دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

درمان سندرم سوء جذب غذا بسیار مهم است. بدن برای حفظ کارکرد صحیح خود نیاز دارد تا مواد مغذی را به میزان کامل به دست بیاورد.

مقالات دستگاه گوارش
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• مایکل کِر، ژاکلین کافاسو
• مرور از: دانشکده پزشکی دانشگاه ایلی‌نویز – شیکاگو
• پرسش و پاسخ از: دکتر جودیت مرسین
• ترجمه هامیک رادیان

[مطالب این مقاله:]
• علل سندرم سوء جذب غذا
• علایم سندرم سوء جذب غذا
• ریسک فاکتورهای سندرم سوء جذب غذا
• تشخیص سندرم سوء جذب غذا
• درمان سندرم سوء جذب غذا
• پرسش و پاسخ: عوارض سندرم سوء جذب غذا

سندرم سوء جذب غذا چیست؟
نقش اصلی روده کوچک جذب مواد مغذی از غذاهای خورده شده توسط فرد و انتقال آنها به جریان خون است. سندرم سوء جذب غذا به برخی اختلالات اشاره دارد که در آنها روده کوچک دیگر قادر به جذب کافی مواد مغذی و مایعات خورده شده نیست.
مواد مغذی که روده کوچک اغلب اوقات برای جـــذب آنها با مشکل مواجه می‎شود ممکن است از سری درشت‎مغذی (پروتئین‎ها، کربوهیدرات‎ها و چربی‎ها)، ریزمغذی‎ (ویتامین‌ها و مواد معدنی) یا هر دو مورد باشد.

علل سندرم سوء جذب غذا
عوامل متعددی، از برخی بیماری‎ها گرفته تا عفونت‎ها تا نقایص مادرزادی، همگی می‎توانند به سندرم سوء جذب غذا منجر شوند.

علل محتمل
عواملی که می‎توانند باعث ایجاد سندرم سوء جذب غذا شوند عبارتند از:
• آسیب دیدن روده بر اثر عفونت، التهاب، تروما، یا جراحی
• مصرف درازمدت آنتی‎بیوتیک
• اختلالات دیگری مثل بیماری سلیاک، بیماری کرون، پانکراتیت مزمن، یا فیبروز کیستیک
• کمبود لاکتاز، یا عدم تحمل لاکتوز
• برخی نقایص مادرزادی هستند که از جملۀ آنها می‎تواند به اترزی (اتریزیا) صفراوی اشاره کرد که در آن مجاری صفرا به شکل نرمال رشد نمی‎کنند و مانع جریان یافتن صفرا از کبد می‌گردند.
• بیماری‌های کیسه صفرا، کبد، یا لوزالمعده
• بیماری‎های انگلی
• اشعه درمانی که می‎تواند باعث آسیب دیدن جدار داخلی روده شود
• برخی داروها مثل تتراسایکلین، کولچیسین یا کولسترامین که می‎توانند به آسیب دیدگی جدار داخلی روده منجر شوند
این سندرم در عین حال ممکن است بر اثر مشکلات گوارشی ایجاد شود. این احتمال هست که معده قادر به تولید آنزیم‌های مورد نیاز برای جذب برخی غذاها نباشد؛ با بدن فرد نتواند غذاهای خورده شده را با آنزیم‎ها و اسید تولید شده توسط معده مخلوط کند.

علل نادر
همچنین برخی اختلالات ناشایع وجود دارد که به سوء جذب غذا منجر می‎شوند. یکی از این موارد سندرم روده کوتاه (SBS) نام دارد.
در بیماری مزبور روده کوچک کوتاه است. این کوتاه بودن روده توان جذب مواد مغذی را در روده کوچک کاهش می‎دهد. SBS ممکن است نقیصه‌ای مادرزادی بوده یا بر اثر عمل جراحی ایجاد شود.
برخی بیماری‌ها باعث ایجاد سوء جذب غذا می‎شوند. این شامل اسپروی استوایی می‎شود، اختلالی که در منطقه کارائیب، هندوستان و دیگر نقاط جنوب شرق آسیا شایع است. این بیماری ممکن است به عوامل زیست محیطی مثل مواد سمی موجود در غذا، عفونت یا انگل‌ها مرتبط باشد.
یک علت بالقوه و نادرتر موجب سوء جذب غذا بیماری ویپل است، که بر اثر یک عفونت باکتریایی ایجاد می‌شود.

شناسایی علایم سندرم سوء جذب غذا
علایم سندرم سوء جذب غذا زمانی بروز می‌کند که مواد مغذی جذب نشده از دستگاه گوارش عبور می‎کنند.
بسیاری از علایم بسته به نوع خاص مواد مغذی که به طور کامل جذب نمی‎شوند متفاوت است. علایم دیگر نتیجه کمبود مواد مغذی هستند که بر اثر ضعف جذب ایجاد می‎شود.
مردم در صورت ناتوانی در جذب چربی‎ها، پروتئین یا برخی قندها یا ویتامین‎ها ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:
• چربی‌ها. فرد ممکن است مدفوع رنگ پریده، بدبو و نرم یا حجیم دفع کند. دفع مدفوع دشوار است و مدفوع ممکن است در کاسه توالت حالت غوطه‌ور یافته یا به اطراف کاسه توالت بچسبد.
• پروتئین. فرد ممکن است دچار خشکی مو، ریزش مو یا احتباس مایع شود. احتباس مایع زیر عنوان ادم (ادما) شناخته می‎شود و به شکل تورم بروز می‎کند.
• برخی قندها. فرد ممکن است دچار نفخ، گاز معده یا اسهال انفجاری شود.
• برخی ویتامین‌ها. فرد ممکن است دچار آنمی، سوءتغذیه، کاهش فشار خون، کاهش وزن، یا اتلاف عضله گردد.
سوء جذب غذا ممکن است بر مبنای سن یا جنس بر مردم تأثیر منفی بگذارد. برای مثال، احتمال قطع عادت ماهانه در زنان وجود دارد و کودکان ممکن است امکان رشد کامل پیدا نکنند. در این کودکان وزن یا نرخ افزایش وزن ممکن است به شکل قابل ملاحظه‌ای کمتر از میزان مورد انتظار بر مبنای سن و جنس باشد.
دیگر نشانه سوء جذب غذا در کودکان این است که آنان ممکن است از خوردن برخی غذاها رویگردان باشند.

ریسک فاکتورهای سندرم سوء جذب غذا
ریسک فاکتورهای سندرم سوء جذب غذا عبارتند از:
• داشتن تاریخچه خانوادگی فیبروز کیستیک یا سوءجذب
• نوشیدن مقدار زیاد مشروب الکلی
• جراحی روده
• مصرف برخی داروها شامل مدرها یا روغن معدنی
• سفر به منطقه کارائیب، هندوستان، و دیگر قسمت‎های جنوب شرق آسیا

تشخیص سندرم سوء جذب غذا
در صورت ابتلاء فرد به اسهال مزمن یا کمبود مواد مغذی یا از دست دادن مقدار زیادی از وزن علی‎رغم برخورداری از رژیم غذایی سالم، پزشک ممکن است به وجود سندرم سوء جذب غذا مشکوک شود. برخی تست‎ها برای تأیید تشخیص مورد استفاده قرار می‎گیرند که عبارتند از:

تست مدفوع
تست مدفوع میزان چربی را در نمونه مدفوع اندازه‌گیری می‌کند. این تست بسیار قابل اعتماد است زیرا چربی به طور معمول در مدفوع فرد دچار سندرم سوء جذب غذا وجود دارد.

تست خون
آزمایش‌های خون سطح برخی مواد مغذی خاص موجود در خون مثل ویتامین B-12، ویتامین D، فولات، آهن، کلسیم، کاروتن، فسفر، آلبومین، و پروتئین را اندازه‌گیری می‎کنند.
فقدان یکی از این مواد لزوماً به معنی ابتلاء فرد به سندرم سوء جذب غذا نیست. این وضعیت بدان معنی است که انتخاب غذایی فرد در مورد میزان برخی مواد مغذی کارآمد نیست. نرمال بودن میزان مواد مورد بحث در خون به این معنی است که ابتلاء به سندرم سوء جذب غذا مطرح نیست.

تست تنفس
تست تنفس را می‎توان برای آزمایش عدم تحمل لاکتوز مورد استفاده قرار داد.
اگر لاکتوز جذب نشود وارد روده بزرگ خواهد شد. باکتری‎های کولون لاکتوز را خرد کرده و گاز هیدروژن تولید می‎شود. هیدروژن اضافی از طریق روده جذب شده وارد جریان خون می‌شود و به درون ریه‎ها می‎رود. آنگاه گاز مزبور توسط عمل بازدم از بدن خارج می‎شود.
اگر کسی در بازدم خود پس از خوردن مواد حاوی لاکتوز دارای نفس بدبو باشد وی ممکن است دچار عدم تحمل لاکتوز باشد.

تست‎های تصویربرداری
تست‌های تصویربرداری را می‎توان برای جستجو در مورد مشکلات ساختاری مورد استفاده قرار داد. برای مثال، پزشک می‎تواند یک CT اسکن را برای بررسی زمخت شدن دیواره روده کوچک که می‎تواند نشان دهنده بیماری کرون باشد، درخواست کند.

بیوپسی
در صورتی که پزشک ظن به وجود سلول‎های غیر نرمال در جدار داخلی روده کوچک داشته باشد انجام بیوپسی را می‎تواند در دستور کار قرار دهد.
بیوپسی احتمالاً با استفاده از کولونوسکپی انجام می‎شود. یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر مجهز به چراغ و دوربین از راه دهان به داخل مری و از آنجا به معده و در نهایت به روده فرستاده می‎شود و نمونه کوچکی از سلول‎های روده را از آن جدا می‎کند.

گزینه‎های درمانی برای سندرم سوء جذب غذا
پزشک درمان را با مخاطب گرفتن علایمی مثل اسهال آغاز می‎کند. داروهایی مثل لوپرامید در این مورد مفیدند.
دکتر در عین حال در صدد برخواهد آمد تا مواد مغذی و مایعاتی را که بدن قادر به جذب آنها نیستند جایگزین کند. و نیز ممکن است پزشک بیمار را برای بررسی نشانه‎هایی مثل دهیدراسیون (شامل افزایش میزان تشنگی، کم شدن برون‎ده ادراری، و خشکی پوست، دهان، یا زبان است) زیر نظر بگیرد.
در مرحله بعد پزشک درمان را بر اساس علت بروز مشکل جذب مواد غذایی دنبال خواهد کرد. برای مثال، اگر مشخص شود که بیمار دچار عدم تحمل لاکتوز است پزشک احتمالاً به وی توصیه می‎کند که از مصرف شیر خودداری ورزد یا دیگر فرآورده‎های لبنی را مصرف کند یا که از قرص آنزیم لاکتاز استفاده نماید.
در این نقطه، پزشک ممکن است فرد را به یک متخصص تغذیه معرفی کند. متخصص تغذیه یک پلن درمانی را برای کمک به حصول اطمینان در مورد برخورداری کافی از نیازهای بدن ارائه خواهد داد.
• مکمل‌های آنزیم. این مکمل‎ها به بدن کمک می‎کنند تا مواد مغذی را که خود به تنهایی قادر به جذب آنها نیست، جذب نماید.
• مکمل‌های ویتامین. متخصص تغذیه ممکن است دوزهای بالای ویتامین یا دیگر مواد مغذی را برای کسانی که روده آنان قادر به جذب موارد مغذی نیست توصیه کند.
• تغییرات رژیم غذایی. پزشک ممکن است برای افزایش یا کاهش برخی غذاها و مواد مغذی تنظیم‎ها و تعدیل‎هایی در برنامه غذایی فرد ایجاد کند. برای مثال، ممکن است به بیمار توصیه شود برای پیشگیری از اسهال از خوردن غذاهای دارای چربی زیاد خودداری کند و برای ایجاد تعادل در میزان الکترولیت‎های بدن غذاهای دارای پتاسیم زیاد مصرف نماید.
پزشک و متخصص تغذیه می‎توانـــند کمک کنند تا برای بیمار یک پلن درمانی ایجاد شود که برای مدیریت علایم سوءجذب به کار می‎رود و این امکان را ایجاد می‎کند که بدن مواد مغذی و مایعات مورد نیاز خود را برای عملکرد نرمال به دست آورد.

پرسش و پاسخ: عوارض محتمل سندرم سوء جذب غذا
پرسش:
سندرم سوء جذب غذا در درازمدت چه عوارضی دارد؟
پاسخ:
عوارض به طور مستقیم به نوع مواد غذایی غیر قابل جذب بستگی دارند. در برخی موارد، مردم دچار اسهال مداوم، کاهش وزن و درد شکم می‌شوند. کمبودهای ویتامینی نیز می‎توانند سبب اختلالاتی مثل آنمی، بی‎حسی در دست‎ها یا پاها و مشکلات حافظه شوند.
درمان سندرم سوء جذب غذا بسیار مهم است. بدن برای حفظ کارکرد صحیح خود نیاز دارد تا مواد مغذی را به میزان کامل به دست بیاورد.
فقدان مواد مغذی حیاتی می‎تواند به هر سیستمی در بدن شامل قلب، مغز، عضلات، خون، کلیه و پوست آسیب برساند. کودکان و افراد سالخورده به ویژه در مورد این مشکلات حساس هستند./

Source:
Healthline
Malabsorption Syndrome
Medically reviewed by University of Illinois-Chicago, College of Medicine
on May 23, 2017 —
Written by Michael Kerr and Jacquelyn Cafasso 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

ارتباط میان کمبود آهن و کاهش شنوایی

استرس چگونه بر میزان کلسترول تأثیر می‌گذارد؟‎

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.