حالب به درون مثانه را فراهم می‎کند
• از یک لوله نفروستومی استفاده کند که امکان می‎دهد تا ادرار مسدود شده از طریق پشت تخلیه شود
• برای کنترل عفونت آنتی‎بیوتیک تجویز کند
پزشک ممکن است مجبور شود تا برای رفع انسداد از عمل جراحی استفاده کند. اگر چیزی مثل یک بافت مجروح یا لخته خون عامل ایجاد انسداد باشد، آنگاه پزشک ممکن است کل ناحیه آسیب دیده را از بدن خارج سازد. در مرحله بعد پزشکان می‎توانند دو پایانه سالم حالب را برای برقرار دوباره جریان نرمال ادرار به هم متصل کنند.
اگر علت بروز هیدرونفروز سنگ کلیه باشد، احتمال انجام عمل جراحی برای خارج کردن سنگ مطرح است. برای این کار، پزشک ممکن است از جراحی لاپاروسکپیک استفاده کند، که شامل استفاده از ابزاری کوچک برای انجام عمل است. لاپاروسکپی زمان التیام و ریکاوری را به شکل چشمگیری کاهش می‎دهد.
در عین حال امکان تجویز آنتی‎بیوتیک مطرح است. این کار باعث ایجاد اطمینان در مورد عدم توسعه عفونت کلیه می‌شود.

چشم‎انداز درازمدت در این مورد چیست؟
اگر درمان به شکل زودهنگام انجام شود دورنما خوب خواهد بود. رفع انسداد ضروری است تا کلیه بتواند عملکرد نرمال خود را از سر گیرد. اگر هیدرونفروز نیاز به عمل جراحی داشته باشد، میزان بهبود کامل از این عمل تقریباً 95 درصد است.

پرسش و پاسخ:

پرسش:
چه کسی در خطر ابتلاء به هیدرونفروز قرار دارد؟

پاسخ:
چند گروه جمعیت‌شناختی در معرض ریسک بالاتری برای ابتلاء به هیدرونفروز تلقی می‎شوند که عبارتند از:
• زنان باردار، به علت بزرگ شدن رحم که ممکن است حالب‎ها را در تنگنا قرار دهد
• مردان سنین بالای 50 سال، به علت بزرگ شدن پروستات یا ابتلاء به سرطان پروستات
• زنان دارای فعالیت جنسی شدید، به علت خطر ابتلاء به عفونت‌های برگشت کننده دستگاه ادراری
• مردم مستعد برای ابتلاء به سنگ‎های کلیوی برگشت کننده/


Source:
Healthline
Hydronephrosis
Medically reviewed by Carissa Stephens, RN, CCRN, CPN
on February 27, 2018 —
Written by Carmella Wint
Q&F by Steve Kim, MD 

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.