دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

وقتی کسی به سندرم سیوگرن مبتلاء باشد، چشم‌ها، دهان و دیگر قسمت‌های بدن وی دچار خشکی می‎شود.

مقالات سیستم ایمنی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• دکتر براین اس. باکسر وخلر
• ترجمه نادر اکبری سراوانی


وقتی کسی به سندرم سیوگرن مبتلاء باشد، چشم‌ها، دهان و دیگر قسمت‌های بدن وی دچار خشکی می‎شود.
طبیعی است وقتی کسی بداند که دچار یک بیماری مادام‎العمر نیازمند مراقبت منظم شده است نگران می‌شود. این را به خاطر بسپرید که اکثر مردم مبتلاء به سندرم سیوگرن سالم زندگی می‎کنند و دچار مشکلات جدی نمی‎شوند. مردم می‎توانند در شرایط ابتلاء به این بیماری تمام کارهایی را که دوست می‎دارند بدون ایجاد تغییرات فاحش انجام دهند.
سیوگرن باعث می‌شود تا سیستم ایمنی به راه خطا برود و به جای یورش به باکتری‎ها یا ویروس‌ها، سلول‎های سالم بدن را مورد حمله قرار دهد. اختلالاتی از این دست زیر عنوان بیماری خودایمنی شناخته می‎شوند. سلول‎های سفید خون، که به شکل نرمال بدن را در برابر اجرام بیماریزا محافظت می‎کنند، به غددی که در راستای تولید رطوبت فعالیت می‌نمایند هجوم می‎برند. وقتی این اتفاق رخ می‎دهد این غدد دیگر قادر نخواهند بود تا بزاق و اشک تولید کنند.
خشکی چشم و خشکی دهان شایع‎ترین علایم این بیماری محسوب می‎شوند. بیمار ممکن است در برخی موارد دچار مشکلاتی در دیگر قسمت‌های بدن مثل ورم غدد اطراف صورت و گردن، خشکی پوست یا معبرهای بینی یا دردناک شدن مفاصل گردد.
در حدود نیمی از مردم مبتلاء به سیوگرن در عین حال دچار یک بیماری خودایمنی دیگر مثل ارتریت روماتوئید یا لوپوس هستد. به همین دلیل گاهی از اوقات تشخیص سیوگرن برای پزشکان دشوارتر می‎شود.
برای مدیریت علایم ناشی از سیوگرن شخص ناچار است تا برای مابقی عمر خود دارو مصرف کند. برخی از این داروها مثل قطره‌های مرطوب کننده چشم غیر نسخه‌ای هستند. مابقی داروهای مورد نیاز برای بالا بردن مقدار بزاق در دهان بر مبنای تجویز پزشک قابل دسترسی است.

[در این مقاله:]
• علل سندرم سیوگرن
• علایم سندرم سیوگرن
• تشخیص سندرم سیوگرن
• سؤالاتی برای مطرح کردن با پزشک
• درمان سندرم سیوگرن
• مراقبت از خود
• چه انتظاری هست

علل سندرم سیوگرن
پزشکان علت دقیق سندرم سیوگرن را نمی‎دانند. شخص ممکن است دارای ژن‌هایی باشد که وی را در معرض خطر قرار می‎دهند. عفونت با یک باکتری یا ویروس ممکن است محرک به حرکت درآوردن چرخ‎های این بیماری باشد.
برای مثال، بگذارید بگوییم که شما دارای ژن معیوبی هستید که به سیوگرن مرتبط است و سپس دچار یک عفونت می‎شوید. [در این زمان] سیستم ایمنی بدن وارد عمل می‌شود.
سلول‎های سفید خون به شکل نرمال به اجرام بیماریزا حمله می‎کنند. اما به دلیل وجود همان ژن معیوب گلبول‎های سفید خون شما سلول‎های سالم را در غدد تولید کننده اشک و بزاق مورد حمله قرار می‎دهند. انقطاعی برای این نبرد وجود ندارد بنابراین علایم در شما ادامه خواهد یافت مگر اینکه تحت درمان قرار گیرید.

علایم سندرم سیوگرن
علایم سندرم سیوگرن در افراد مختلف تفاوت بسیاری دارد. فرد ممکن است یک یا دو علامت را تجربه کند یا به تعداد زیادی از آنها مبتلاء شود. با فاصله بسیار از دیگر موارد، علایم شایع در این مورد عبارتند از:
خشکی دهان (زروستومیا). برخی از مردم از وجود مزه گچ مانند در دهان خود خبر می‎دهند. دیگران می‎گویند که انگار در دهان خود پنبه دارند. برخی دچار دشواری بلع می‎شوند. خشکی دهان در عین حال ممکن است به بروز عفونت مخمری در دهان منجر شود.
از آنجا که دیگر بزاق کافی تولید نمی‎شود که به محافظت از دندان در برابر فساد کمک کند، شانس دچار شدن به حفره‎های دندانی بیش از دیگر مردم خواهد بود. در عین حال ممکن است شخص به التهاب لثه موسوم به جینجویت دچار شود.
خشکی چشم. چشم‎های فرد ممکن است دچار سوزش، خارش یا احساس شن‌ریزه‎دار بودن شود. این اتفاق همیشه رخ نمی‎دهد اما احتمال بروز عفونت در اطراف چشم مطرح است. این وضعیت می‎تواند به قرنیه آسیب برساند.
سیوگرن گاهی از اوقات ممکن است به بخش‌های دیگری از بدن آسیب بزند. شخص ممکن است دچار خشکی گلو، بینی، لب‌ها یا پوست شود. احتمال ورم غدد در گردن و صورت وجود دارد. زنان ممکن است به خشکی واژن دچار شوند.
برخی از مردم همچنین دچار ورم، درد و خشکی در مفاصل می‎شوند. این وضعیت ممکن است حتی اگر شخص به ارتریت روماتوئید، که دارای علایم مشابه است، مبتلاء نباشد نیز بروز کند.
در عین حال امکان ایجاد سوزش سر دل وجود دارد.
مورد نادرتری است اما احتمال آن هست که بیمار دچار مشکلات دیگری مثل التهاب ریه‎ها، کبد و کلیه‎ها شود. برخی از بیماران خبر از دچار شدن به خستگی و بی‎حسی و مور مور در برخی قسمت‎های بدن می‎دهند.

تشخیص سندرم سیوگرن
تشخیص سیوگرن ممکن است مشکل باشد زیرا علایم این بیماری در برخی مواقع مشابه علایم تعداد زیادی از بیماری‌های دیگر است. برای به دست آوردن سرنخ‌هایی در این مورد پزشک یک معاینه بالینی انجام داده و سؤالاتی مشابه موارد زیر مطرح می‎کند:
• آیا شما اغلب دچار خارش یا سوزش می‌شوید؟
• آیا در دندان‌های خود سوراخ‎های متعددی دارید؟
• آیا دهانتان خشک می‎شود؟ لب‌هایتان چطور؟
• آیا در مفاصل خود دچار درد یا خشکی می‎شوید؟
پزشک ممکن است انجام برخی آزمایش‌های خون را درخواست کند. در این مورد مقداری خون از ورید گرفته و برای بررسی به آزمایشگاه ارسال می‎شود.
تست‎های خون قادرند وجود یا عدم وجود پروتئین‎های مخصوص مقابله با اجرام (آنتی‎بادی‎ها) را که بسیاری از مردم دچار سیوگرن به آن دچارند، نشان دهند. این تست‎ها در عین حال می‎توانند التهاب موجود در بدن، یعنی دیگر نشانه مربوط به ابتلاء فرد به این بیماری را اندازه‌گیری کنند.
تست‎های خون در عین حال می‎توانند وجود احتمالی مقادیر بالای پروتئین‎های موسوم به ایمنوگلوبولین‎ها را در خون نشان دهند. ایمنوگلوبولین‌ها بخشی از سیستم مقابله با عفونت بدن محسوب می‎شوند.

سؤالاتی برای مطرح کردن با پزشک
• در مورد خشکی چشم چه کاری می‎توانم انجام دهم؟
• آیا کاری هست که بتوانم برای مرطوب شدن دهانم انجام دهم؟
• در مورد درد مفصل چه باید بکنم؟
• به دلیل مشکل سیستم ایمنی که دچارش هستم آیا استفاده از واکسن آنفولانزا برای من ایمن است؟

درمان سندرم سیوگرن
برای مدیریت علایم مربوط به این بیماری کارهای زیادی هست که می‎توان انجام داد. برخی از اوقات صرف استفاده از داروهای غیر نسخه‎ای برای کنترل علایم کافی است.
برای مثال قطره‎های موسوم به "اشک مصنوعی" می‎توانند مانع خشکی چشم شوند. مردم نیاز دارند تا این قطره‌ها را در طول روز مورد استفاده قرار دهند. در عین حال ژل‎هایی هست که افراد می‎توانند شب‌ها در هنگام خواب آنها را به چشم خود بمالند. مزیت ژل‌ها این است که به سطح چشم می‌چسبند بنابراین دیگر نیازی نیست که مانند قطره‌ها مکرراً مورد استفاده قرار گیرند.
اگر اشک مصنوعی کمکی نکند، پزشک ممکن است برای کمک به برطرف شدن خشکی چشم داروهایی مثل موارد فهرست زیر را تجویز کند:
• سکوآ
• لاکریسرت
• رستاسیس
لاکریسرت دارویی به شکل یک میله کوچک است. مردم می‎توانند با استفاده از یک اپلیکاتور مخصوص این دارو را وارد چشم خود کنند. این کار معمولاً یک تا دو بار در روز انجام می‎شود. سکوآ و رستاسیس به شکل قطره تولید می‎شوند و دو بار در روز مورد استفاده قرار می‎گیرند.
برای کمک به رفع خشکی دهان پزشک ممکن است داروهای تقویت کننده میزان تولید بزاق شامل موارد زیر را تجویز کند:
• سویمیلین (اووکساک)
• کلسیم فسفات فوق اشباع برای آبکشی دهان (نئوتراسال)
• پیلوکارپین (سالاژن)
درمان‌های دیگری برای برخی از علایم کمتر شایع سندرم سیوگرن در دسترس است. برای مثال، اگر کسی دچار عفونت مخمری در دهان شود، پزشک ممکن است برای وی داروی ضد قارچ تجویز کند.
اگر بیمار دچار سوزش سر دل شده باشد، پزشک مصرف داروهایی برای کاهش اسید معده را توصیه خواهد کرد.
در عین حال امکان تجویز دارویی به نام هیدروکسی‎کلراکوئین (پلاکیونیل) برای درمان درد مفصل وجود دارد. این دارو در عین حال برای درمان مالاریا، لوپوس و ارتریت روماتوئید به کار می‎رود.
مورد نادری است اما در هر حال برخی مبــتلایان به سندرم سیوگرن دچار علایمی در سراسر بدن شامل درد ناحیه ناف، تب، راش، یا مشکلات ریه و کلیه می‎شوند. برای چنین موقعیت‎هایی، پزشکان گاهی از اوقات پردنیزون (یک داروی استروئیدی) یا یک داروی ضد التهابی به نام متوتریکسات (روماتریکس، تریکسل) تجویز می‎کنند.

مراقبت از خود
کارهای زیادی هست که مردم می‎توانند به شخصه برای مراقبت از خود در برابر علایم سندرم سیوگرن انجام دهند. برای مثال، جرعه جرعه نوشیدن آب به شکل مکرر به رفع خشکی دهان کمک می‎کند. جویدن آدامس یا مکیدن آب نبات می‎تواند جریان بزاق را تحریک و به مرطوب نگه داشتن فضای دهان کمک کند. در این مورد مردم باید از انواع آدامس و آب نبات فاقد قند استفاده کنند تا از پوسیدگی دندان پیشگیری شود.
مردم باید در مورد دهانشویه‎ها یا اسپری‎های مخصوص رفع خشکی دهان با پزشک یا دندان‌پزشک خود مشورت کنند. برای رسیدن به گزینه مناسب ممکن است به امتحان انواع مختلف آنها نیاز باشد.
برای پیشگیری از سوراخ شدن دندان مسواک زدن و نخ کشیدن منظم دندان نیاز است. دهان و دندان باید به طور منظم توسط دندان‌پزشک مورد بررسی قرار گیرد.
در مورد خشکی چشم بسیاری از مردم به این نتیجه می‎رسند که استفاده از دستگاه بخور یا مرطوب کننده در طول شب مفید است. این دستگاه‌ها در عین حال به کاهش خشکی دهان یا بینی نیز کمک می‎کنند. همچنین در مورد خشکی بینی می‎توان از اسپری یا ژل شستشو استفاده کرد.
اگر خشکی پوست مسأله باشد، مردم می‎توانند از آب گرم و نه داغ، در هنگام حمام کردن یا دوش گرفتن استفاده کنند. به جای استفاده از حوله پس از دوش گرفتن باید از روش "خشک کن" استفاده شود. در این وضعیت پوست رطوبت ناشی از دوش گرفتن را جذب می‎کند.

چه انتظاری هست
مردم دچار سندرم سیوگرن نیاز دارند تا برای تخفیف علایم بیماری برای مابقی عمر خود دارو مصرف کنند.
تجربه هر بیماری در این مورد متفاوت است. در صورت مراقبت صحیح فرد می‎تواند زندگی سالم و فعالی را پشت سر بگذارد.
برقراری ارتباط با دیگر افراد دچار مشکلات مشابه مفید است. در این وضعیت مردم می‎توانند در مورد علایم مشابه مبتلابه و نحوه مقابله با آنها با یکدیگر مشورت کنند. در این راستا حضور خانواده و دوستان نیز مفید خواهد بود. آنها می‎توانند منبع بزرگی از حمایت عاطفی باشند./


Source:
Sjogren's Syndrome
WebMD Medical Reference
Reviewed by Brian S. Boxer Wachler, MD
on September 25, 2018

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

درد فک: علل، علایم، و درمان

درد فک و صورت مشکل شایعی است که میلیون‌ها نفر در سطح جهان از آن رنج می‌برند. این درد وقتی پای تشخیص و درمان به میان می‌آید باعث بروز چالش‌های بسیاری در جامعة پزشکی می‌شود. از آنجا که به طور بالقوه علل

اسپوندیلیت انکیلوزان یا ارتریت با شروع در ستون فقرات و مفاصل بین نخاع و لگن

اسپوندیلیت انکیلوزان نوعی ارتریت است که معمولاً در ستون فقرات و مفاصل بین نخاع و لگن شروع می‎شود. این بیماری سبب ایجاد درد و گرفتگی می‌شود و می‎تواند بر ستون فقرات و تحرک اثرات منفی داشته باشد. علایم