دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

اگرچه درد ناحیۀ شکم و دیگر علایم مربوط به انسداد روده با فاصلۀ زیاد شایع‌ترین علامت چسبندگی‎ها محسوب می‎شوند، دیگر پیامد مهم در این مورد ناباروی در زنان است.

مقالات دستگاه گوارش
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• دکتر جی. دبلیو مارکز، دکتر بوپیندر آناند
• ترجمه هامیک رادیان

چسبندگی‎های ناحیۀ شکم مهم هستند زیرا آنها یک علت شایع علایم شکمی به ویژه درد ناحیۀ شکم محسوب می‎شوند و می‎توانند باعث انسداد یا گرفتگی روده شوند. اصطلاح چسبندگی به تشکیل بافت مجروح بین حلقه‎های روده (روده کوچک یا روده بزرگ) و جدار داخلی دیوارۀ شکم (دیوارۀ پریتونئال) یا دیگر دستگاه‎های موجود در حفرۀ شکم (کبد، کیسه صفرا، رحم یا زهدان و لوله‎های فالوپ متصل به آن و تخمدان‎ها، و مثانه ادراری) اشاره دارد. چسبندگی‎ها در عین حال ممکن است بین حلقه‎های روده کوچک و روده بزرگ شکل بگیرد.

[مطالب این مقاله:

• چسبندگی‎های ناحیۀ شکم چیستند و چرا شکل می‎گیرند؟
• علایم چسبندگی‎های ناحیۀ شکم کدامند؟
• چسبندگی‎های ناحیۀ شکم چگونه تشخیص داده می‎شوند؟
• چسبندگی‎های ناحیۀ شکم چگونه درمان می‎شوند؟]

چسبندگی‎های ناحیۀ شکم چیستند و چرا شکل می‎گیرند؟
چسبندگی‎ها زمانی ایجاد می‎شوند که در سطح ارگــــان‏‌های ناحیۀ شکم یا جدار پریتونئال حفرۀ شکمی التهاب پدید می‎آید. علت بروز التهاب می‎تواند به شکل قابل ملاحظه‎ای متعدد و متفاوت باشد. این التهاب ممکن است ناشی از التهاب یکی از ارگان‎ها (برای مثال، کوله‎سیستیت، آپاندیسیت)، جراحی قبلی که در آن دستگاه‎ها یا جدار پریتونئال بُرش خورده‎اند، التهاب دیوارۀ پریتونئال شکم (پریتونیت)، یا اشعه درمانی ناحیۀ شکم، باشد. دیگر علل التهاب و جراحت بافت عبارتند از:
1. دستکاری دستگاه‎های ناحیۀ شکم در زمان انجام عمل جراحی
2. اشیاء و وسایل به جا مانده در شکم در زمان عمل جراحی (برای مثال یک تکه گاز)
3. خونریزی داخل حفرۀ پریتونئال
4. وضعیت‎های زنان و زایمان (برای مثال، بیماری التهابی لگن).
در شرایط متعارف و نرمال، حلقه‎های روده بزرگ و روده کوچک برای حرکت در امتداد حفرۀ شکم، سریدن روی هم و دستگاه‎های اطراف روی یک نوار باریک از جنس مایع لیز کننده آزادند. وقتی چسبندگی ایجاد می‎شود، روده‎ها دیگر قادر به حرکت آزادانه در فضای مزبور نخواهند بود زیرا آنها به یکدیگر یا به دیوارۀ شکم یا دیگر دستگاه‎های موجود در ناحیۀ مزبور برخورد می‎کنند.
در نقاطی که چسبندگی بروز می‎یابد، روده ممکن است دور خود بپیچد و این پیچ خوردگی می‎تواند باعث انسداد جریان خون یا حرکت نرمال محتوی روده‌ها، مشخصاً در روده کوچک شود. در اغلب موارد پیچ خوردگی مورد اشاره متناوب است، اما برخی از اوقات این پیچ خوردگی به صورت خود به خودی از بین نمی‎رود. علایم ناشی از چسبندگی ممکن است کمی بعد از آغاز فرآیند التهاب بروز کند. به هر حال، به طور معمول این علایم در پی گذشت ماه‎ها و گاه حتی سال‎ها بعد خود را نشان می‎دهند.

علایم چسبندگی‎های ناحیۀ شکم کدامند؟
اگرچه درد ناحیۀ شکم و دیگر علایم مربوط به انسداد روده با فاصلۀ زیاد شایع‌ترین علامت چسبندگی‎ها محسوب می‎شوند، دیگر پیامد مهم در این مورد ناباروی در زنان است.
علایم ناشی از چسبندگی‎ها می‎تواند شامل طیفی از علایم خاص (تیپیکال یا خصلت‎نما) تا غیر خاص را شامل شود. وقتی علایم تیپیکال هستند، تشخیص علت آسان است زیرا چسبندگی‎ها شایع‎ترین علت انسداد روده محسوب می‎شوند.
علایم تیپیک انسداد شامل ناراحتی شکم در محدودۀ اطراف سوراخ ناف است که نوعی درد شبه کرامپ ایجاد می‎کند، و با انسداد ناحیۀ شکم دنبال می‎شود. علایم پس از خوردن غذا تشدید می‎شوند.
ممکن است کاهشی در میزان گاز یا مدفوع دفع شده رخ دهد، و در صورت انسداد درازمدت، احتمال بروز تهوع و استفراغ وجود دارد. وقتی انسداد ناکامل یا متناوب باشد، احتمال دارد که علایم شدت کمتری داشته باشند، در عین حال این احتمال هست که علایم مقدمتاً خود را به صورت تهوعی بروز دهند که ممکن است با استفراغ همراه باشد یا نباشد، به ویژه وقتی که انسداد در رودۀ کوچک پروگزیمال، نزدیک به معده، بروز می‎کند. به هر جهت به یاد داشتن این موضوع مهم است که اغلب چسبندگی‌ها باعث بروز علایم نمی‎شوند.

چسبندگی‎های ناحیۀ شکم چگونه تشخیص داده می‎شوند؟
هیچ گونه تستی که بتواند چسبندگی‎ها را به شکل قطعی شناسایی کند وجود ندارد، اما الگوی انسداد را در اغلب اوقات می‎توان با استفاده از عکسبرداری اشعۀ ایکس سادۀ ناحیۀ شکم در شرایط اتساع حلقه‎های رودۀ کوچک تشخیص داد.
عکسبرداری اشعۀ ایکس کنتراست روده کوچک به ویژه بررسی روده کوچک از طریق معاینه ممکن است زوایای غیر نرمال ایجاد شده در حلقه‎های روده را نشان دهد که عنوان کنندۀ وجود چسبندگی محسوب می‎شود. به هر حال چنین یافته‎ای لزوماً به این معنی نخواهد بود که چسبندگی‎ها مسؤول علایم ایجاد شده هستند. استفاده از تست‎های دیگری مثل اولتراسونوگرافی و CT اسکن اغلب اوقات مورد نیاز است، مقدمتاً برای اینکه دیگر علل احتمالی انسداد، برای مثال تومورها و باریک شدن روده از تشخیص خارج شوند.

چسبندگی‎های ناحیۀ شکم چگونه درمان می‎شوند؟
درمان چسبندگی‎ها روندی سرراست اسـت. بیماران یا تحت جراحی لاپاراسکپی قرار گرفته یا به صورت باز مورد جراحی قرار می‎گیرند و چسبندگی‎ها توسط جریان الکتریکی یا اسکالپل برش داده می‎شوند. مشکل در اینجاست که چسبندگی‎ها گرایشی به شکل‌گیری مجدد از خود نشان می‎دهند، و در برخی از افراد نوعی آسیب‌پذیری طبیعی در برابر شکل‎گیری چسبندگی‎ها وجود دارد.
نتایج جراحی لاپاراسکپی در چسبندگی‎های کوچک بهتر است و از لحاظ نظری این نوع جراحی گزینۀ بهتری محسوب می‎شود. در هر حال، چسبندگی‌ها چه از طریق جراحی لاپاراسکپی و چه به واسطۀ جراحی باز مورد درمان قرار گیرند، التهاب ناشی از این فرآیند برش می‎تواند به بازگشت چسبندگی‎ها منجر شود.
چسبندگی‎های ناشی از جراحی باز را می‎توان با کاربرد وسیله‎ای به نام سپرافیلم پیشگیری کرد. سپرافیلم یک نوار مومی شبه کاغذ است که درون شکم و دور روده‎ها پیچیده می‎شود.
این نوار روده را می‎پوشاند و روده‎ها را از چسبیدن به محل برش جراحی مانع می‎شود. محل برش جراحی به طور معمول با جای زخم بهبود می‎یابد اما نوار مورد اشاره مانع از آن می‎شود که بافت جای زخم به بافت‎های مجاور گسترش پیدا کند و باعث شکل‎گیری چسبندگی‎ها شود. پس از گذشت چندین روز، نوار باریک مورد بحث به صورت خود به خودی حل می‌شود و از بین می‎رود. سپرافیلم باید با دقت تمام کارگذاری شود زیرا می‎تواند باعث کند شدن روند التیام جای زخم عمل جراحی شود. برای مثال اگر این نوار دور یک برش جراحی در یک ارگان توخالی مثل روده پیچیده شود، احتمال عدم ترمیم محل جراحی وجود دارد و آنگاه بروز نشت از ارگان مزبور محتمل خواهد بود./

Source:
Abdominal Adhesions
Medical Author: Jay W. Marks, MD
Medical Editor: Bhupinder Anand, MD
Reviewed on 6/14/2016

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

کرم‌ بی‌حسی مؤثرترین کاهش دهندة درد برای واکسیناسیون اطفال است

آیا فیبرومیالژی واقعیت دارد؟ باورهای غلط رایج در مورد این بیماری

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.