plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

سیستم عصبی اتونومیک چیست؟

سیستم عصبی سمپاتتیک، سیستم عصبی پاراسمپاتتیک، کافئین، فنیل‌افرین، البوترول

اختلالات اتونومیک علل متعددی دارند

مقالات مغز و اعصاب
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• آناتومی سیستم عصبی اتونومیک
• عملکرد سیستم عصبی اتونومیک
• عوامل تأثیرگذار بر چگونگی کارکرد سیستم عصبی اتونومیک
• اختلالات اتونومیک و علل آنها
• علایم اختلال اتونومیک
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• تست‌های سیستم عصبی اتونومیک
• خلاصه



سیستم عصبی اتونومیک (ANS) [سیستم عصبی خودمختار، سیستم عصبی خودکار]، شبکه‌ای پیچیده از سلول‌هایی است که وضعیت داخلی بدن را کنترل می‌کنند. این سیستم فرآیندهای داخلی مختلف متعددی را که اغلب وراء نیروی خودآگاه شخص عمل می‌کنند حمایت و کنترل می‌کند.

آناتومی سیستم عصبی اتونومیک
سیستم عصبی مجموعه‌ای از سلول است که پیا‎م‌های الکتریکی و شیمایی را در سراسر بدن ارسال و دریافت می‌کند.
سیستم عصبی دارای دو قسمت اصلی است:
سیستم عصبی مرکزی. این سیستم شامل مغز و طناب نخاعی است.
• سیستم عصبی محیطی. این سیستم شامل نورون‌های (سلول‌های عصبی) خارج از سیستم عصبی مرکزی است.
سیستم عصبی اتونومیک بخشی از سیستم عصبی محیطی است. این سیستم مجموعه‌ای از نورون‌ها است که بر فعالیت بسیاری از دستگاه‌های بدن شامل معده، قلب و ریه‌ها تأثیر می‌گذارند.
در محدوده سیستم عصبی اتونومیک دو زیرسیستم وجود دارد که عمدتاً اثرات مخالف هم دارند:
• سیستم عصبی سمپاتتیک (سمپاتیک) (SNS). سلول‌های عصبی سمپاتیک عموماً بدن را برای واکنش در برابر چیزی در محیط آماده می‌کنند. برای مثال این سیستم ممکن است ضربان قلب را برای آماده سازی شخص در راستای فرار از خطر افزایش دهد.
• سیستم عصبی پاراسمپاتتیک (پاراسمپاتیک) (PNS). نورون‌های سمپاتیک عمدتاً عملکردهای بدنی را در زمان استراحت شخص تنظیم می‌کنند.

عملکرد سیستم عصبی اتونومیک
سیستم عصبی محیط داخلی بدن را تنظیم می‌کند. این سیستم برای حفظ هموستاز نقش حیاتی دارد.
هموستار به وضعیت‌های نسبتاً پایدار و متوازن در بدن اشاره دارد که برای حمایت از زندگی ضروری هستند. برخی از مواردی که توسط هموستاز تنظیم می‌شوند عبارتند از:
• دمای بدن
فشار خون
• ضربان قلب
• تنفس
متابولیسم
• سطح گلوکز خون
• سطح اسیدیته (pH) بدن
آب و الکترولیت‌ها
• گوارش
سیستم عصبی اتونومیک اطلاعات را از محیط و دیگر قسمت‌های بدن می‌گیرد و به تناسب فعالیت‌های بدن تنظیم می‌کند.
سیستم عصبی اتونومیک در عملکردهای بدنی زیر دخالت دارد:
• تولید مایعات بدن مثل عرق
• ادرار
• پاسخ‌های جنسی
یک عملکرد مهم سیستم عصبی اتونومیک آماده‌سازی بددن برای عملکرد از طریق پاسخ "بجنگ یا دررو" است.
اگر بدن انتظار وجود تهدیدی از سوی محیط را داشته باشد، سلول‌های عصبی سمپاتیک سیستم عصبی اتونومیک از طرق زیر واکنش نشان می‌دهند:
• افزایش ضربان قلب
• گشادن راه‌‌های هوایی برای تسهیل تنفس
• رها کردن انرژی ذخیره
• افزایش توانایی عضلات
• کُند کردن گوارش و دیگر فرآیندهای بدنی که برای وارد عمل شدن دارای اهمیت کمتری هستند
این تغییرات بدن را برای پاسخ درخور به یک تهدید محیطی آماده می‌کنند.

عوامل تأثیرگذار بر چگونگی کارکرد سیستم عصبی اتونومیک
پاسخ بجنگ یا درروی سیستم عصبی اتونومیک بدن را در برابر خطرات پیرامون آن محافظت می‌کند. به هر حال، بسیاری جنبه‌های استرس‌زای زندگی روزانه نیز می‌تواند محرک بروز واکنش مزبور باشند. مثال‌هایی در این مورد عبارتند از:
• استرس مرتبط به کار
• نگرانی‌های مالی
• مسائل ارتباطی
استرس مزمن می‌تواند باعث شود تا سیستم عصبی اتونومیک محرک پاسخ بجنگ یا دررو در یک بازه زمانی طولانی گردد. این ادامه‌دار بودن استرس در نهایت برای بدن مضر است.
برخی داروها می‌توانند بر روش عملکردهای سیستم عصبی اتونومیک تأثیر بگذارند. مثال‌هایی در این مورد عبارتند از:
کافئین
• فنیل‌افرین، که پزشکان برای درمان پایین بودن فشار خون یا هیپوتانسیون به کار می‌برند
• کلونیدین که پزشکان برای درمان بالا بودن فشار خون یا هیپرتانسیون مورد استفاده قرار می‌دهند
• البوترول، که به ریلکس شدن اسپاسم‌های راه هوایی در طول حمله آسم کمک می‌کند
• بتا بلوکرهای اسمولول و لابتولول

اختلالات اتونومیک و علل آنها
اختلالات اتونومیک بر عملکرد سیستم عصبی اتونومیک تأثیر می‌گذارند. این اختلالات گاه ممکن است به علت یکی از موارد زیر بروز کنند:
• سالخوردگی
• آسیب دیدن سلول‌های عصبی در سیستم عصبی اتونومیک
• آسیب دیدن بخش‌های خاصی از مغز
برخی اختلالات پزشکی نیز می‌توانند بر سیستم عصبی اتونومیک تأثیر بگذارند. بعضی از علل شایع اختلالات اتونومیک عبارتند از:
دیابت
• بیماری عصب محیطی
بیماری پارکینسون
علل کمتر شایع اختلالات اتونومیک شامل موارد زیر است:
اتروفی چند سیستمی (MSA)
• اختلالات طناب نخاعی
سندرم لمبرت-ایتون
بوتولیسم
عفونت‌های ویروسی
• آسیب دیدن عصب‌های گردن

علایم اختلال اتونومیک
اختلالات اتونومیک می‌توانند باعث بروز طیفی از علایم شامل موارد زیر شوند:
سرگیجه و سبکی سر به علت هیپوتانسیون ارتواستاتیک، که افت قابل توجه فشار خون در زمان بلند شدن پس از نشستن است
• کاهش یا قطع فرآیند تعریق، که به عدم تحمل گرما منجر می‌شود
خشکی چشم و خشکی دهان
• مشکلات گوارشی
تهوع
استفراغ
یبوست
• مشکلات ادرار کردن
اختلال نعوظ
• کاهش حساسیت مردمک چشم به نور

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
اختلالات اتونومیک می‌توانند مسائلی جدی باشند. مردم دچار علایم این نوع اختلالات باید برای تشخیص کامل مشکل به پزشک مراجعه کنند.
مشورت با پزشک مشخصاً در مورد مردم مبتلاء به دیابت یا دیگر اختلالاتی که می‌توانند احتمال ابتلاء به اختلالات اتونومیک را افزایش دهند مهم است.

تست برای سیستم عصبی اتونومیک
برای تشخیص علت علایم سیستم عصبی اتونومیک، پزشک در ابتدا برای تعیین ریسک فاکتورها شرح حال کامل پزشکی می‌گیرد.
پزشک ممکن است یکی از تست‌های زیر یا تعداد بیشتری از آنها را درخواست کند:
• تست برای تشخیص هیپوتانسیون ارتواستاتیک. پزشک می‌تواند این بیماری را با استفاده از تست میز شیب‌دار تست کند. در این تست، شخص روی تختی دراز می‌کشد که بدن او را در زوایای مختلف قرار می‌دهد و همزمان یک دستگاه ضربان قلب و فشار خون وی را اندازه‌گیری می‌کند.
الکتروکاردیوگرام. این تست فعالیت الکتریکی را در قلب اندازه‌گیری می‌کند.
• تست تعریق. این تست درستی عملکرد غدد تعریق را بررسی می‌کند. پزشک برای تحریک غدد تعریق از الکترودهایی استفاده کرده و حجم تعریق ایجاد شده در پاسخ به محرک‌ها را ارزیابی می‌کند.
• تست رفلکس نور مردمک چشم. این تست میزان حساسیت مردمک چشم را به تغییرات نور اندازه‌گیری می‌کند.

خلاصه
سیستم عصبی اتونومیک ارگان‌های داخلی را برای حفظ هومئوستازیس (هومئوستازی) یا آمادگی بدن برای عملکرد تنظیم می‌کند. شاخه سمپاتیک سیستم عصبی اتونومیک مسؤول تحریک پاسخ بجنگ یا دررو است. شاخه پاراسمپاتیک بر تنظیم وضعیت بدن در حالت استراحت تأثیر گذاشته و کمک می‌کند.
اختلالات اتونومیک می‌تواند به علل متعددی بروز کند. این اختلالات ممکن است بر اثر پیامدهای طبیعی سالخوردگی یا در نتیجه آسیب دیدن بخش‌هایی از مغز یا سیستم عصبی اتونومیک ایجاد شوند. اختلالات مزبور همچنین در نتیجه یک اختلال زیربنایی مثل دیابت یا بیماری پارکینسون ایجاد می‌شوند.
مردم در صورت مواجه شدن با علایم یک اختلال اتونومیک محتمل باید به پزشک مراجعه کنند. پزشک بر اساس تشخیص علت علایم مورد بحث و تجویز درمان مناسب وارد عمل می‌شود./


• دکتر نانسی هاموند، آرون کاندولا
• ترجمه محمدقاسم رافعی


Source:
Medical News Today
What is the autonomic nervous system?
Medically reviewed by Nancy Hammond, M.D.
On January 10, 2020
New —
Written by Aaron Kandola

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.