دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

بیماری پنوموکوکال در هر ساعت سبب بروز دو مورد مرگ در میان کودکان زیر 5 سال می‌شود

مقالات بیماری‌های عفونی / باکتری / ویروس
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• گروه سردبیری اخبار پزشکی امروز
• ترجمه هامیک رادیان

بیماری پنوموکوکال نوعی عفــونت است که توسط باکتری استرپتوکوکوس پنومونیا (اس. پنومونیا) که به نام پنوموکوکوس نیز شناخته می‎شود، ایجاد می‎گردد. عفونت می‎تواند به پنومونی (ذات‎‏الریه)، عفونت خون (باکتریمی / سپسیسعفونت گوش میانی (اتیت مدیا) یا مننژیت باکتریایی منجر شود.
سازمان بهداشت جهانی (WHO) می‎گوید بیماری پنوموکوکال علت شمارۀ 1 مرگ و میر در میان نوزادان و کودکان زیر 5 سال است که از طریق واکسن قابل پیشگیری ‌است.
دو نوع اصلی بیماری پنوموکوکال وجود دارد:
1) بیماری‌های پنوموکوکال غیر مهاجم
این بیماری‎ها ممکن است به اندازۀ بیماری‎های پنوموکوکال مهاجم جدی و خطرناک نباشند و در نواحی خارج دستگاه‌های اصلی بدن و خون بروز می‎کنند. اس. پنومونیا می‏‌تواند از راه نازوفارنکس (بینی و گلو) به سیستم تنفسی فوقانی و تحتانی گسترش پیدا کند و سبب موارد زیر شود:
• اتیت مدیا - عفونت گوش میانی. التهاب گوش میانی، که به طور معمول با انباشت مایع در گوش میانی، ورم پردۀ گوش، و درد گوش همراه است. اگر پردۀ گوش سوراخ شود چرک به درون مجرای گوش تخلیه خواهد شد.
• پنومونی غیر باکتریمی - عفونت سیستم تنفسی تحتانی بدون گسترش ملموس ارگانیسم‌ها به جریان خون.

2) بیماری‎های پنوموکوکال مهاجم (IPD)
این بیماری‎ها جدی‎تر از گروه اول هستند و ممکن است در دستگاه‌های اصلی بدن یا در خون بروز کنند. مثال‎هایی از این بیماری‎ها شامل موارد زیر است:
• باکتریمی (سپسیس) - عفونت باکتریایی در خون است. باکتریمی به وجود باکتری زنده در خون اشاره دارد در حالی که سپسیس به معنی عفونت خون مرتبط به نشت کاپیلاری، شوک و افزایش خطر مرگ است.
• مننژیت - التهاب مننژها است. مننژها سه غشاء هستند که مغز و طناب نخاعی را پوشش می‎دهند.
• پنومومی باکتریمیک - التهاب یکی از دو ریه یا هر دوی آنها است که با وجود پنوموکوکوس در خون مشخص می‎شود.

بار بیماری پنوموکوکال
بر مبنای اعلام WHO هر ساله 1.6 میلیون مورد مرگ در سطح جهان بر اثر بیماری‎های پنوموکوکال رخ می‎دهد - در حدود نیمی از این موارد مرگ و میر مربوط به کودکان خردسال زیر 5 سال در کشورهای در حال توسعه است. سازمان بهداشت جهانی بیماری پنوموکوکال را به عنوان یک علت اصلی مرگ و میر و بیماری طبقه‌بندی می‎کند.
بر مبنای اعلام PAHO (سازمان بهداشت پان آمریکن) بیماری پنوموکوکال در هر ساعت سبب بروز دو مورد مرگ در میان کودکان زیر 5 سال می‌شود.
پنومونی پنوموکوکال گرایشی به مبتلا کردن مردم در هنگامی که بسیار خردسال یا بسیار پیر هستند، از خود نشان می‎دهد.
بر مبنای اعلام سازمان بهداشت جهانی، واکسیناسیون تنها ابزار در دسترس برای پیشگیری از بیماری پنوموکوکال است. WHO اضافه می‎کند: "توسعۀ اخیر مقاومت گسترده میکربی در برابر آنتی‎بیوتیک‎های اصلی بر نیاز عاجل به واکسن‎های مؤثر پنوموکوکال تأکید دارد."

چه کسی در خطر است؟
هر کسی ممکن است دچار بیماری پنوموکوکال شود. به هر جهت، برخی گروه‎های مردم بیش از دیگران در خطر ابتلا به این بیماری و عوارض آن قرار دارند.
افراد در معرض ریسک بالاتر عبارتند از:
• نوزادان و کودکان با سن پایین دو سال
• کودکان دچار یک اختلال پزشکی زیربنایی که آنها را در برابر بیماری پنوموکوکال مهاجم آسیب‌پذیرتر می‎کند.
• مردم دارای سنین بالای 65 سال
• کودکان نواحی فقیرنشین کشورهای در حال توسعه
• مردم دچار ضعف سیستم ایمنی مثل افراد مصرف کنندۀ داروهای سرکوب سیستم ایمنی (دوز بالای استروئیدها، شیمی درمانیHIV یا ایدز
• بیماران دچار بیماری‎های مزمن مثل:
دیابت
• بیماری ریه
• بیماری قلبی
سرطان
• بیماری کلیه
بیماری سلول داسی شکل
• الکلیسم
• مردم مقیم در تسهیلات مراقبتی درازمدت پزشکی
• مردم دارای تاریخچۀ اختلال عملکرد طحال یا بیماری طحال
• افراد سیگاری
• افراد دارای کاشت حلزون (نوعی واسطۀ کمکی برای شنوایی)
• بیماران دچار نشت مایع مغزی نخاعی (برای مثال بر اثر شکستگی پایۀ جمجمه).

نشانه‌ها و علایم بیماری پنوموکوکال
نشانه‌ها و علایم عفونت پنوموکوکال به نوع عفونت مبتلابه بیمار بستگی دارد.
نشانه‎ها و علایم بیماری پنوموکوکال ممکن است غیر اختصاصی باشد.
شایع‎ترین علایم و نشانه‎ها در این مورد عبارتند از:
تب
لرز
• تعریق
• کسالت و درد
سردرد
• حالت ناخوشی

باکتریمی پنوموکوکال - نشانه‎ها و علایم شامل موارد زیر است:
• تب
• سردرد
• درد و کسالت عضلانی
• تند شدن ضربان قلب
• تند شدن سرعت تنفس

مننژیت پنوموکوکال - نشانه‌ها و علایم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• تب
• سردرد
تهوع
استفراغ
• بی‎خوابی
• تحریک‌پذیری
• خشکی گردن
• حمله یا تشنج
کما در برخی از اوقات

پنومونی پنوموکوکال - نشانه‌ها و علایم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
سرفه
• تب
• مشکلات تنفسی مثل تنگی نفس یا تند تند نفس زدن
• درد قفسۀ سینه
دیگر علایم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• تهوع
• استفراغ
• سردرد
خستگی مفرط
• درد عضلانی

اتیت میانی پنوموکوکال حاد - نشانه‌ها و علایم می‎تواند شامل موارد زیر باشد:
• درد گوش
• تب
• استفراغ
اسهال
• ناشنوایی موقتی
• ترشحات گوش

تشخیص بیماری پنوموکوکال
تشخیص بیماری پنوموکوکال دشوار است و ممکن است پوشش میکروبیولوژیک عفونت برای تشخیص آن ممکن نباشد. راه‎های مختلفی برای تشخیص ابتلا فرد به عفونت پنوموکوکال وجود دارد. نوع تست مورد استفاده به نوع نشانه‎ها و علایم بروز یافته در بیمار بستگی دارد. از آنجا که انواع دیگر باکتری می‎توانند عفونت‌هایی با علایم مشابه ایجاد کنند، انجام تست ویژۀ اس. پنومونیا اهمیت دارد.
انجام تست‎های توصیف شده در زیر در این مورد در دستور کار است:
معاینۀ فیزیکی بیمار - دکتر با استتوسکپ به صداهای قفسۀ سینۀ بیمار گوش می‎دهد. اگر صدای متمایز شکستن شنیده شود این می‎تواند نشانه‎ای از پنومونی باشد. پزشک در عین حال ممکن است بتواند از طریق مشاهدۀ الگوهای تنفسی و ضربان قلب بیمار قادر به تشخیص مشکل باشد.
تست فشار خون - در مردم دچار عفونت‎های شدید گرایشی به افت فشار خون به چشم می‎خورد.
عکسبرداری اشعۀ ایکس - وجود "سایه" در عکس گرفته با اشعۀ ایکس می‎تواند نشانۀ پنومونی باشد. در عین حال ممکن است شواهدی مبنی برای وجود مایع در حفرۀ پلورال وجود داشته باشد که می‎تواند نشان دهندۀ آمفیزم باشد.
تست‎های نمونه - اگر ظن به عفونت پنوموکوکال در میان باشد، رشته‌های منفی و کشت ممکن است با استفاده از نمونه‌های گرفته شده انجام شود که باید دستکم شامل یکی از موارد زیر باشد:
• خون
• تست مایع مغزی نخاعی در سوراخ ایجاد شده در لومبار - یک نمونه از مایع مغزی نخاعی از ناحیۀ پایۀ ستون فقرات بیمار گرفته شده و برای وجود باکتری بررسی می‎شود. اگر در این مایع افزایش میزان سلول‎های سفید خون / یا باکتری یافت شود به این معنی خواهد بود که بیمار دچار مننژیت است.
خلط
• مایع پلورال یا اسپیرۀ ریه
• مایع مفصل
• استخوان
• مایع پریتونئال
• نمونه‎هایی از دیگر بافت‎ها یا آبسه‎ها
ایده‎آل آن است که نمونه قبل از شروع درمان آنتی‎بیوتیکی گرفته شود اما در عین حال این موضوع مهم است که هیچ گونه تأخیری در درمان با آنتی‎بیوتیک صورت نگیرد.

عفونت‎های غیر مهاجم
تست‌های آزمایشگاهی در صورتی که بیمار دچار کانجانکتیویت یا اتیت میانی باشد معمولاً انجام نمی‎گیرند مگر اینکه بیمار دچار تب شدید بوده یا بیش از حد ناخوش باشد.

پیشگیری از بیماری پنوموکوکال
در حال حاضر 90 گونۀ مختلف استرپتوکوکوس پنومومنیا شناخته شده شده است. هیچ واکسنی که بتواند در مقابل تمامی انواع آن مصونیت ایجاد کند وجود ندارد. به هر جهت، سه واکسن برای کمک به پیشگیری عفونت همراه با شایع‎ترین گونه‎ها یعنی PCV7, PCV10 and PPS23 در دسترس است.
ریسک عفونت را به ویژه در کودکان خردسال و مخصوصاً نوزادان می‎توان با استفاده از واکسنی به نام پریوینار به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش داد. در تعدادی از کشورهای سراسر جهان این واکسن به طور رایگان در اختیاز نوزادان قرار داده می‎شود.
واکسن دیگری به نام پنوموواکس 23، به محافظت دیگر گروه‎های سنی کمک می‎کند و مانع از ابتلا مردم به برخی از واگیردارترین گونه‌های بیماری در بزرگسالان می‎شود.

واکسن پنوموکوکال کونژوگه (PCV)
هر بچۀ در سن زیر دو سال باید به عنوان بخش روتین ایمنی‎سازی دوران کودکی PCV بگیرد. در متن یک جدول ایمنی‎سازی ملی، سه دوز از آن باید کافی باشد. در خارج از این بستر چهار دوز توصیه می‎شود.
بسیاری از نوزادان نخستین دوز واکسن را در سن 2 تا 3 ماهگی می‎گیرند. دوز دوم و سوم با یک تا دو ماه فاصله به بچه داده می‎شود. یک دوز تقویتی را نیز می‎توان در سال دوم زندگی کودک به وی داد.
در حدود 10 درصد بچه‌ها دچار مقداری سرخی و ورم در ناحیۀ تزریق و تب خفیف می‌شوند - این علایم به طور معمول به سرعت از بین می‎روند.

انتقال بیماری پنوموکوکال
اس. پنومونیا بیشتر در گلو و بینی (نازوفانرکس) نوزادان و کودکان خردسال یافت می‎شود. در عین حال امکان دارد که در نازوفارنکس افراد بزرگسال نیز وجود داشته باشد اما احتمال آن کمتر است.
باکتریوم به واسطۀ ترشحات تنفسی از فردی به فرد دیگر منتقل می‎شود - در صورتی که عطسۀ فرد یا سرفۀ او به افراد دیگر پاشیده شود امکان سرایت بیماری وجود دارد.
امکان آلودگی از طریق مصرف غذا یا آب آلوده وجود ندارد. باکتری فقط از طریق ذرات آب معلق در هوا انتقال پیدا می‎کند.
در اغلب موارد باکتری سبب بروز علایم نمی‎شود زیرا سیستم ایمنی فرد سالم عفونت را از طریق دفع از گلو یا دیگر بخش‌های بدن متوقف می‎کند.
اگر فرد دچار ضعف سیستم ایمنی باشد باکتری شانس بیشتری برای حرکت از گلو به درون ریه‎ها، خون، سینوس‎ها، گوش میانی یا مغز دارد و می‎تواند باعث بروز عفونت جدی‌تری شود.

درمان بیماری پنوموکوکال
حتی در صورت درمان مناسب و زودهنگام هنوز احتمال بروز برخی عوارض بالقوه جدی و کشنده از ناحیۀ عفونت پنوموکوکال وجود دارد.

اتیت میانی
نیاز به درمان با آنتی‎بیوتیک دارد.

پنومونی باکتریایی
با آنتی‎بیوتیک درمان می‎شود.

عفونت‎های مهاجم پنوموکوکال
دکتر معمولاً بـرای عفونت‎های مهاجم پنوموکوکال آنتی‎بیوتیک تجویز می‎کند. اگر عفونت خفیف باشد از آنتی‎بیوتیک‎های خوراکی استفاده می‎شود.
عفونت‎های جدی نیاز به آنتی‏‌بیوتیک‎های تزریق داخل وریدی دارد.
دکتر ممکن است ترکیبی از آنتی‎بیوتیک‎های مختلف را در مود اس. پنومونیای مقاوم شده به درمان تجویز کند. بروز گونه‎های مقاوم پنوموکوکال در سال‎های اخیر درمان را دشوارتر می‎کند و زمان بستری بیمار در بیمارستان و همچنین احتمال استفاده از درمان‌های جایگزین پرهزینه را افزایش می‎دهد.
بیماران دچار عفونت جدی در بیمارستان بستری می‎شوند تا بتوان حمایت‎های پزشکی لازم را در اختیار آنان قرار داد.
کارشناسان می‎گویند که رشد مشکل مقاومت آنتی‎بیوتیکی تأکید بیشتری را بر نیاز به پیشگیری از بیماری پنوموکوکال از طریق واکسیناسیون مطرح می‎کند./

Source:
What is Pneumococcal Disease?
By The MNT Editorial Team
Last updated Tue 5 January 2016

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

مروری بر انواع شایع آلرژی

آلرژی‌ها از مشکلات شایع پزشکی هستند و نشانگان آنها طیف گسترده‌ای از آزارنده تا تهدیدگر حیات را شامل می‌شود. خبر خوب این است که برای درمان آلرژی راه‌های مؤثر بسیاری وجود دارد. آلرژی از واکنش حاد سیستم

کدئین برای کودکان بسیار خطرناک است

آکادمی کودکان آمریکا اصرار دارد که والدین و مراقبان بهداشتی، دادن کُدئین به کودکان را متوقف کنند، و به آموزش‌های بیشتر در مورد ریسک‌ها و محدودیت‌های استفاده از کدیین در بیماران زیر 18 سال فراخوان می‌د