دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

علایم فقدان اکسیژن در مغز یا هیپوکسی مغزی ممکن است خفیف یا شدید باشد و به میزان و مدت محرومیت مغز از اکسیژن بستگی دارد.

مقالات مغز و اعصاب
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• جین لئونارد، دکتر نانسی هاموند
• ترجمۀ فرهنگ راد

هیپوکسی مغزی یکی از اشکال هیپوکسی یا کمبود اکسیژن است که به مغز لطمه می‎زند. این اختلال زمانی بروز می‎کند که مغز علی‎رغم جریان داشتن خون به اکسیژن کافی دسترسی پیدا نمی‎کند. هنگامی که جریان اکسیژن در مغز دچار توقف کامل شده بود این وضعیت انوکسی مغزی نامیده می‎شود.
هیپوکسی مغزی یکی از فوریت‎های پزشکی شناخته می‎شود زیرا مغز برای ارائه عملکرد کامل خود به جریان پایدار اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارد.
هیپوکسی مغزی علل مختلفی می‎تواند داشته باشد. این علل غرق شدن، خفگی، ایست قلبی، و استروک را شامل می‎شود. علایم خفیف در این مورد شامل کاهش حافظه و مشکلات مرتبط به عملکرد حرکتی است. موارد شدید می‎تواند به تشنج و مرگ مغزی بینجامد.

[مطالب این مقاله:]
• علایم هیپوکسی مغزی
• علل هیپوکسی مغزی
• ریسک فاکتورهای هیپوکسی مغزی
• تشخیص هیپوکسی مغزی
• درمان هیپوکسی مغزی
• ریکاوری و دورنما در هیپوکسی مغزی
• پیشگیری از هیپوکسی مغزی
• پیام همراه

علایم هیپوکسی مغزی
علایم فقدان اکسیژن در مغز یا هیپوکسی مغزی ممکن است خفیف یا شدید باشد و به میزان و مدت محرومیت مغز از اکسیژن بستگی دارد.
علایم خفیف هیپوکسی مغزی شامل موارد زیر است:
• از دست دادن موقتی حافظه
• دشواری در مورد حرکت دادن قسمت‎هایی از بدن
• فقدان توجه
• ضعیف شدن قوه داوری
سلول‎های مغزی در صورت فقط 5 پنج دقیقه فقدان اکسیژن شروع به مردن می‎کنند. علایم در صورت افزایش میزان فقدان اکسیژن خطرناک‏تر خواهند بود.
علایم شدید هیپوکسی مغزی شامل موارد زیر است:
کما
• تشنج
• مرگ مغزی
در موارد بروز مرگ مغزی هیچ نوع فعالیت مغزی وجود نخواهد داشت. مردمک چشم به نور پاسخ نمی‎دهد و مردم نخواهند توانست بدون کمک دستگاه کمک تنفسی نفس بکشند. در هر حال، در شرایط مرگ مغزی قلب کماکان کار خود در مورد پمپاژ خون به اعضاء بدن را ادامه می‎دهد.

علل هیپوکسی مغزی
دلایل متعددی برای ابتلاء مردم به هیپوکسی مغزی وجود دارد.
برخی اختلالات پزشکی و وضعیت‎هایی که جریان اکسیژن به مغز را کاهش می‎دهند عبارتند از:
اسکلروزیس جانبی امیوتروفیک (ALS) و دیگر بیماری‏های فلج کننده عضلات تنفسی
• آسیب دیدگی سر
• مسمومیت مونوکسید کربن
• ایست قلبی
• خفگی
• عوارض ناشی از بیهوشی
• غرق شدن
اوردوز مواد مخدر
• مناطق مرتفع
• بی‌نظمی ضربان قلب
• بیماری‎های ریوی مثل بیماری انسدادی مزمن ریه یا COPD
عفونت‎های ریه، شامل پنومونی
• ایست تنفسی
• حملات شدید آسم
• استنشاق دود، برای مثال در کوران آتش‌سوزی در خانه
• فشرده شدن گلو و بروز حالت خفگی
• استروک
• خفقان
• ترومای نای یا ریه‎ها
• ترومای مسبب کاهش خون
• افت شدید فشار خون یا هیپوتانسیون

ریسک فاکتورهای هیپوکسی مغزی
امکان بروز هیپوکسی مغزی برای هر کسی که دچار فقدان اکسیژن در مغز گردد وجود دارد، اما برخی از مردم در این مورد بیش از دیگران در معرض خطر هستند.
ریسک فاکتورهای هیپوکسی مغزی شامل موارد زیر است:

انجام برخی فعالیت‎های ورزشی
ورزشکاران ممکن است در مقایسه با دیگر مردم در ریسک بالاتری برای هیپوکسی مغزی قرار داشته باشند، اگر فعالیت‎های ورزشی آنان به گونه‎ای باشد که فرد را در ریسک بالاتری برای صدمات سر یا ترومای نای قرار دهد.
افرادی که ناگزیرند تا برای مدت‎های طولانی نفس در سینه حبس کنند یا به ارتفاعات صعود نمایند نیز در ریسک بالاتری برای ابتلاء به هیپوکسی مغزی قرار دارند.
مثال‎هایی در مورد فعالیت‎های پرخطر در این زمینه شامل موارد زیر است:
• بوکس
• شیرجه
• فوتبال
• کوه‎نوردی
• شنا

ابتلاء به برخی اختلالات پزشکی
بسیاری از اختلالات پزشکی پتانسیل ایجاد آسیب به جریان خون به مغز را دارند. مثال‎هایی از این اختلالات شامل موارد زیر است:
• اسکلروز جانبی امیوتروفیک (ALS)
• آسم
• مشکلات قلبی
• هیپوتانسیون
• بیماری‎های ریه
• بیماری‎های عضلانی

کار در برخی مشاغل
برخی از مردم مثل آتش‎نشان‌ها که به علت شرایط کاری در معرض دود زیاد یا مونوکسید کربن قرار دارند ممکن است در ریسک بالاتری برای ابتلاء به هیپوکسی مغزی قرار داشته باشند.

تشخیص هیپوکسی مغزی
پزشک به طور معمول هیپوکسی مغزی را بر مبنای تاریخچۀ پزشکی فرد، معاینه بالینی و برخی تست‎ها تشخیص می‎دهد.
در طول گرفتن شرح حال پزشکی و معاینه بالینی پزشک در مورد علایم کنونی و فعالیت‎های اخیر فرد پرسش خواهد کرد.
پزشک ممکن است برای تأیید تشخیص هیپوکسی و یافتن علت بروز آن انجام برخی تست‎ها شامل موارد زیر را در دستور کار قرار دهد:
• آنژیوگرام مغز
• تست‎های خون برای بررسی سطح اکسیژن خون
CT اسکن مغز
• عکسبرداری اشعه X برای بررسی وضعیت ریه‌ها
• اکوکاردیوگرام، برای بررسی قلب
• الکتروکاردیوگرام (ECG) برای اندازه‎گیری میزان فعالیت الکتریکی قلب
الکتروانسفالوگرام (EEG) برای اندازه‎گیری فعالیت الکتریکی مغز و درک علت بروز تشنج
• اسکن تصویربرداری MRI برای سر

درمان هیپوکسی مغزی
هیپوکسی مغزی یک فوریت پزشکی است و نیاز به درمان فوری دارد. برای پیشگیری از عوارض یا بروز مرگ مغزی برقراری دوباره جریان اکسیژن به مغز دارای اهمیت حیاتی است.
درمان هیپوکسی مغزی بر مبنای علت و شدت بروز این اختلال متفاوت است. کمک‎های اولیه حیاتی در این مورد اغلب ضروری است. مردم دچار هیپوکسی شدید ممکن است برای ادامه تنفس نیاز به استفاده از دستگاه کمک تنفسی یا ونتیلاتور داشته باشند.
دیگر درمان‎ها شامل موارد زیر است:
• رساندن خون، مایعات یا دارو برای تجدید جریان فشار خون و ضربان قلب
• داروهایی برای کنترل تشنج
در برخی موارد این احتمال وجود دارد که پزشک برای کند کردن فعالیت مغز و کاهش میزان نیاز اکسیژن در آن اقدام به سرد کردن بدن فرد کند. در هر حال، میزان اثربخشی این درمان هنوز کاملاً مشخص نیست.

ریکاوری و دورنما
این موضوع که فرد چه مدت در معرض قطع جریان اکسیژن به مغز قرار داشته است دورنما و ریکاوری در هیپوکسی مغزی را تعیین خواهد کرد.
پیش‌بینی زمان ریکاوری فرد دچار هیپوکسی مغزی مشکل است اما برخی عوامل می‎توانند در تخمین زمان فرجام کمک کننده باشند:
کمبود میزان اکسیژن در مغز به مدت چند ساعت می‎تواند عنوانگر ریکاوری ضعیف باشد. همچنین تحقیقات عنوان می‎کنند که وضعیت عملکردی فرد در زمان پذیرش در بیمارستان قویاً نشان دهندۀ چشم‎انداز ریکاوری وی خواهد بود.
بر مبنای اعلام "اتحادیه مراقبت خانواده" در موارد آسیب دیدگی هیپوکسیک یا انوکسیک مغزی، دیگر عوامل پیش‌بینی کننده فرجام شامل موارد زیر است:
• طول مدت کما. هر قدر بیمار بیشتر در حالت کما بماند، بازده سلامت در مورد وی ضعیف‌تر خواهد بود. در صورتی که طول مدت کما کمتر از 12 ساعت باشد بیمار در معرض ریسک کمتری برای آسیب دیدگی خواهد بود. در هر حال، هر مورد مشخص شرایط خاص خود را دارد.
• حرکت چشم. اگر هر دو چشم حالت ثابت یافته یا مردمک هر دو چشم گشاد شده باشد، این وضعیت نشان دهنده آسیب دیدن ساقه مغز است که نشانگر دورنمای بدتر است.
• سن. احتمال بهبود افراد در سنین زیر 25 سال بیشتر از افراد مسن است.
• نتایج تست‎های تشخیصی. این تست‎ها اغلب نشانگر خوبی برای بهبود هستند. برای مثال، وقتی تست EEG نشان دهنده فعال بودن مغز باشد این موضوع عنوانگر دورنمای بهتر برای بیمار است.
در طول ریکاوری از هیپوکسی مغزی، مردم ممکن است با چالش‌های متعددی مواجه شوند. این چالش‌ها به طور معمول در گذر زمان برطرف خواهد شد. چالش‎های مورد اشاره عبارتند از:
آمنزی
• توهم
اینسومنیا
• کاهش حافظه
• تغییرات خُلقی
• اسپاسم‎ها و گرفتگی‎های عضلانی
• تغییرات شخصیتی
• تشنج
• مشکلات بینایی
عوارض هیپوکسی مغزی شامل درافتادن به وضعیت نباتی طولانی مدت است که در آن بیمار فعالیت‎های پایه‎ای حیاتی خود را حفظ می‎کند اما فاقد بیداری یا هشیاری است. این گروه از مردم ممکن است به اختلالاتی شامل موارد زیر مبتلا گردند:
• زخم بستر
ترومبوز ورید عمقی
• پنومونی
در نهایت هیپوکسی مغزی می‎تواند کشنده باشد.

پیشگیری از هیپوکسی مغزی
اجتناب از تمامی موارد هیپوکسی مغزی ممکن است موضوعی چالش‌برانگیز باشد. برای مثال، پیشگیری از بروز هیپوکسی مغزی در کوران یک تصادم غیر منتظره اتومبیل دشوار است.
برای برخوردار شدن از بهترین شانس برای پیشگیری از هیپوکسی مغزی، مردم باید اختلالات سلامت را پایش کرده و از رفتن به مناطق مرتفع پرهیز کنند. مردم در زمان پرداختن به ورزش‎های توأم با ریسک باید از وسایل حفاظتی لازم برخوردار باشند.
اگر کسی پس از مواجهه با آتش‎سوزی یا آسیب دیدن سر از عملیات احیاء قلبی ریوی بهره‎مند گردد احتمال بروز هیپوکسی مغزی در مورد وی کاهش خواهد یافت یا دستکم شدت بروز این اختلال در او پایین‎تر خواهد بود. CPR می‎تواند منجی حیات باشد، به ویژه اگر بلافاصله پس از وقوع حادثه انجام گیرد.

پیام همراه
هیپوکسی مغزی یک وضعیت اورژانسی در پزشکی است. اگر در کسی علایم هیپوکسی مغزی مغزی مشاهده شود یا اگر در حال از دست دادن خودآگاهی باشد، باید بدون تأخیر با بخش اورژانس تماس گرفته شود.
مردم بهترین شانس ریکاوری را هنگامی خواهند داشت که بدون فوت وقت مورد درمان پزشکی قرار گیرند. مراقبت پزشکی فوری میزان کاهش یا قطع جریان اکسیژن در مغز را کاهش خواهد داد./

Source:
What to know about brain hypoxia
Last reviewed Fri 17 August 2018
By Jayne Leonard
Reviewed by Nancy Hammond, MD

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.