plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

کولیت یا التهاب دیوارۀ داخلی روده بزرگ - علایم، انواع، و درمان

کولیت، کولیتیس، کولیت عفونی، کولیت در نوزادان، کولیت ایسکمیک، بیماری التهابی روده، بیماری کرون، باکتری روده، کولون، راست روده، کولون صعودی، سکوم، مقعد، آنتی‎بیوتیک، کولون مرده، غانغرایا،  درد شکم، کرامپ، نفخ، اسهال

تغییر رژیم غذایی برای کاهش علایم یا عود بیماری ممکن است به تسکین علایم بیماری کمک کند، اما در مورد برخی اشکال کولیت هیچ نوع معالجۀ قطعی وجود ندارد.

مقالات دستگاه گوارش
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• دکتر بنیامین وردو، دکتر بهوپندر اس. آناند، دکتر جی دبلیو. مارکز
• ترجمۀ فرهنگ راد


کولیت به التهاب جدار داخلی روده بزرگ (کولون) اشاره دارد. کولیت ممکن است به علل متعددی شامل عفونت، بیماری التهابی روده (بیماری کرون، کولیت اولسراتیوکولیت ایسکمیک، واکنش‌‌های آلرژیک و کولیت میکروسکپیک ایجاد شود.
علایم کولیت بسته به علت بروز آن شامل موارد زیر است:
درد در ناحیۀ شکم
• کرامپ
اسهال، که می‌تواند با خون درون مدفوع همراه باشد یا نباشد (یکی از علایم مشخصۀ کولیت)
علایم همراه کولیت به علت بروز آن بستگی دارد و شامل موارد زیر است:
تب
لرز
خستگی مفرط
• کم‌آبی بدن
• التهاب چشم
• التهاب مفصل
• شانکر زخم
• التهاب پوست
وجود خون در مدفوع هرگز پدیدۀ نرمالی محسوب نمی‌شود و برای ارزیابی علت بروز آن مراقبت و بررسی پزشکی مورد نیاز است.
بسته به تاریخچه و معاینات بالینی، ممکن است استفاده از تست‌‏های دیگر برای شناخت علت کولیت لازم باشد که این تست‌‌ها شامل موارد زیرند: شمارش کامل خون، الکترولیت‌ها، عملکرد کلیه و تست‌های مارکرهای التهابی.
درمان کولیت به علت آن بستگی دارد و اغلب اوقات بر تسکین علایم، مراقـبت حمایتی، و حفظ آب بدن در وضعیت مناسب و کنترل درد متمرکز می‌شود. احتمال استفاده از آنتی‌بیوتیک برای درمان علل عفونی کولیت مطرح است. برخی عفونت‌های باکتریایی مسبب کولیت بدون هر گونه درمان با آنتی‎‌بیوتیک خود به خود رفع می‌شوند.

علایم کولیت
کولیت ممکن است بر اثر انواع عفونت، فقدان جریان مناسب خون، یا بیماری‌های مزمن ایجاد شود. فارغ از علت بروز کولیت، مردم دچار این بیماری ممکن است به علایم خصلت‌‌نمای کولیت شامل موارد زیر مبتلا شوند:
درد شکم
• کرامپ
نفخ
• اسهال (برخی از انواع کولیت با اسهال خونی همراه است)

کولیت چیست؟
کولیت توصیف کنندۀ التهاب دیوارۀ داخلی کولون است و می‌تواند با اسهال، درد شکم، نفخ و بروز خون در مدفوع همراه شود. این التهاب بر اثر طیف گسترده‌ای از علل شامل موارد زیر بروز می‌کند:
• عفونت
• فقدان خونرسانی کافی به کولون (ایسکمی)
• بیماری التهابی روده (بیماری کرون، کولیت اولسراتیو)
• واکنش‌های آلرژیک
• یورش به دیواره کولون توسط سلول‌های سفید خون یا کلاژن

کولیت و آناتومی کولون
کولون یا روده بزرگ یک لولۀ عضلانی توخالی است که فرآورده‌های زائد گوارش خارج شده از رودۀ کوچک را پردازش کرده، آب و در نهایت بقایای موارد مورد اشاره را به عنوان مدفوع از طریق مقعد از بدن خارج می‌کند. کولون محدود به پریتونیوم، کیسۀ حاوی روده است که در محدوده حفرۀ شکم جای دارد.
کولون با لایه‌های متعدد بافت احاطه شده است. داخلی‌ترین لایۀ کولون مخاطی است که در تماس با مواد زائد گوارشی قرار می‌گیرد. مخاط مزبور آب و الکترولیت‏‌ها را جذب کرده به داخل عروق خونی جایگیر شده درست در زیر سطح تحت مخاطی برمی‌گرداند. این مجموعه با یک لایۀ مدور از عضلات و لایۀ دیگری از عضلات طولی احاطه شده است که در امتداد کولون ادامه دارند. عضـلات به صورت موزون با یکدیگر در سراسر کولون مایعات زائد را از سکوم می‌گیرند. آب به تدریج دفع می‌شود و مواد زائد به شکل مدفوع درمی‌آیند، و در نهایت از طریق سوراخ مقعد از بدن خارج می‌شوند.
کولون چهارچوبی برای دستگاه‌های ناحیۀ پریتونیوم ایجاد می‌کند و بخش‌های آن بر اساس محدودۀ قرارگیری نام‌گذاری می‌‏شوند:
• کولون به طور معمول در یک‌چهارم پایین قسمت راست ناحیۀ شکم شروع می‌شود که در آن ترمینال الیوم یا بخش انتهایی رودۀ کوچک متصل به سکوم یا بخش اول کولون قرار دارد. آپاندیس به سکوم متصل است.
• کولون صعودی در سکوم شروع می‎شود و از پایین قسمت راست شکم به بالای قسمت راست شکم در مجاورت کبد ادامه پیدا می‌کند.
• کولون در ادامه چرخش تندی به سمت چپ موسوم به فلکسور هپاتیک (هپاتیک = کبد) دارد و به عنوان کولون ترانسورس به آن ارجاع داده می‌شود، زیرا این قسمت راهش را به سمت یک‌چهارم بالایی چپ شکم در نزدیکی طحال ادامه می‌دهد.
• در این قسمت کولون چرخش تندی به سمت پایین موسوم به فلکسور اسپلنیک که زیر عنوان کولون نزولی شناخته می‌‌شود، وجود دارد زیرا این قسمت از یک‌چهارم بالایی چپ به یک‌چهارم پایینی چپ ناحیۀ شکم راه خود را ادامه می‌دهد.
• وقتی کولون به درون محدودۀ لگن وارد می‌شود زیر عنوان کولون سیگموئید به آن اشاره می‌شود.
• به چند سانتی‌متری پایانی کولون زیر عنوان راست روده اشاره می‌شود.
• مقعد بخش نهایی کولون محسوب می‎شود.

علل بروز انواع کولیت
کولیت به معنی التهاب کولون است. مثال‌‌هایی در مورد علل التهاب کولون شامل موارد زیر است:
• عفونت، برای مثال به علت باکتری‌هایی مثل سی. دیفیسیل، انواع ویروس و انگل
• بیماری التهابی روده مثل بیماری کرون و کولیت اولسراتیو
• کولیت ایسکمیک به علت کاهش جریان خون
• کولیت میکروسکپیک (لنفوسیتیک / کولیت کلاژنوس)
• واکنش‌های آلرژیک

علل عفونی کولیت
باکتری‌های متعددی در کولون زندگی می‌کنند. آنها در هماهنگی با بدن به زندگی ادامه می‌دهند و باعث بروز علایمی نمی‌شوند. به هر جهت، برخی عفونت‌ها در صورت هجوم یک ویروس، باکتری یا انگل به روده کوچک یا روده بزرگ امکان بروز دارند.
باکتری‌های شایع مسبب کولیت عبارتند از:
• کامپلیوباکتر
• شیگلا
• اشیرشیا کولی
• یرسینیا
سالمونلا
این عفونت‌ها معمولاً بر اثر خوردن غذای آلوده ایجاد می‌شوند. علایم شامل اسهال خونی یا فاقد خون، کرامپ‎‌های شکم، و کم‌آبی ناشی از کمبود آب پدید آمده در نتیجۀ آبکی بودن شدید مدفوع است. احتمال آسیب دیدن دیگر دستگاه‌‌های بدن توسط عفونت یا مواد سمی تولید شده به واسطۀ باکتری‌ها وجود دارد.
کلوستریدیوم دیفیسیل که عموماً زیر نام سی. دیف به آن اشاره می‌شود یک باکتری مسبب کولیت است که اغلب پس از مصرف یک دوره آنتی‌بیوتیک توسط فرد یا بستری شدن در بیمارستان بروز می‌کند. سی. دیف در کولون افراد سالم نیز یافت می‌شود و در آنجا با دیگر باکتری‌های "نرمال" همزیستی دارد. اما وقتی برای فردی آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود، باکتری‌های آسیب‌‌پذیر در کولون ممکن است از بین بروند، که این وضعیت امکان رشد بی‌رویه را برای کلوستریدیای مسبب کولیت فراهم می‌کند. برخی متخصصان پزشکی کولیت سی. دیف را زیر عنوان کولیت پسودوممبرانوس نام می‌برند و علت آن شکل گرفتن لکه‌‌های غشایی در پیرامون مخاط کولون است. این باکتری‎ در عین حال در بسیاری از سطوح مراکز درمانی و بیمارستانی یافت می‌شود (برای مثال در بستر بیماران، توالت و استتوسکپ)، و عفونت مزبور قابلیت انتقال از فردی به فرد دیگر را دارد (سی. دیف بسیار مُسری است). بدبختانه این عفونت در محیط خارج از بیمارستان در حال افزایش است و در نتیجه احتمال انتقال اجتماعی کولیت سی. دیف بدون قرار گرفتن فرد در معرض آنتی‌بیوتیک یا بستری شدن در بیمارستان وجود دارد.
در سطح جهانی شایع‌ترین عفونت انگلی مسبب کولیت انتاموبا هیستولیتیکا است. این انگل از طریق نوشیدن آب آلوده منتقل می‌شود و می‌تواند در شرایط فقر بهداشتی از فردی به فرد دیگر منتقل شود.

علل ایسکمیک کولیت
کولون را می‎‌توان همچون عضله‌ای توخالی در نظر گرفت. این عضله برای حفظ عملکرد کامل خود نیاز به دریافت اکسیژن و مواد مغذی دارد. وقتی کولون به میزان کافی اکسیژن دریافت نمی‌کند و ایسکمیک می‌شود (یعنی جریان خونرسانی به آن دچار محدودیت می‌گردد)، در معرض ابتلا به التهاب قرار می‌گیرد. ایسکمی یا فقدان جریان خون باعث التهاب کولون و به درد، تب، و اسهال منجر می‌شود (امکان خونی بودن این اسهال وجود دارد).
وقتی کسی پا به سن می‌گذارد شریان‌هایی که خون را به کولون حمل می‌کنند به تدریج باریک می‌شوند و این ممکن است به بروز کولیت ایسکمیک منجر شود. ریسک فاکتورهای باریک شدن شریان مواردی چون اترواسکروزیس، بیماری قلبی، استروک، و بیماری شریان پیرامونی (PAD) است. این ریسک فاکتورها دیابت، فشار خون بالا، کلسترول بالا و مصرف سیگار را شامل می‌شود.
• ایسکمی ناشی از کمبود فشار خون یا آنمی (کمبود تعداد گلبول قرمز خون) می‌تواند میزان تحویل اکسیژن به کولون را کاهش دهد.
• بیماران دچار فیبریلاسیون دهلیزی که داروهای ضد انعقادی مصرف نمی‌کنند در معرض ریسک ابتلا به روده ایسکمیک قرار دارند. لخته‌های کوچک خون ممکن است در قلب شکل بگیرند و به شریان‌های فراهم کنندۀ خون برای کولون برسند. این همان ساز و کاری است که سبب بروز سکته مغزی در بیماران دچار فیبریلاسیون دهلیزی می‌شود.
• جریان خونرسانی به کولون ممکن است بر اثر انسداد عروق خونی، برای مثال به دلیل پیچش روده (ولولوس) یا فتق کولون از طریق ورودی‌های آن به دیوارۀ شکم (فتق احتباسی)، ایجاد گردد.

بیماری التهابی روده و کولیت
کولیت اولسراتیو و بیماری کرون دو نوع بیماری التهابی روده هستند که سبب ایجاد کولیت می‌شوند. این دو بیماری از جملۀ انواع بیماری خودایمنی محسوب می‌گردند.
کولیت اولسراتیو همیشه در راست روده آغاز می‌شود و می‌تواند به بقیۀ کولون گسترش یابد، و از راست روده به سیگموئید نزولی، ترانسورس، و در نهایت به کولون صعودی و سکوم برسد. کولیت اولسراتیو یک بیماری خودایمنی تلقی می‌شود و علایم آن شامل درد شکم، و مدفوع اسهالی و خونی است.
بیماری کرون ممکن است در هر نقطه از دستگاه گوارش شامل مری، معده، روده کوچک و کولون بروز کند. در بیماری کرون احتمال وجود "ضایعات جهنده" وجود دارد که در آن بخش‌‌های غیر نرمال دستگاه گوارش به درون بخش‌های نرمال گسترش پیدا می‌کنند.
هم بیماری کرون و هم کولیت اولسراتیو ممکن است در کنار دستگاه گوارش دیگر ارگان‎های داخلی بدن را نیز درگیر کنند.

کولیت میکروسکپیک
دو نوع کولیت میکروسکُپیک وجود دارد: 1) کولیت کلاژنوس و 2) کولیت لنفوسیتیک. کلاژن یا لنفوسیت به درون دیوارۀ کولون نشت می‌کند، که این وضعیت احتمالاً بر اثر التهاب رخ می‎دهد. این بیماری شایعی نیست و احتمال خودایمنی بودن آن وجود دارد. اسهال در اغلب مواقع آبکی است و در مدفوع خون دیده نمی‌شود.

کولیت آلرژیک در نوزادان
در کودکان کوچک‌تر از 1 سال کولیت در اغلب اوقات بر اثـر آلرژی به شیر گاو یا شیر سویا رخ می‌دهد. کولیت آلرژیک ممکن است در کودکان در حال تغذیه با شیر مادر که در آنها مادران شیرده شیر گاو می‌نوشند و بخشی از پروتئین شیر مزبور به درون شیر خود آنها راه می‌یابد، نیز کولیت آلرژیک مشاهده می‌شود.

تست‌ها و اقدامات تشخیصی برای کولیت
کولونوسکپی: با استفاده از کولونوسکپی می‌توان سراسر کولون را به طور مستقیم مورد مشاهده قرار داد. متخصص گوارش از یک لولۀ باریک و انعطاف‌ پذیر مجهز به دوربین فیبراپتیک برای مشاهدۀ جدار داخلی کولون استفاده می‌کند. نمای جدار کولون اغلب اوقات به پزشک امکان می‌دهد تا تشخیص را قطعی نماید و نیز این امکان را فراهم می‌آورد تا پزشک وجود تومورها و پولیپ‌ها را مورد بررسی قرار دهد. در طول انجام کولونوسکپی امکان بیوپسی کولون وجود دارد و می‌توان بافت برگرفته توسط بیوپسی را برای تعیین علت بروز کولیت توسط آسیب‌‌شناس، ضمن بررسی میکروسکپی، مورد استفاده قرار داد. بیوپسی تنها راه برای تشخیص کولیت میکروسکپیک است.
CT اسکن و تنقیه باریم تست‌هایی هستند که برخی از اوقات برای کمک به تشخیص علل بالقوۀ کولیت در دستور کار قرار می‌گیرند. CT اسکن ناحیۀ شکم به تستی رایج برای ارزیابی بیماران دچار درد شکم تبدیل شده است. به هر حال، ایجاد توازن و تعادل بین ریسک اشعه و اطلاعات به دست آمده برای پزشک اهمیت دارد. تست‌های مورد اشاره معمولاً توسط رادیولوژیست انجام می‎شود.

درمان کولیت
درمان کولیت به علت ایجاد آن بستگی دارد.
برای کولیت تشخیص داده نشده یا خارج از کنترل، درمان اولیه (فارغ از علت بروز کولیت) ایجاد پایداری در علایم حیاتی بیمار و کنترل درد در صورت نیاز است. سیراب‌سازی مجدد بدن ممکن است از طریق خوراکی صورت گیرد. به هر جهت، برای آن دسته از بیماران که به شکل شدید دچار کم‌آبی شده‌‌اند، و آنهایی که قادر به تحمل مصرف مایعات از طریق خوراکی نیستد، یا برای بیمارانی که دچار ناهنجاری‌هایی الکترولیت هستند، احتمال استفاده از مایع‌‌رسانی داخل وریدی وجود دارد.
برای کنترل بیماری التهابی روده اغلب اوقات از دارو استفاده می‌شود و نوع دارو بر مبنای وضعیت خاص بیمار تعیین می‌گردد.
به طور معمول در درمان کولیت از آنتی‌بیوتیک استفاده نمی‌شود مگر اینکه وجود باکتری خاصی در تشخیص محرز شده باشد و این درمان به عنوان عامل کوتاه کنندۀ دورۀ عفونت تلقی می‌شود.
از داروهای غیر نسخه‌ای برای درمان اسهال باید با احتیاط تمام استفاده کرد به ویژه اگر بیمار دچار درد در ناحیۀ شکم و تب باشد. کار خردمندانه این است که پیش از مصرف هر داروی ضد اسهال با پزشک یا داروساز مشورت کنیم.
در اغلب موارد کولیت عمل جراحی یک گزینۀ درمانی محسوب نمی‌شود.

کدام غذاها برای تسکین عود کولیت مفید هستند؟
کولیت اغلب مواقع با اسهال همراه است، و بدن در هر دور ابتلا به اسهال مقدار قابل توجهی از مایعات خود را از دست می‌دهد. به علاوه کولون ملتهب است و این موضوع اهمیت دارد که فرد به روده بزرگ خود "استراحت" دهد. از آنجا که مایعات خالص گرایشی به جذب بیشتر در معده و روده کوچک دارند، اجتناب اولیه از غذاهای صُلب (جامد) و تقویت رژیم غذایی حاوی مایعات ممکن است به تجدید سیراب شدن بدن و استراحت دادن به کولون مفید باشد.
تغییر رژیم غذایی برای کاهش علایم یا عود بیماری ممکن است به تسکین علایم بیماری کمک کند، اما در مورد برخی اشکال کولیت هیچ نوع معالجۀ قطعی وجود ندارد.

در هنگام ابتلا به کولیت از چه غذاهایی باید اجتناب کرد؟
بسته به نوع کولیت مبتلابه فرد، وی در عمل متوجه می‎شود که برخی غذاها ممکن است باعث تشدید علایم کولیت در او شود. استفاده از دفترچۀ ثبت موارد غذای مصرفی و سپس استفاده از موارد مندرج در این دفترچه برای اجتناب از غذاهای تشدید کنندۀ بیماری می‌‌تواند مفید باشد.
"بنیاد کرون و کولیت آمریکا" اجتناب از غذاهای فهرست زیر را در مورد افراد دچار کولیت توصیه می‌کند:
• غذاهای روغنی یا سرخ شده
• شیر یا فرآورده‎های حاوی شیر
• برخی غذاهای دارای مقادیر زیاد فیبر مثل پاپ‌کورن، دانه‎های خوراکی، انواع آجیل، و ذرت
مردم دچار عدم تحمل نسبت به لاکتوز باید از مصرف لبنیات حاوی لاکتوز خودداری کنند.

پیش‎آگهی بیمار دچار کولیت
بیماران دچار اسهال عـفونی گرایشی به بهبود نسبتاً سریع‌تر یا استفاده از مراقبت حمایتی از خود نشان می‌دهند. اغلب موارد عفونت با استفاده از درمان‎‌های خاص و نیز بدون استفاده از این درمان‌‏ها رفع می‌شوند و در بیشتر موارد نیازی به استفاده از آنتی‌بیوتیک نیست. تصمیم‌گیری در این موارد به تشخیص صورت گرفته در مورد بیمار بستگی دارد.
بیماران دچار بیماری التهابی روده احتمالاً برای کنترل علایم بیماری خود نیاز به درمان مادام‌‌العمر خواهند داشت. هدف همچون هر بیماری درزامدت دیگری ایجاد امکان زندگی نرمال برای بیمار و به حداقل رساندن علایم ناشی از بیماری است.
بیماران دچار کولیت ایسکمیک نیاز دارند تا ریسک فاکتورهای مربوط به پیشرفت تنگ شدن شریان‌ها را به حداقل برسانند. اینها همان ریسک‌های مربوط به بیماری قلبی هستند و همان رویکردهای درمانی در مورد آنها دنبال می‌شود که شامل کنترل فشار خون بالا، دیابت، کلسترول بالا و قطع مصرف دخانیات است. بیماران دچار ایسکمی شدید که دچار کولون مرده (کولون دچار غانغرایا) می‌شوند نیاز دارند تا برای برداشتن بخش مردۀ بافت‌های کولون تحت جراحی قرار گیرند./


Source:
Medicine Net
Colitis (Symptoms, Types, and Treatments)
Medical Author: Benjamin Wedro, MD, FACEP, FAAEM
Medical Editor: Bhupinder S. Anand, MBBS, MD, DPHIL (OXON)
Medical Reviewer: Jay W. Marks, MD
Medically Reviewed on 9/26/2017

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

مروری بر انواع شایع آلرژی

آیا سل نوعی بیماری خودایمنی است؟

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده