دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

انسداد مجرای صفراوی: انواع، علل، علایم، تشخیص و درمان

سنگ کیسه صفرا, بیماری کارولی, ژنتیک, اولتراسونوگرافی, اسکن رادیونوکلاید صفراوی, کلانژیوگرافی

مجراهای صفراوی صفرا را از کبد و کیسه صفرا به واسطه کبد به دودنوم حمل می‌کنند که قسمتی از روده کوچک محسوب می‌شود

مقالات دستگاه گوارش

در این مقاله:
◄ انسداد صفراوی چیست؟
◄ انواع مجراهای صفرا
◄ چه چیزی باعث انسداد صفراوی می‌شود؟
◄ ریسک فاکتورهای انسداد صفراوی کدامند؟
◄ علایم انسداد صفراوی کدامند؟
◄ تست و تشخیص
◄ درمان انسداد صفراوی
◄ پیامدهای انسداد مجرای صفراوی
◄ آیا انسداد صفراوی قابل پیشگیری است؟



انسداد صفراوی چیست؟
انسداد صفراوی یک انسداد در مجراهای صفرا است. "مجرا" لوله‌ای است که مایعات بدنی خاصی را حمل می‌کند.
مجراهای صفراوی صفرا را از کبد و کیسه صفرا به واسطه کبد به دودنوم حمل می‌کنند که قسمتی از روده کوچک محسوب می‌شود. صفرا مایعی به رنگ سبز تیره است که توسط کبد برای گوارش چربی‌ها ترشح می‌شود و در کیسه صفرا ذخیره می‌گردد.
پس از اینکه ما غذا می‌خوریم، کیسه صفرا آن را برای کمک به گوارش و جذب چربی ترشح می‌کند. صفرا همچنین به پاکسازی کبد از مواد زائد کمک می‌کند.
به انسداد هر یک از این مجراهای صفرا زیر عنوان انسداد صفراوی اشاره می‌گردد. بسیاری از اختلالات مرتبط به انسداد صفراوی را می‌توان با موفقیت درمان کرد. به هر حال، اگر این انسداد زمانی طولانی بدون درمان باقی بماند، می‌تواند به بیماری‌های مهلک کبد منجر گردد.

انواع مجرای صفرا
ما دارای چند نوع مجراهای صفراوی هستیم. دو نوع این مجرا که در کبد قرار دارند عبارتند از:
• مجراهای اینتراهپاتیک. مجراهای اینتراهپاتیک سیستمی از لوله‌های کوچک در کبد هستند که صفرا را در کبد جمع کرده به مجراهای اکستراهپاتیک حمل می‌کنند.
• مجراهای اکستراهپاتیک. مجراهای اکستراهپاتیک به صورت دو قسمت شروع می‌شوند، یکی در سمت راست کبد و دیگری در سمت چپ آن. وقتی آنها از کبد پایین می‌آیند، برای شکل‌گیری مجرای هپاتیک مشترک یکی می‌شوند. این مجرا مستقیم به سمت روده کوچک امتداد می‌یابد.
مجرای کیستیک، یا مجرای آغاز شده از کیسه صفرا، نیز به مجرای مشترک مزبور می‌پیوندد. مجرای صفرا از ان نقطه به بعد به نام مجرای صفراوی مشترک یا کوله‌دوکوس شناخته می‌شود. پیش از تخلیه درون روده کوچک، مجرای صفرای مشترک از لوزالمعده عبور می‌کند.

چه چیزی باعث انسداد صفراوی می‌شود؟
چند عامل مختلف می‌توانند باعث ایجاد مشکل مزبور شوند:
• کیسه صفرا
• کبد
• لوزالمعده
• مجراهای صفراوی
موارد زیر برخی از شایع‌ترین علل انسداد صفراوی محسوب می‌شوند:
• سنگ کیسه صفرا، که شایع‌ترین علت محسوب می‌شود
التهاب مجراهای صفراوی
تروما
• محدودیت صفراوی که باریک شدن غیر نرمال مجرای مزبور است
کیست
انگل‌ها (پارازیت‌ها)
• بزرگ شدن گره‌های لنفاوی
پانکراتیت
• آسیب دیدگی مرتبط به کیسه صفرا یا جراحی کبد
• تومورهای رسیده به کبد، کیسه صفرا، لوزالمعده یا مجراهای صفراوی
• انواع عفونت، شامل هپاتیت
سیروز، یا جراحت کبد
• صدمه شدید کبد
• کیست کوله‌دوکال (که مادرزادی است)

ریسک فاکتورهای انسداد صفراوی کدامند؟
ریسک فاکتورهای انسداد صفراوی عموماً به علت انسداد مرود بحث بستگی دارند. برخی از این ریسک فاکتورها عبارتند از:
• سابقه سنگ کیسه صفرا
• بیماری کارولی، اختلالی نادر که باعث گشاد شدن مجراهای صفراوی در کبد می‌شود، و این مشکل می‌تواند باعث ایجاد سنگ گردد
• پانکراتیت مزمن
سرطان پانکراتیک
• صدمه دیدن قسمت راست شکم
چاقی
کاهش وزن سریع
• اختلالات مربوط به تجزیه سلول‌های قرمز خون مثل آنمی سلول داسی شکل

ژنتیک
برخی اختلالات که می‌توانند باعث انسداد صفراوی شوند ریشه‌های ژنتیک دارند در حالی که مابقی این گونه نیستند.
برای مثال، سرطان مجرای صفرا به نظر نمی‌رسد که به یک جهش ژنی وراثتی مربوط باشد.
به هر حال، سنگ کیسه صفرا ممکن است تا حدودی ارثی باشد و بیماری کارولی نیز گمان می‌رود که دارای یک جزء ژنتیکی است.
اگر پزشک بر این باور باشد که بیمار دچار مشکلی در مورد انسداد صفراوی است در این مورد پرسش خواهد کرد که آیا شخص دیگری در خانواده دارای چنین مشکلی یا سابقه برخی سرطان‌ها هست. دانستن وضعیت سلامت خانواده در در چنین شرایطی و نیز هر شرایطی که در آن علت آشکاری برای مشکل موجود دیده نمی‌شود می‌تواند بسیار مفید باشد.

علایم انسداد صفراوی کدامند؟
علایم انسداد صفراوی می‌توانند به علت انسداد مرتبط باشند. افراد دچار انسداد صفراوی معمولاً موارد زیر را تجربه می‌کنند:
مدفوع دارای رنگ روشن
• تیره رنگ شدن ادرار
یرقان
درد در قسمت بالای سمت راست شکم
تهوع
استفراغ
• کاهش وزن
• خارش

تست و تشخیص
انواع تست برای بررسی انسداد صفراوی در دسترسند. بر مبنای علت انسداد، دکتر ممکن است یکی از تست‌های زیر یا تعداد بیشتری از آنها را توصیه کند:

اولتراسونوگرافی
سونوگرافی معمولاً نخستین تستی است که برای فرد مشکوک به ابتلاء به انسداد صفراوی بر اثر سنگ کیسه صفرا انجام می‌شود. این تست امکان مشاهده سنگ‌ها را به سادگی فراهم می‌کند.

آزمایش خون
تست خون شامل شمارش کامل خون (CBC) و تست عملکرد کبد است. تست خون به طور معمول قادر است برخی اختلالات شامل موارد زیر را از تشخیص رد کند:
• افزایش میزان گلبول‌های سفید خون که می‌توانند پیام التهاب باشند
• افزایش میزان بیلی‌روبین کونژوگه که یک فرآورده زائد کبد است
• افزایش میزان آنزیم‌های کبد
• افزایش میزان الکالین فسفاتاز
هر یک از این موارد می‌تواند نشان دهنده کاهش جریان صفرا باشد.

اسکن رادیونوکلاید صفراوی (اسکن HIDA)
به اسکن اسید ایمینودیاستیک هپاتوبایلاری یا اسکن HIDA زیر عنوان اسکن رادیونوکلاید صفراوی نیز اشاره می‌شود. این اسکن از مواد رادیواکتیو برای ایجاد اطلاعات باارزش در مورد کیسه صفرا و هر گونه انسداد محتمل استفاده می‌کند.

کلانژیوگرافی
کلانژیوگرافی یک اسکن اشعه X مجراهای صفرا است.

اسکن MRI
MRI می‌تواند تصاویری دقیق از کبد، کیسه صفرا، لوزالمعده و مجراهای صفراوی به دست دهد.

کلانژیوپانکراتوگرفی تشدید مغناطیسی (MRCP)
MRCP برای تشخیص انسداد صفراوی و بیماری پانکراتیک به کار می‌رود.

کلانژیوپانکراتوگرافی اندوسکپیک رتروگراد (ERCP)
ERCP شامل استفاده از اندوسکپ و اشعه X است. ERCP ابزاری تشخیصی و نیز درمانی است. ERCP به جراح این امکان را می‌دهد که مجراهای صفراوی را ببیند، و نیز این ابزار برای درمان به کار می‌رود. ابزار مزبور مشخصاً مفید است زیرا پزشک می‌تواند از آن برای خارج کردن سنگ و گرفتن نمونه بیوپسی در صورت لزوم استفاده کند.

درمان انسداد صفراوی
درمان با هدف تصحیح علت زمینه‌ای انجام می‌شود، و هدف اولیه درمان پزشکی یا جراحی تخفیف انسداد است. برخی گزینه‌های درمانی انسداد صفراوی شامل کله‌سیستکتومی و ERCP است.
اگر کسی دچار سنگ کیسه صفرا تشخیص داده شود، ERCP ممکن است برای خارج کردن سنگ‌های ریز از مجرای مشترک صفراوی یا گذاشتن استنت در داخل این مجرا و تجدید جریان صفرا کافی باشد. این روش اغلب در مواردی که انسداد ناشی از یک تومور است به کار می‌رود.
کله‌سیستکتومی که خارج کردن کیسه صفرا است یک روش بسیار مؤثر برای درمان سنگ کیسه صفرا محسوب می‌شود.
دیگر درمان‌ها خارج کردن یا درمان تومورها و دارو برای نابود کردن انگل‌ها را شامل می‌شود.

پیامدهای انسداد مجرای صفراوی
در صورت عدم درمان این بیماری می‌تواند مهلک باشد. پیامدهای محتمل در این وضعت عبارتند از:
• انواع عفونت
سپسیس
• بیماری مزمن کبد
• سیروز صفراوی
در صورت دچار شدن به یرقان یا تغییر رنگ مدفوع و ادرار خود با پزشک مشورت کنید.

آیا انسداد صفراوی قابل پیشگیری است؟
در اینجا چند تغییر که شما می‌توانید برای کاهش شانس ابتلاء به انسداد صفراوی انجام دهید قید شده است:
• افزایش مقدار فیبر رژیم غذایی.
• کاهش مقدار مصرف قند و چربی‌های اشباع شده در برنامه غذایی خود. این مواد می‌توانند احتمال ایجاد سنگ کیسه صفرا را افزایش دهند.
• اگر شما دچار اضافه وزن یا چاقی هستید، به تدریج روی وزن خود برای رسیدن به وزن در محدوده نرمال بر مبنای جنسیت، سن و وزن کار کند./



انسداد مجرای صفراوی: انواع، علل، علایم، تشخیص و درمان
دکتر انجلیکا بالینجیت، ریحان خالد

ترجمه فرهنگ راد

Source:
Healthline
Biliary Duct Obstruction
Medically reviewed by Angelica Balingit, MD —
Written by Raihan Khalid —
Updated on January 6, 2022

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

الکلیسم تحت تأثیر صدها ژن است

پیش‌بینی ریسک آلزایمر در 18 سالگی با محاسبات ژنتیک

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.