دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

نارسایی پیشرس تخمدان یا عدم کفایت اولیه تخمدان

نارسایی پیشرس تخمدان، عدم کفایت اولیه تخمدان، آمنوریا، نقایص کروموزومی، فقدان تخمک، مواد سمی، بیماری خودایمنی، استئوپوروزیس، اضطراب، افسردگی،  زوال عقل، FSH، تست استرادیول، تست پرولاکتین، کاریوتایپ، تست ژن FMR1

بیشتر زنان نشانه‌های اندکی از نارسایی پیشرس تخمدان دارند

مقالات زنان، زایمان و نازایی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• علایم نارسایی پیشرس تخمدان
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• علل نارسایی پیشرس تخمدان
• ریسک فاکتورهای نارسایی پیشرس تخمدان
• پیامدهای نارسایی پیشرس تخمدان
• تشخیص نارسایی پیشرس تخمدان
• درمان نارسایی پیشرس تخمدان
• سبک زندگی و مداوای خانگی



نارسایی پیشرس تخمدان [نارسایی زودرس تخمدان] - که به نام عدم کفایت اولیه تخمدان نیز شناخته می‌شود - از دست رفتن عملکرد نرمال تخمدان‌های زنان پیش از سن 40 سالگی است. اگر تخمدان‌ها دچار نارسایی شوند دیگر مقادیر نرمال هورمون استروژن را برای رهش منظم تخمک تولید نمی‌کنند. ناباروری یکی از تبعات شایع این وضعیت است.
نارسایی پیشرس تخمدان گاهی از اوقات به عنوان یائسگی زودرس شناخته می‌شود اما این دو اختلال یکی نیستند. زنان دچار نارسایی پیشرس تخمدان ممکن است تا سال‌ها پریود نامنظم یا پریودهای گهگاهی داشته باشند و حتی احتمال باردار شدن آنان وجود دارد. زنان مبتلاء به یائسگی زودرس دیگر پریود ندارند و نمی‌توانند باردار شوند.
تجدید ذخیره سطح استروژن در زنان دچار نارسایی پیشرس تخمدان در پیشگیری از برخی پیامدها مثل پوکی استخوان که در نتیجه کمبود استروژن بروز می‌کنند، کمک می‌نماید.

علایم نارسایی پیشرس تخمدان
نشانه‌ها و علایم نارسایی پیشرس تخمدان مشابه علایم مربوط به انتقال به یائسگی و کمبود متعارف استروژن شامل موارد زیر است:
• بی‌نظمی پریود یا پریود متناوب (آمنوریا، آمنوری)، که ممکن است برای سال‌ها ادامه یافته یا پس از بارداری یا پس از قطع مصرف قرص‌های پیشگیری از بارداری بروز می‌کنند
• مشکلات تشکیل نطفه
گرگرفتگی
تعریق شبانه
خشکی واژن
• تحریک‌پذیری یا مشکلات تمرکز
• کاهش میل جنسی

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
اگر زنی به مدت 3 ماه یا بیشتر پریود نداشته باشد باید برای تعیین علت به پزشک مراجعه کند. زنان ممکن است به دلایل مختلفی شامل بارداری، استرس، یا تغییر در رژیم غذایی یا عادات ورزشی پریود نشوند اما بهترین کار این است که تغییرات چرخه عادت ماهانه مورد ارزیابی قرار گیرد.
حتی اگر برای زنی نداشتن پریود مسأله نباشد مراجعه به پزشک برای یافتن علت بروز چنین تغییری قابل توصیه است. کمبود میزان استروژن می‌تواند به استئوپوروزیس منجر شود.

علل نارسایی پیشرس تخمدان
در زنان دارای عملکرد نرمال تخمدان غده هیپوفیز برخی هورمون‌ها را در طول چرخه عادت ماهانه ترشح می‌کند، که این هورمون‌ها باعث می‌شوند تا تعداد کمی فولیکول حامل تخمک در تخمدان‌ها بالغ شوند. به طور معمول یک یا دو فولیکول در هر ماه به بلوغ می‌رسند.
وقتی فولیکول بالغ می‌شود باز شده و تخمک رها می‌کند. تخمک وارد لوله فالوپ (لوله تخم‌بر) می‌شود که در آنجا امکان بارور شدن آن با یک سلول اسپرم وجود دارد، و نتیجه این روند بارداری است.
نارسایی پیشرس تخمدان ناشی از فقدان تخمک (اووسیت) است. این اتفاق ممکن به دلایل زیر رخ دهد:
• نقایص کروموزومی. برخی اختلالات ژنتیکی با نارسایی پیشرس تخمدان همراهند. این شامل سندرم موزائیکی ترنر - که در آن زن فقط یک کروموزم X نرمال و یک کروموزوم X ثانوی دگرگون شده دارد - و سندرم X شکننده است که در آن کروموزوم‌های X شکننده بوده و درهم می‌شکنند.
• مواد سمی. شیمی درمانی و اشعه درمانی شایع‌ترین علل نارسایی تخدان بر اثر مواد سمی محسوب می‌شوند. این درمان‌ها می‌توانند به مواد ژنتیکی موجود در سلول‌ها آسیب برسانند. دیگر مواد سمی مثل دود سیگار (سیگارت)، مواد شیمیایی، آفت‌کش‌ها و ویروس‌ها ممکن است نارسایی تخمدان را تشدید کرده یا سرعت ببخشند.
• پاسخ سیستم ایمنی به بافت تخمدان (بیماری خودایمنی). در این شکل نادر، سیستم ایمنی آنتی‌بادی‌هایی بر علیه بافت تخمدان ایجاد می‌کند که برای فولیکول‌های حامل تخمک مضر است و به تخمک آسیب می‌رساند. آنچه باعث تحریک سیستم ایمنی می‌شود نامشخص است اما قرار گرفتن در معرض آسیب ناشی از ویروس یک علت محتمل است.
• عوامل ناشناخته. این امکان وجود دارد که زنی دچار نارسایی پیشرس تخمدان گردد اما مبتلاء به هیچ نقص کروموزومی شناخته شده‌، قرار گرفتن در معرض مواد سمی یا بیماری خودایمنی نباشد. پزشک ممکن است برای یافتن علت تست‌های بیشتری را توصیه کند اما در بیشتر مواد علت اصلی ناشناخته باقی می‌ماند (ایدیوپاتیک).

ریسک فاکتورهای نارسایی پیشرس تخمدان
عوامل افزایش دهنده خطر نارسایی پیشرس تخمدان موارد زیر را شامل می‌شوند:
• سن. خطر مزبور در سنین 35 تا 40 سالگی افزایش می‌یابد، اگرچه زنان جوان‌تر و نوجوانان نیز ممکن است به آن مبتلاء شوند.
• تاریخچه خانوادگی. داشتن تاریخچه خانوادگی نارسایی پیشرس تخمدان خطر ابتلاء به این اختلال را در زنان افزایش می‌دهد.
• سابقه اعمال جراحی متعدد بر روی تخمدان. اندومتریوز تخمدان یا اختلالات دیگری که نیاز به جراحی‌های متعدد بر روی تخمدان دارند خطر ابتلاء به نارسایی پیشرس تخمدان را در زنان افزایش می‌دهند.

پیامدهای نارسایی پیشرس تخمدان
پیامدها در این مورد عبارتند از:
• ناتوانی در باردار شدن شاید مشکل‌زاترین پیامد نارسایی پیشرس تخمدان باشد، اگرچه در موارد نادر، بارداری تا زمان حذف تخمک‌ها امکان‌پذیر است.
• استئوپوروزیس. هورمون استروژن به قدرتمند نگه داشتن استخوان‌ها کمک می‌کند. زنان دچار کمبود استروژن در خطر بیشتری برای دچار شدن به ضعف و شکنندگی استخوان‌ها قرار دارند.
افسردگی یا اضطراب. خطر ناباروری و دیگر عواقب ناشی از کمبود استروژن باعث بروز افسردگی یا اضطراب در برخی زنان می‌شود.
• بیماری قلبی. کاهش زودهنگام میزان استروژن می‌تواند خطر ابتلاء به بیماری قلبی را افزایش دهد.
زوال عقل. در برخی از زنان کمبود استروژن عامل تقویت کننده ابتلاء به زوال عقل است.

تشخیص نارسایی پیشرس تخمدان
بیشتر زنان نشانه‌های اندکی از نارسایی پیشرس تخمدان دارند. تشخیص به طور معمول مستلزم معاینه بالینی، شامل معاینه لگن است. پزشک ممکن است پرسش‌هایی در مورد چرخه عادت ماهانه، قرار گرفتن در معرض مواد سمی، مثل موارد ناشی از شیمی درمانی یا شاعه درمانی و سابقه عمل جراحی تخمدان مطرح کند.
پزشک ممکن است یکی از تست‌های زیر یا تعداد بیشتری از آنها را درخواست کند:
• تست بارداری. این تست، بارداری ناخواسته را در زنان سنین بچه‌آوری که دچار قطع یک پریود شده‌اند بررسی می‌کند.
• تست هورمون محرک فولیکول (FSH).  هورمون محرک فولیکول هورمونی است که توسط غده هیپوفیز ترشح می‌َشود و رشد فولیکول‌ها را در تخمدان تحریک می‌کند. زنان مبتلاء به نارسایی پیشرس تخمدان در اغلب موارد دارای مقادیر به شکل غیر نرمال بالای FSH در خون خود هستند.
• تست استرادیول. سطح استرادیول در خون، نوعی استروژن که در تخمدان شکل می‌گیرد، به طور معمول در زنان دچار نارسایی پیشرس تخمدان پایین است.
• تست پرولاکتین. سطح خونی بالای پرولاتین - هورمون محرک تولید شیر در پستان - می‌تواند به بروز مشکلاتی در تخمک‌گذاری، شامل بی‌نظمی پریود یا قطع پریود منجر شود.
• کاریوتایپ. این تست 46 کروموزوم شخص را در جستجوی ناهنجاری بررسی می‌کند. این احتمال وجود دارد که زنی به جای دو کروموزوم X یکی از آنها را داشته یا به دیگر نقایص کروموزومی مبتلاء باشد.
• تست ژن FMR1. ژن FMR1 ژن مرتبط به سندرم X شکننده است - یک اختلال وراثتی که می‌تواند باعث ایجاد مشکلات ذهنی برای فرزند شود. تست مزبور برای تعیین نرمال بودن دو کروموزم X آنها را بررسی می‌کند.

درمان نارسایی پیشرس تخمدان
درمان نارسایی پیشرس تخمدان به طور معمول بر مشکلات ناشی از کمبود استروژن متمرکز می‌شود. پزشک ممکن است موارد زیر را توصیه کند:
• درمان استروژن. استروژن درمانی می‌تواند به پیشگیری از پوکی استخوان و تخفیف گرگرفتگی و دیگر علایم ناشی از کمبود استروژن کمک کند. پزشک به طور معمول استروژن را در کنار هورمون پروژسترون تجویز می‌کند، به ویژه اگر زن کماکان دارای رحم باشد. افزودن پروژسترون جدار داخلی رحم (اندومتریوم) را در برابر تغییرات پیشاسرطانی از طریق صرف دریافت استروژن محافظت می‌کند.
ترکیب دو هورمون مورد بحث می‌تواند باعث خونریزی مجدد واژن شود اما قادر به تجدید عملکرد تخمدان نیست. بسته به شرایط سلامت و ترجیحات زنان، ممکن است درمان هورمونی تا سن 50 یا 51 سالگی ادامه یابد، که متوسط سن یائسگی طبیعی محسوب می‌شود.
در زنان مسن‌تر، درمان درازمدت با استروژن با افزایش خطر بیماری قلبی و عروقی و سرطان پستان مرتبط شده است. به هر حال، در زنان جوان‌تر مبتلاء به نارسایی پیشرس تخمدان، فواید هورمون درمانی بر خطرات بالقوه آن چربش دارد.
• مکمل‌های کلسیم و ویتامین D. هر دو مکمل مزبور برای پیشگیری از پوکی استخوان اهمیت دارند و زنان باید مقدار کافی آنها را از رژیم غذایی یا نور آفتاب دریافت کنند. پزشک ممکن است پیش از اقدام به تجویز مکمل برای دانستن سطح پایه چگالی استخوان انجام تست چگالی (تراکم) استخوان را در دستور کار قرار دهد.
"انستیتو پزشکی" برای زنان سنین 19 تا 50 سال مصرف 1000 میلی‌گرم کلسیم روزانه از طریق مکمل را توصیه می‌کند، که این مقدار برای زنان بالای 51 سال به 1200 میلی‌گرم افزایش می‌یابد.
دانشمندان هنوز میزان بهینه دوز روزانه برای ویتامین D را نمی‌دانند. نقطه شروع مناسب برای بزرگسالان 600 تا 800 واحد بین‌المللی در روز است که از طریق رژیم غذایی یا مکمل‌ها تأمین می‌شود. اگر سطح خونی ویتامین D پایین باشد آنگاه دکتر ممکن است مصرف مقادیر بالاتر را پیشنهاد دهد.

تمرکز بر ناباروری
هیچ درمان اثبات شده‌ای برای تجدید این پیامد شایع نارسایی پیشرس تخمدان وجود ندارد. این موضوع مهم است که در صورت نیاز زنان برای درک و تألم ناشی از این فقدان عملکرد تخمدان در جستجوی مشاوره باشند.
برخی زنان و شریک زندگی آنان باردار شدن از طریق استفاده از تخمک اهدایی را در محیط آزمایشگاهی دنبال می‌کنند. این اقدام شامل استخراج تخمک از یک اهداء کننده و بارور کردن آن در محیط آزمایشگاهی با اسپرم شریک زندگی زن است. این تخمک بارور شده (نطفه) سپس در رحم زن قرار داده می‌شود.

سبک زندگی و مداوای خانگی
دانستن اینکه دچار نارسایی پیشرس تخمدان است می‎تواند از نظر عاطفی برای زن دشوار باشد. اما در صورت برخورداری از درمان کامل و مراقبت شخصی زنان می‌توانند انتظار هدایت یک زندگی سالم را داشته باشند.
• در مورد راه‌های جایگزین برای بچه‌دار شدن جستجو کنید. اگر در صدد افزودن بر تعداد اعضاء خانواده هستید با پزشک در مورد گزینه‌هایی مثل باروری در محیط آزمایشگاهی با استفاده از تخمک اهدایی یا فرزندخواندگی مشورت کنید.
• در مورد بهترین گزینه‌های پیشگیری از بارداری با دکتر مشورت کنید. درصد کوچکی از زنان مبتلاء به نارسایی پیشرس تخمدان می‌توانند به شکل خود به خود باردار شوند. اگر زنی مایل به باردار شدن نیست باید در مورد راه‌های پیشگیری از بارداری با پزشک مشورت کند.
• استخوان‌های خود را قوی نگه دارید. زنان باید غذاهای غنی از کلسیم بخورند، تمرینات مستلزم تحمل وزن مثل راه‌پیمایی و ورزش‎های قدرتی برای قسمت بالاتنه انجام دهند و از دخانیات دوری کنند. در مورد نیاز خود به مکمل کلسیم و ویتامین D با پزشک مشورت کنید.
• چرخه عادت ماهانه خود را رصد کنید. اگر در کوران گرفتن هورمون یک پریود را از دست داده‌اید تست بارداری انجام دهید./


مایو کلینیک
• ترجمه هستی فراست‌فر


Source:
Mayo Clinic
Premature ovarian failure
April 03, 2018

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.