دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

اختلالات کمبود ایمنی (اختلالات نقص ایمنی) در عملکرد سیستم ایمنی بدن اختلال ایجاد می‌کنند

مقالات سیستم ایمنی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

اختلالات کمبود ایمنی چه آسیبی ایجاد می‌کنند؟
• انواع اختلالات کمبود ایمنی
• ریسک فاکتورهای اختلالات کمبود ایمنی
• نشانه‌های اختلالات کمبود ایمنی
• علل اختلالات کمبود ایمنی
• پیشگیری و پیام همراه


اختلالات کمبود ایمنی (اختلالات نقص ایمنی) در عملکرد سیستم ایمنی بدن اختلال ایجاد می‌کنند. در نتیجه بدن کمتر قادر خواهد بود تا با نیروهای مهاجم مثل موارد ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها و قارچ‌ها مقابله کند.
شخص دچار اختلالات کمبود ایمنی بیشتر احتمال دارد که دچار موارد مکرر عفونت‎های آسیب زننده به دستگاه گوارش، سینوس‌ها، گوش‌ها و ریه‌ها شود و همچنین بیشتر محتمل است که به بیماری‎های جدی و بالقوه کشنده مبتلاء گردد.
دگرگونی‌های قابل توجهی در میان انواع اختلالات کمبود ایمنی وجود دارد. اختلالات کمبود ایمنی اولیه ژنتیکی هستند و در میان نسل‌ها ادامه می‌یابند. محققان بیش از 300 نوع از این اختلالات ژنتیکی را شناسایی کرده‌اند.
مردم در نتیجه بیماری، عفونت، سوءتغذیه، یا بر اثر درمان‌هایی مثل شیمی درمانی یا عمل جراحی به اختلالات کمبود ایمنی ثانویه مبتلاء می‌شوند.

اختلالات کمبود ایمنی چه آسیبی ایجاد می‌کنند؟
سیستم ایمنی از دو طریق با عفونت‌ها مقابله می‌کند: سلول‌های T برای از بین بردن عوامل موجب عفونت به شکل مستقیم وارد عمل می‌شوند، در حالی که سلول‎های B برای محو این عناصر مهاجم آنتی‌بادی تولید می‌کنند.
در هر روش طیفی از سلول‌ها دخالت دارند که همگی آنها در مغز استخوان ساخته می‌شوند. سلول‌های B بالغ در مغز استخوان، و سلول‎های T بالغ در تیموس تولید می‎شوند، غده‌ای که پشت استخوان پستان قرار دارد.
سلول‎های بالغ در مرحله بعد به طحال و گره‎های لنفاوی می‎روند، که در آنجا منتظر رسیدن پیام‌های مربوط به مقابله با عفونت می‌مانند.
این سلول‎ها همچنین به محدوده‌هایی وارد می‌شوند که در آنها می‌توانند با عوامل عفونت‌زای وارد شده به بدن مقابله کنند. این نواحی شامل موارد زیر است:
• چشم
• بینی
• دهان
• روده‌ها
نواحی دیگری که دارای بافت مخصوص حامل این سلول‌ها هستند عبارتند از:
• آپاندیس
• لوزه‌ها
• لکه‎های پِیِر، که قسمت‌هایی در روده کوچک محسوب می‌شوند
تمامی اختلالات کمبود ایمنی نتیجه وجود مشکلی در یکی از قسمت‎های سیستم ایمنی یا قسمت‌های بیشتری از این سیستم هستند.
اگرچه دانشمندان زمانی این اختلالات را بیشتر نادر تلقی می‌کردند، بهبود ابزارهای تشخیصی و درک موضوع عنوانگر این موضوع است که آنها ممکن است شیوع بیشتری داشته باشند. "بنیاد کمبود ایمنی" گزارش می‌دهد که از هر 1200 تا 2000 نفر از مردم یک نفر ممکن است دچار اختلال نقص ایمنی اولیه باشد.
کمبود ایمنی متغیر شایع آن اختلال کمبود ایمنی است که بیشترین بروز را دارد و تقریباً از هر 25000 نفر یک نفر به آن مبتلاء هستند.

انواع اختلالات کمبود ایمنی
دو نوع اصلی اختلالات کمبود ایمنی عبارتند از: اختلالات کمبود ایمنی اولیه و اختلالات کمبود ایمنی ثانویه
در این دسته‌بندی‎ها تمایزاتی وجود دارد: در میان اختلالات کمبود ایمنی اولیه موارد زیر مطرحند:
• کمبودهای آنتی‌بادی، که شامل کمبود نوع واحدی از آنتی‌بادی است
• کمبودهای ایمنی ترکیبی، که شامل کمبود بیش از یک نوع آنتی‌بادی است
• کمبودهای ایمنی همراه سندرم‌هایی مثل اگزما
• کمبودهای ایمنی شدید شامل سوءعملکرد ایمنی ذاتی و نیز اکتسابی
• نقایص فاگوسیتیک، که به توانایی برخی سلول‎های سفید خون برای خوردن و نابود کردن عامل عفونی آسیب می‎زنند
• کمبودهای متمم، که شامل کمبود سطح پروتئین‌ها در سیستم متمم است، که نقشی مهم در مقابله با عفونت‌ها ایفاء می‌کنند.
• کمبود ایمنی سلولی یا اختلالات ایمنی ذاتی، که باعث کاهش توانایی فرد برای مقابله مستقیم با عفونت‎ها بدون آنتی‌بادی‌ها می‎شوند
• عدم تنظیم ایمنی، اصطلاحی برای اختلالات ژنتیکی که به کل سیستم ایمنی آسیب رسانده باعث سوءعملکرد چند سیستم مختلف می‌شود
اختلالات کمبود ایمنی ثانویه دارای علایم هسته‎ای مشابه اختلالات اولیه هستند. مسیر پیشرفت این اختلالات به موقعیت‌های منجر به ایجاد این اختلالات بستگی دارد.
برای مثال، فرد دچار کمبود ایمنی به دلیل انجام شیمی درمانی علایم متفاوتی دارد و نیازمند درمان‌هایی متفاوت از کسی است که به کمبود ایمنی ناشی از HIV مبتلاء است.

ریسک فاکتورهای اختلالات کمبود ایمنی
اختلالات کمبود ایمنی اولیه ارتباط مستقیم با ژنتیک دارند بنابراین یکی از مهم‌ترین ریسک فاکتورهای آنها داشتن عضوی در خانواده است که مبتلاء به این نوع اختلال باشد.
"بنیاد کمبود ایمنی" گزارش می‌دهد که تشخیص یک بیماری کمبود ایمنی به طور معمول به 9 تا 15 سال زمان نیاز دارد.
شکاف میان علایم اولیه و درمان مؤثر به صدمات دایمی در 37 درصد مردم دچار این نوع اختلال منجر می‌شود.
تشخیص و درمان سریع‎تر می‌تواند این رقم را کاهش دهد، بنابراین کارشناسان اصرار دارند که افراد دچار عفونت‎های مکرر، جدی، درازمدت، یا نامعمول به پزشک مراجعه کنند.
از آنجا که اختلالات کمبود ایمنی ثانویه دارای طیف گسترده‌ای از علل هستند، در آنها دامنه گسترده‌ای از ریسک فاکتورها شامل موارد زیر مطرح است:
• کاربرد مواد مخدر تزریق داخل وریدی
• اقدام به روابط جنسی ناایمن
• دسترسی محدود به مواد مغذی
• شرایط فیزیکی در مجموع ضعیف
• تعدد داروهای مصرفی
سن نیز یک ریسک فاکتور محسوب می‎شود، و نوزادان نارس و افراد مسن بیشتر محتمل است که دچار اختلالات کمبود ایمنی ثانویه شوند.
این موضوع مهم است که به خاطر داشته باشیم اختلالات کمبود ایمنی می‌توانند در عین حال ریسک فاکتورهایی برای دیگر مشکلات سلامت باشند. فرد دچار این نوع اختلال ممکن است بیشتر مستعد دچار شدن به بیماری خودایمنی یا برخی سرطان‌ها باشد.

نشانه‌های اختلالات کمبود ایمنی
از آنجا که تنوع زیادی در میان اختلالات کمبود ایمنی وجود دارد، علایم آنها نیز ممکن است به شکل قابل ملاحظه‌ای متفاوت باشد.
به هر جهت، شایع‎ترین علامت پایه‌ای یک اختلالات کمبود ایمنی اولیه یا ثانویه آسیب‌پذیری در برابر ابتلاء به عفونت‎های برگشت کننده‌ای است که جدی بوده، به دشواری درمان می‌شوند و بر مبنای روند مورد انتظار از بین نمی‌روند.
در زیر فهرست مشکلات عمومی دیگری که می‌توانند نشان دهنده یک اختلال کمبود ایمنی باشند فهرست شده است:
کاهش وزن
تأخیر رشد در کودکان
• تورم غدد
آنمی
• کاهش تعداد پلاکت خون
• ورم مفاصل
• آبسه‌های مکرر
ورم ملتحمه
راش پوستی
آلرژی غذایی
• مشکلات لثهعلایم اختلالات کمبود ایمنی ارتباط مستقیم با ناحیه آسیب دیده در سیستم ایمنی دارد.
برای مثال، وقتی این نوع اختلال به سلول‌های B که سازنده آنتی‌بادی هستند، لطمه می‌زند، عفونت‎های باکتریایی برگشت کننده ممکن است یک معضل شایع باشند. اما وقتی اختلال مزبور بخش‌هایی از سیستم ایمنی دخیل در سلول‎های B و T را مختل می‎کند، طیفی از ارگانیسم‌ها شامل قارچ، باکتری و ویروس به آسانی می‌توانند باعث ایجاد عفونت شوند.
اختلالات کمبود ایمنی خاص دارای برخی ضمایم هستند برای مثال:
• کمبودهای آنتی‌بادی با عفونت‌های مکرر، مشخصاً عفونت‌های باکتریایی همراه است.
• نقایص فاگوستیک می‌تواند به کُند شدن روند التیام زخم و خوشه‌ای از سلول‎های ایمنی موسوم به گرانولوماها منجر گردد.
• برخی از کمبودهای متمم می‌توانند باعث ایجاد عفونت شوند در حالی که افراد دچار دیگر اشکال ممکن است در برابر بیماری‌های خودایمنی آسیب‌پذیر شوند.
• اختلال تنظیم ایمنی می‌تواند ریسک ایجاد بیماری خودایمنی را افزایش دهد.

علل اختلالات کمبود ایمنی
اختلالات کمبود ایمنی اولیه بر اثر جهش‌های ژنتیکی ایجاد می‌شوند.
در برخی موارد دانشمندان نتوانسته‌اند مسیر این جهش‌ها را شناسایی کنند. این موضوع برای مثال در مورد کمبود ایمنی متغیر شایع صحت دارد.
اختلالات کمبود ایمنی ثانویه در پاسخ به مواردی مثل انواع عفونت یا برخی درمان‌ها بروز می‌کنند.
برخی از علل در این مورد عبارتند از:
• عفونت‎هایی مثل HIV، ویروس اپشتین - بار، یا سیتومگالوویروس
• عمل جراحی، برای مثال، عمل برداشتن طحال، پیوند سلول بنیادی، یا بیهوشی
• ضعف تغذیه، احتمالاً بر اثر کمبود زینک یا دیگر ویتامین‌ها یا مواد معدنی
• سوختگی‌های شدید
• شیمی درمانی
• استروئیدها
• درمان با استفاده از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی
• داروهای ضد صرع
• سوءتغذیه
• سرطان
دیابت

پیشگیری و پیام همراه
برای مردم دچار اختلالات کمبود ایمنی اولیه، پیشگیری از بروز عفونت بسیار مهم است، زیرا آنان در معرض ریسک کلی بالاتری قرار دارند. کارشناسان اصرار دارند تا این گروه از مردم:
• در مورد بهداشت در تمامی عرصه‌ها به ویژه شستشوی دست‎ها دقیق و سختگیر باشند.
• سبک زندگی سالم شامل مصرف مواد مغذی، ورزش مناسب و مقدار زیادی استراحت داشته باشند.
• میزان تماس خود را با مردم بیمار کاهش دهند.
• از مزایای واکسیناسیون و ایمنی‌زایی در شرایط مناسب استفاده کنند.
• به طور منظم توسط مقامات پزشکی و بهداشتی مورد نظارت و بررسی قرار گیرند.
• از ایمنی سلامت ذهنی و روحی برخوردار باشند.
پزشکان از برخی داروها برای درمان عفوت‎های ناشی از کاهش عملکرد سیستم ایمنی استفاده کرده و اختلال زیربنایی مسبب وضعیت را در مد نظر قرار می‌دهند.
برای مثال مردم دچار کاهش سلول T، مکرراً و پیش از ابتلاء به عفونت‌های فرصت‌طلب برای آنها تحت درمان قرار می‌گیرند، در حالی که مردم دچار کمبود میزان آنتی‌بادی ایمنوگلوبولین G برای حفظ سطح آنها تزریق‌های ماهانه می‌گیرند.
پیشگیری از برخی اختلالات کمبود ایمنی ثانویه ممکن است. برای مثال، مردم می‌توانند از طریق استفاده از کاندوم و خودداری از مصرف سرنگ مشترک مانع از بروز HIV در خود شوند.
در موقعیت‌های دیگر، مثل موارد گرفتن شیمی درمانی، برداشتن قدم‌هایی برای اجتناب از اختلالات کمبود ایمنی می‌تواند شخص را از درمان‌هایی بیشتر برای سلامت کلی فرد برخوردار کند.
پیوند مغز استخوان می‎تواند عملکرد سیستم ایمنی را در مردم دچار برخی اختلالات کمبود ایمنی اولیه که شدید بوده و به کیفیت کلی زندگی لطمه می‌زنند، بهبود ببخشد. پژوهشگران در عین حال در مورد پتانسیل ژن درمانی در حال تحقیق هستند./


• دانیل درسدن، دکتر نانسی مایر
• ترجمه نادر اکبری سراوانی


Source:
Medical News Today
What are examples of immunodeficiency disorders?
Last reviewed Mon 11 February 2019
By Danielle Dresden
Reviewed by Nancy Moyer, MD

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

کشف آنتی‌بیوتیک‌های جدید برای درمان سل

دانشمندان یک گام مهم به طراحی کلاس تازه‌ای از آنتی‌بیوتیک‌ها برای مقابله با عفونت‌های مقاوم در برابر دارو نظیر سل نزدیک‌تر شده‌اند. در مقاله‌ای که در نشریة نیچر بیولوژی شیمیایی / Nature Chemical Biolo

مونو یا مونونوکلئوز: نشانه‌ها و علایم اولیه کدامند؟

مونونوکلئوز که معمولاً "مونو" نامیده می‌شود نوعی بیماری است که توسط ویروس اپشتین – بار ایجاد می‌شود. مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) می‌گوید 90 درصد مردم جهان در برهه‌ای از زندگی خود توسط ویر