دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

اگرچه مردم دچار دیابت به طور معمول از پدیده سحرگاهی آگاهی دارند، این وضعیت برای هر کسی در عمل اتفاق می‎افتد. به هر جهت، تأثیر آن بر افراد دچار دیابت و افراد غیر مبتلا به این بیماری متفاوت است.

مقالات دیابت
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• براین وو، دکتر النا بیگرز
• ترجمه نادر اکبری سراوانی

برخی از مردم دچار مشکل بالا بودن بیش از حد سطح قند خون در هنگام صبح هستند. اما این وضعیت چه تأثیراتی بر سلامت فرد دارد؟ بالا بودن سطح قند خون در هنگام صبح دو علت اصلی دارد: پدیده سحرگاهی و اثر سوموگیئی.

مطالب این مقاله:
• پدیده سحرگاهی
• اثر سوموگیئی
• تست پدیده سحرگاهی و اثر سوموگیئی
• گزینه‎های درمانی
• عوارض

پدیده سحرگاهی
پدیده سحرگاهی به تغییرات طبیعی بدن که در طول چرخۀ خواب رخ می‎دهند، مرتبط است:

نیمه شب تا ساعت 3 بامداد
اغلب مردم وقتی در خوابند، بدن آنان نیاز اندکی به انسولین دارد. به هر جهت در طول این برهۀ زمانی هر انسولینی که فرد در طول ساعات شبانگاهی گرفته باشد سبب می‎شود تا سطح قند خون به شدت دچار افت یا کاهش شود.

بین ساعت 3 بامداد تا 8 صبح
بدن به صورت خودکار برای آماده شدن جهت روز در پیش رو قند خون ذخیره شده (گلوکز) را آمادۀ مصرف می‎کند. به علاوه هورمون‎هایی که به شکل فعال حساسیت بدن را نسبت به انسولین کاهش می‎دهند نیز ترشح می‎شوند.
در طول این مقطع زمانی، هورمون‎های ضد تنظیم ترشح می‌شوند. این وضعیت ممکن است با انسولین دچار تداخل شود، که می‎تواند به افزایش قند خون منجر گردد.
وضعیت مورد بحث باعث افزایش هورمون‎هایی مثل موارد مندرج در فهرست زیر می‎شود:
کورتیزول
• گلوکاگون
• اپی‎نفرین
این اتفاقات همگی به طور همزمان وقتی اتفاق می‎افتند که سطح انسولین زمان خواب شروع به کاهش می‎کند. هر یک از این وقایع در نهایت نقشی را به عنوان مسبب افزایش سطح قند خون در "سحرگاه" یا صبح بازی می‎کند.

پدیده سحرگاهی بر چه کسانی تأثیر می‎گذارد
اگرچه مردم دچار دیابت به طور معمول از پدیده سحرگاهی آگاهی دارند، این وضعیت برای هر کسی در عمل اتفاق می‎افتد. به هر جهت، تأثیر آن بر افراد دچار دیابت و افراد غیر مبتلا به این بیماری متفاوت است.
به طور معمول مردم فاقد دیابت متوجه این افزایش سطح قند خون خود در هنگام صبح نمی‎شوند. دلیلش آن است که انسولین بدن آنان پاسخ می‎دهد و سطوح انسولین را به تناسب تنظیم می‎کند، به این معنی که گلوکز اضافی در خون بر جای نمی‎ماند.
حال آنکه مردم دچار دیابت قادر به کنترل سطح انسولین خود نیستند. در نتیجه، آنها عموماً افزایش قند خون ناشتا را در مورد خود تجربه می‎کنند.
درست مثل اکثر موارد دیگر اثرات کلی پدیده سحرگاهی از فردی به فرد دیگر متفاوت است. هیچ دو فردی را نمی‎توان یافت که در برابر پدیده سحرگاهی واکنش یکسانی داشته یاشند.

در همین زمینه بیشتر بخوانیم:

کاهش قند خون در صبح یا هیپوگلیسمی صبحگاهی

اثر سوموگیئی
دیگر علت افزایش سطح قند خون در صبح اثر سوموگیئی یا هیپرگلیسمی ریباند نامیده می‎شود.
سوموگیئی شیوع پدیده سحرگاهی را ندارد. نام سوموگیئی از محقق کاشف آن مایکل سوموگیئی / Michael Somogyi گرفته شده است.
دلیل افزایش سطح قند خون در صبح برای پدیده سحرگاهی و سوموگیئی یکسان است.
بین این دو مورد دو تفاوت اصلی به شرح زیر وجود دارد:
• پدیده سحرگاهی به صورت طبیعی بروز می‎کند
• اثر سوموگیئی بر اثر کنترل و مدیریت ضعیف دیابت ایجاد می‌شود
به طور معمول انسولین نابه‎وقت یا فراموش کردن خوردن وعدۀ غذایی یا مصرف میان وعده‎ها در این مورد مقصرند. معمولاً دو سناریو وجود دارد که ممکن است در سوموگیئی اجرا شود:
• انسولین بیش از حد یا فقدان غذای کافی پیش از رفتن به بستر خواب: در طول شب احتمال آن هست که قند خون فرد بیش از حد افت کند. بدن به این وضعیت با ترشح برخی هورمون‎ها برای افزایش سطح قند خون پاسخ می‎دهد.
• دوز ناکافی انسولین شبانگاهی: در برخی موارد، این احتمال وجود دارد که دوز انسولین فرد کافی نباشد، که این سبب می‎شود تا فرد در هنگام صبح با قند خون بالا از خواب بیدار شود.

تشخیص پدیده سحرگاهی و اثر سوموگیئی
از آنجا که دو وضعیت نام برده بسیار شبیه به هم هستند، این موضوع بسیار اهمیت دارد که دکتر تشخیص دهد که فرد دچار کدام‎یک از این موارد شده است.
پزشکان معمولاً کار را با تست سطح قند خون فرد برای چند شب متوالی و به طور معمول در فاصلۀ 2 تا 3 بامداد آغاز می‎کنند. پایش مداوم گلوکز خون برای این کار رویکردی ایده‎آل است اما گلوکزسنج نیز کارآیی خوبی دارد.
اگر مشخص شود که سطح قند خون فرد به طور مداوم پایین است، این وضعیت به طور معمولاً ظن ابتلا فرد به سوموگیئی را منطقی می‎نماید. اگر سطح قند خون نرمال بوده یا در هنگام تست کردن مداوماً بالا باشد، احتمال ابتلا به پدیده سحرگاهی بیشتر خواهد بود.

گزینه‎های درمانی
درمان پدیده سحرگاهی به میزان زیادی به میزان بالا بودن سطح انسولین بستگی دارد. چند توصیه شامل موارد زیر هست که پزشک می‎تواند در این مورد در اختیار بیمار قرار دهد:
• اجتناب از خوردن مقادیر زیاد کربوهیدرات پیش از رفتن به بستر خواب
• تنظیم دوزهای انسولین یا دیگر داروهای دیابت
• تغییر نوع داروی مصرفی
• تغییرات زمان گرفتن انسولین طولانی اثر در هنگام شامگاه
• استفاده از پمپ انسولین می‎تواند به تنظیم دوز انسولین کمک کند
برخی از همین راهکارها را می‎توان هم در درمان پدیده سحرگاهی و هم در مورد سوموگیئی موررد استفاده قرار داد. در هر حال برخی توصیه‎ها برای مردم دچار سوموگیئی متفاوت است. توصیه‎ها در این مورد شامل موارد زیر است:
• خوردن یک میان وعده کربوهیدرات دستکم چند ساعت پیش از زمان خواب
• مراجعه به دکتر برای کاهش دوزهای داروی کاهش دهندۀ قند خون در هنگام شب
• کاهش دوزهای انسولین طولانی اثر

عوارض
در مورد اغلب مردم پدیده سحرگاهی اتفاقی کوتاه مدت بوده و سبب مشکلات زیادی نمی‎شود. در مورد مردمی که فقط دچار افزایش اندکی در قند خون در هنگام صبح می‎شوند، اثرات مورد اشاره به طور معمول موقتی است.

اثرات مقاومت انسولین
برخی از مردم مستعد مقاومت بیشتر نسبت به انسولین در هنگام صبح هستند. بر این مبنا محدود کردن مصرف کربوهیدرات در هنگام برخاستن از خواب توصیه می‎شود.
تا زمانی که غذا می‎خورند، برخی از مردم مشکلاتی در مورد ادامۀ افزایش قند خون در هنگام صبح را دارند. بنابراین این مردم زمان بیشتری را در شرایط بالا بودن سطح قند خون می‎گذرانند. این ممکن است خطرناک باشد و باید از نزدیک مورد مراقبت قرار گیرد. چنین افرادی باید برای کنترل وضعیت خویش تحت نظر پزشک قرار داشته باشند.

اثرات تغییرات هورمونی
اگر اثر سوموگیئی را نادیده بگیریم عوارض ممکن است به مرور زمان ایجاد شود. وقتی هورمون‎های بدن تغییر می‎کنند ممکن است پاسخ فرد به کاهش قند خون نیز دچار تغییر شود. این وضعیت ممکن است بدن را در شرایط نامساعدی برای تنظیم مجدد قند خون افت کرده قرار دهد.
اگرچه ممکن است علایم مشهودی در کار نباشد، بدن ممکن است قادر نباشد تا به کبد پیام دهد که قند را وارد جریان خون کند.

آگاه بودن نسبت به افزایش قند خون سحرگاهی
این موضوع اهمیت دارد که مردم نسبت به چگونگی عملکرد اثر سوموگیئی و پدیده سحرگاهی آگاه باشند تا در صورت مواجهه با مشکلات مرتبط به این موارد بتوانند راهکار درمانی مناسبی بیابند.
بالا بودن سطح قند خون در درازمدت بدن فرد را در معرض تهاجم مشکلات بالقوۀ مرتبط به سلامت مثل بیماری قلبی و سکته مغزی قرار می‎دهد. بنابراین کنترل و مدیریت کامل خیزش قند خون موضوعی حیاتی است./

در زمینه آشنایی دقیق با دیابت، تشخیص، درمان و عوارض آن مطالعه لینک زیر در وبسایت مهرین - اخبار سلامت پیشنهاد می‎شود:
دیابت - علایم، علل، و درمان

Source:
Why do I have high blood sugar levels in the morning?
Last reviewed Mon 15 May 2017
By Brian Wu
Reviewed by Alana Biggers, MD, MPH

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

ارتباط میان کمبود آهن و کاهش شنوایی

استرس چگونه بر میزان کلسترول تأثیر می‌گذارد؟‎

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.