دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

تولد زودرس یا تولد پیش از آغاز هفته 37 بارداری

تولد زودرس، هفته 37 بارداری، نوزاد زودرس، NICU، مشکلات تنفسی، سورفکتانت، مشکلات قلبی، مشکلات مغز، مشکلات کنترل حرارت بدن، مشکلات دستگاه گوارش، مشکلات خون، مشکلات متابولیک، مشکلات سیستم ایمنی، فلج مغزی،  اختلال یادگیری، مشکلات بینایی، مکمل‌ پروژسترون، سرکلاژ سرویکال

زایمان زودرس ممکن است برای هر زنی اتفاق بیفتد

مقالات بارداری / زنان
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• علایم تولد زودرس
• ریسک فاکتورهای تولد زودرس
• پیامدهای تولد زودرس
• پیشگیری از تولد زودرس
• تشخیص تولد زودرس
• درمان تولد زودرس



تولد زودرس به تولدی گفته می‌شود که بیش از 3 هفته پیش از زمان برآورد شده رخ می‌دهد. به عبارت دیگر، تولد زودرس تولدی است که پیش از آغاز هفته 37 بارداری صورت می‌گیرد.
نوزادان زودرس مخصوصاً آنهایی که بسیار زود متولد می‌شوند اغلب دچار مشکلات پزشکی پیچیده‌ای هستند. به طور معمول پیامدهای زودرس بودن متفاوت است. اما هر قدر نوزادی زودتر متولد شود ریسک پیامدهای مورد اشاره بیشتر خواهد بود.
بسته به اینکه نوزاد چقدر زود متولد شده باشد وی ممکن است:
• پیش‌ از موعدِ متأخر باشد، که به تولد بین هفته 34 تا پایان هفته 36 بارداری اطلاق می‌شود
• پیش‌ از موعدِ متعادل باشد، که به تولد بین هفته 32 تا 34 بارداری گفته می‌شود
• بسیار پیش‌ از موعد باشد، که به تولد پیش از هفته هفته 32بارداری اطلاق می‌شود
• بیش از حد پیش از موعد باشد، که به تولد در هفته 25 بارداری یا پیش از آن گفته می‌شود
اغلب تولدهای زودرس در مرحله پیش از موعد متأخر اتفاق می‌افتند.

علایم تولد زودرس
نوزاد ممکن است دارای علایم خفیف تولد زودرس باشد یا این امکان وجود دارد که پیامدها آشکارتر باشند.
برخی نشانه‌های تولد زودرس شامل موارد زیر است:
• جثه کوچک، با سر به شکل بی‌تناسب بزرگ
• نمای ظاهری نافذتر، ویژگی‌های کمتر گرد در مقایسه با ویژگی‌های نوزاد فول ترم، که علت آن فقدان ذخیره چربی است
• پوشش بسیاری از قسمت‌های بدن با موی کرک مانند
• پایین بودن دمای بدن، به ویژه بلاقاصله پس از تولد در اتاق زایمان، به علت فقدان ذخیره چربی
• تقلای تنفسی یا دیسترس تنفسی
• فقدان رفلکس‌های مربوط به مکیدن و بلعیدن که به مشکلات تغذیه‌ کردن منجر می‌شود
جدول زیر میانگین وزن، قد و محیط دور سر در هنگام تولد نوزادان زودرس را در سن‌های بارداری برای هر جنس نشان می‌دهد.

وزن، قد و دور سر بر مبنای سن بارداری برای پسران
 سن بارداری  وزن  قد  محیط سر
 40 هفته  3.6 کیلوگرم  51 سانتی‌متر  35 سانتی‌متر
 35 هفته  2.5 کیلوگرم  46 سانتی‌متر  32 سانتی‌متر
 32 هفته  1.8 کیلوگرم   42 سانتی‌متر  29.5 سانتی‌متر
 28 هفته  1.1 کیلوگرم   36.5 سانتی‌متر  26 سانتی‌متر
 24 هفته 0.65 کیلوگرم  31 سانتی‌متر  22 سانتی‌متر
    وزن، قد و محیط سر بر مبنای سن بارداری برای دختران
 سن بارداری  وزن  قد   محیط سر
 40 هفته  3.4 کیلوگرم  51 سانتی‌متر  35 سانتی‌متر
 35 هفته  2.4 کیلوگرم  45 سانتی‌متر  31.5 سانتی‌متر
32 هفته 1.7 کیلوگرم 42 سانتی‌متر 29 سانتی‌متر
28 هفته 1 کیلوگرم 36 سانتی‌متر 25 سانتی‌متر
24 هفته 0.6 کیلوگرم 32 سانتی‌متر 21 سانتی‌متر

مراقبت ویژه
اگر زنی دارای زایمان پیش از ترم باشد، نوزاد وی احتمالاً نیاز خواهد داشت تا زمان بیشتری را در بیمارستان و در بخش ویژه نوزادان بماند. بسته به نیاز مراقبتی بچه، وی به یک بخش پرستاری مقدماتی یا به بخش مراقبت ویژه نوزادان (NICU) منتقل می‌شود. پزشکان و یک تیم تخصصی برخوردار از آموزش در زمینه مراقبت از نوزادان پیش از ترم برای کمک به نوزاد در دسترس خواهند بود. مردم نباید برای طرح سؤال‌های خود تأخیر کنند.

ریسک فاکتورهای تولد زودرس
اغلب اوقات علت خاص تولد زودرس روشن نیست. به هر حال، چند ریسک فاکتور شناخته شده شامل موارد زیر برای داشتن نوزاد زودرس مطرح است:
• داشتن سابقه تولد زودرس
• بارداری دو قلویی، سه ‌قلویی یا چند قلویی
• فاصله کمتر از 6 ماه بین دو بارداری متوالی
• لقاح از طریق بارورسازی آزمایشگاهی
• مشکلات مربوط به رحم، دهانه رحم یا جفت
• مصرف دخانیات یا مواد مخدر
• برخی عفونت‌ها به ویژه مربوط به مایع آمنیوتیک و دستگاه تناسلی تحتانی
• برخی اختلالات مزمن مثل بالا بودن فشار خون و دیابت
کمبود وزن یا اضافه وزن پیش از بارداری
• اتفاقات استرس‌زای زندگی مثل مرگ عزیزان یا خشونت خانگی
سقط جنین ناخواسته یا سقط ارادی متعدد
• صدمات فیزیکی یا تروما
به دلایل ناشناخته زنان سیاهپوست در مقایسه با دیگر نژادها بیشتر در معرض دچار شدن به زایمان زودرس قرار دارند. اما زایمان زودرس ممکن است برای هر زنی اتفاق بیفتد. در واقع، بسیاری از زنان دارای سابقه زایمان زودرس دچار هیچ ریسک فاکتور شناخته شده‌ای نیستند.

پیامدهای تولد زودرس
در حالی که تمامی نوزادان نارس دچار پیامد نمی‌شوند تولد بیش از حد زودهنگام می‌تواند باعث ایجاد مشکلات کوتاه مدت و دراز مدت برای سلامت شود. عموماً هر قدر بچه زودتر متولد گردد ریسک بروز عوارض در مورد او بیشتر خواهد بود. وزن هنگام تولد نیز نقشی مهم در این مورد دارد.
برخی مشکلات ممکن است در زمان تولد بروز کنند حال آنکه مابقی این مشکلات ممکن است تا دوره‌های بعدی زندگی خود را نشان ندهند.

پیامدهای کوتاه مدت
پیامدهای تولد زودرس در هفته‌های اول پس از تولد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• مشکلات تنفسی. نوزاد نارس ممکن است به علت نارس بودن سیستم تنفسی دچار مشکلات تنفسی شود. اگر ریه‌های نوزاد فاقد سورفکتانت باشد - ماده‌ای که امکان اتساع را برای ریه‌ها فراهم می‌کند - نوزاد به علت عدم توانایی اتساع و انقباض نرمال ریه‌ها ممکن است دچار سندرم دیسترس تنفسی شود.
نوزادان نارس در عین حال ممکن است دچار اختلالی به نام دیسپلازی برونکوپولمونری شوند. به علاوه، برخی نوزادان پیش از ترم ممکن است دچار وقفه‌های تنفسی طولانی مدت گردند که زیر عنوان آپنه شناخته می‌شود.
• مشکلات قلب. شایع‌ترین مشکلات قلبی مبتلابه نوزادان نارس ارتریوسوس مجرای باز (PDA) و پایین بودن فشار خون (هیپوتانسیون) است. PDA یک دهانه دایمی بین آئورت و شریان ریوی است. اگرچه این نقص قلبی اغلب خود به خود بسته می‌شود در صورت عدم درمان می‌تواند به غرولند قلب، نارسایی قلبی و همچنین سایر عوارض منجر شود. هیپوتانسیون ممکن است نیاز به تنظیم مایعات داخل وریدی، دارودرمانی و گاهی از اوقات به تزریق خون نیاز داشته باشد.
• مشکلات مغز. هر قدر نوزاد زودتر متولد شود، ریسک خونریزی در مغز، موسوم به هموراژ اینتراونتریکولر، بیشتر خواهد بود. اغلب خونریزی‌ها خفیف هستند و اثر کوتاه مدت اندکی دارند. اما برخی نوزادان ممکن است دچار خونریزی مغزی گسترده‌تری شوند که باعث صدمات دایمی مغز می‌شود.
• مشکلات کنترل حرارت بدن. نوزادان نارس ممکن است دمای بدن خود را به سرعت از دست بدهند. آنان چربی ذخیره نوزاد فول ترم را ندارند و نمی‌توانند گرمای کافی برای مقابله با آنچه از طریق سطح بدن خود از دست می‌دهند تولید کنند. اگر دمای بدن دچار افت بیش از حد شود، ممکن است دمای هسته بدن بیش از حد افت کند (هیپوناترمی).
هیپوناترمی در نوزاد نارس می‌تواند به مشکلات تنفسی و افت سطح قند خون منجر گردد. به علاوه، نوزاد نارس ممکن است تمامی انرژی به دست آمده از غذا خوردن را صرفاً برای گرم ماندن بدن مصرف کند. دلیل آنکه چرا نوزادان نارس کوچک‌تر به گرمای اضافی از طریق گرم کننده یا انکوباتور تا زمان بزرگ‌تر شدن و به دست آوردن قدرت حفظ حرارت بدن بدون کمک نیاز دارند، همین است.
• مشکلات دستگاه گوارش. نوزادان نارس بیشتر محتمل است که دارای سیستم‌های گوارشی نارس باشند که نتیجه آن دچار شدن به پیامدهایی مثل انتروکولیت نکروز دهنده (NEC) است. این اختلال بالقوه جدی، که در آن سلول‌های جدار داخلی دیواره روده مجروح می‌شوند، ممکن است در نوزادان نارس پس از شروع تغذیه بروز کند. نوزادان نارس که فقط شیر پستان می‌خورند در ریسک بسیار پایین‌تری برای ابتلاء به NEC قرار دارند.
• مشکلات خون. نوزادان نارس در ریسک ابتلاء به مشکلات خونی مثل آنمی و یرقان نوزادی قرار دارند. آنمی یک مشکل شایع است که در آن بدن قادر نیست تا به سلول‌های قرمز خون کافی دسترسی پیدا کند. در حالی که تمامی نوزادان دچار افتی کُند در تعداد سلول قرمز خون خود در طول ماه‌های اول زندگی می‌شوند، میزان این کاهش ممکن است در نوزادان نارس بیشتر باشد.
یرقان نوزادی تغییر رنگ به زرد در پوست و چشم نوزاد است که علت آن وجود بیلی‌روبین زیاد در خون نوزاد است، ماده‌ای زرد رنگ که از کبد یا سلول‌های قرمز خون می‌آید. اگرچه یرقان به علل مختلفی امکان بروز دارد این اختلال در نوزادان پیش از ترم شایع‌تر است.
• مشکلات متابولیک. نوزادان نارس اغلب دچار مشکلات متابولیک هستند. برخی نوزادان نارس ممکن است به افت غیر نرمال سطح قند خون (هیپوگلیسمی) دچار شوند. این اتفاق ممکن است به این دلیل بروز کند که نوزادان نارس به طور معمول دارای ذخیره قند کمتری در مقایسه با نوزادان فول ترم هستند. نوزادان نارس در عین حال با مشکلات بیشتری برای تبدیل قند ذخیره به شکل کاربردی‌تر و فعال گلوکز مواجه هستند.
• مشکلات سیستم ایمنی. سیستم ایمنی کمتر توسعه یافته، که در میان نوزادان نارس شایع است، می‌تواند باعث افزایش خطر ابتلاء به عفونت شود. عفونت در نوزاد نارس می‌تواند به سرعت جریان خون را درگیر کرده باعث سپسیس شود، عفونتی که به جریان خون گسترش پیدا می‌کند.

پیامدهای طولانی مدت
در درازمدت نوزاد نارس ممکن است دچار پیامدهای زیر شود:
فلج مغزی. فلج مغزی یک نوع اختلال حرکتی، تون عضلانی یا حالت است که ممکن است بر اثر عفونت، ناکافی بودن جریان خون یا صدمات وارد شده به مغز در حال نمو نوزاد در اوایل بارداری مادر یا در حالی که نوزاد هنوز خردسال و نارس است بروز کند.
• اختلال یادگیری. نوزادان نارس بیشتر محتمل است که نسبت به همسن و سال‌های فول ترم خود در بزنگاه‌های رشد دچار تأخیر شوند. در سن مدرسه، کودک دارای تولد زودرس بیشتر محتمل است که دچار ناتوانی‌های یادگیری باشد.
• مشکلات بینایی. نوزادان نارس ممکن است دچار رتینوپاتی ناشی از نارس بودن شوند، نوعی بیماری که زمانی بروز می‌کند که رگ‌های خونی در لایه عصب‌های حساس به نور پشت چشم (شبکیه) دچار ورم و رشد بیش از حد می‌شوند. گاهی از اوقات رگ‌های شبکیه‌ای غیر نرمال به تدریج شبکیه را مجروح کرده آن را از موقعیت درست خود خارج می‌کنند. وقتی شبکیه از جای خود در قسمت پشت چشم خارج گردد، این وضعیت انفصال شبکیه نامیده می‌شود و اختلالی است که در صورت عدم درمان می‌تواند باعث اختلال بینایی و کوری شود.
• مشکلات شنوایی. نوزادان نارس در معرض افزایش ریسک ابتلاء به برخی درجات کاهش شنوایی قرار دارند. تمامی نوزادان نارس پیش از ترخیص از بیمارستان باید از نظر شنوایی بررسی شوند.
• مشکلات دندانی. نوزادان نارس که شدیداً مریض بوده‌اند در ریسک بالای دچار شدن به مشکلات دندانی مثل تأخیر در دندان درآوردن، تغییر رنگ دندان و عدم تنظیم دندان‌ها قرار دارند.
• مشکلات رفتاری و روان‌شناختی. کودکان دچار تولد زودرس ممکن است بیش از نوزادان فول ترم دچار برخی مشکلات رفتاری یا روان‌شناختی و نیز تأخیر رشد شوند.
• مشکلات مزمن سلامت. نوزادان نارس بیشتر محتمل است که در مقایسه با نوزادان فول ترم دچار مشکلات مزمن سلامت شوند که برخی از آنها ممکن است به مراقبت بیمارستانی نیاز داشته باشند. انواع عفونت، آسم و مشکلات غذا خوردن بسیار محتمل است که ایجاد شده یا ادامه یابند. نوزادان نارس همچنین در ریسک بالای سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) قرار دارند.

پیشگیری از تولد زودرس
اگرچه علت دقیق تولد زودرس اغلب ناشناخته باقی می‌ماند، انجام برخی کارها شامل موارد زیر به زنان، به ویژه آن گروه از زنان که در ریسک بالایی قرار دارند، در کاهش زایمان زودرس کمک می‌کند:
• مکمل‌های پروژسترون. زنانی که دارای سابقه زایمان زودرس، سرویکس کوتاه یا هر دو عامل هستند، ممکن است بتوانند خطر زایمان زودرس را با مکمل‌های پروژسترون کاهش دهند.
• سرکلاژ سرویکال. سرکلاژ سرویکال یک اقدام جراحی است که در طول بارداری برای زنان دارای گردن رحم کوتاه یا تاریخچه کوتاه شدن سرویکال که بر اثر زایمان زودرس ایجاد می‌شود استفاده می‌گردد.
در عمل مزبور سرویکس به شکل سفت و سخت با بخیه‌های قوی بسته می‌شود که این وضعیت می‌تواند حمایت اضافی برای رحم ایجاد کند. بخیه‌ها در زمان وضع حمل برداشته می‌شوند. در مورد لزوم اجتناب از فعالیت‌های سنگین در طول مدت زمان باقی مانده از بارداری زنان باید با پزشک مشورت کنند.

تشخیص تولد زودرس
پس از آنکه نوزاد نارس به بخش NICU منتقل می‌شود، باید یک سری تست‌ها در مورد وی انجام گیرد. برخی از این تست‌ها ادامه‌دارند در حالی که مابقی فقط در صورتی که پرسنل بخش مزبور به عارضه خاصی مشکوک باشند انجام خواهد شد.
تست‌هایی که انجام آنها در مورد نوزاد نارس ممکن است شامل موارد زیرند:
• پایش تنفس و قلب. میزان تنفس و ضربان قلب نوزاد بر یک مبنای منظم پایش می‌شود. خوانش فشار خون نیز مکرراً انجام خواهد شد.
• ورود و خروج مایع. تیم NICU با دقت میزان مایع دریافتی نوزاد از طریق تغذیه و مایعات داخل وریدی را پیگیری کرده و نیز مقدار مایع از دست رفته از طریق پیشاب یا کثیف کردن پوشک را محاسبه می‌کند.
آزمایش خون. نمونه‌های خون گرفته شده از پاشنه پا یا سوزنی که داخل یک ورید فرو برده می‌شود برای پایش مواد حیاتی شامل کلسیم، گلوکز و سطح بیلی‌روبین خون مورد استفاده قرار می‌گیرد. یک نمونه خون همچنین ممکن است برای اندازه‌گیری تعداد سلول قرمز خون و بررسی آنمی یا ارزیابی عفونت آنالیز شود.
اگر پزشک پیش‌بینی کند که چندین نمونه خون مورد نیاز است کارکنان NICU یک خط داخل وریدی جفتی برقرار می‌کنند تا از کاربرد چوبک برای نوزاد یا سوزن در هر بار خونگیری اجتناب شود.
اکوکاردیوگرام. این تست نوعی اولتراسوند (سونوگرافی) قلب با هدف بررسی مشکلاتی است که در عملکرد قلب نوزاد وجود دارد. الکتروکاردیوگرام که بسیار شبیه به سونوگرافی جنین است، از امواج صوتی برای تهیه تصاویر روی صفحه مونیتور استفاده می‌کند.
• اسکن سونوگرافی. اسکن‌های سونوگرافی ممکن است برای بررسی مغز جهت مشخص شدن خونریزی یا انباشت مایع برای بازبینی ارگان‌های شکم در راستای مشخص شدن مشکلات دستگاه گوارش، مثل موارد مربوط به کبد یا کلیه استفاده شود.
• معاینه چشم. یک متخصص چشم (افتالمولوژیست) چشم‌های نوزاد و بینایی وی را برای اختلالات شبکیه معاینه می‌کند.
اگر نوزاد دچار عوارضی باشد ممکن است به تست‌های تخصصی دیگری احتیاج پیدا کند.

درمان تولد زودرس
بخش مراقبت ویژه نوزادان مراقبت‌های اختصاصی بیست و چهار ساعته برای نوزاد نارس فراهم می‌کند.

مراقبت حمایتی
مراقبت حمایتی تخصصی برای نوزاد شامل موارد زیر است:
• قرار دادن نوزاد در انکوباتور. نوزاد احتمالاً در یک محفظه پلاستیکی بسته (انکوباتور) قرار داده خواهد شد که به گرم کردن بدن وی برای حفظ دمای نرمال بدن کمک می‌کند. در ادامه کارکنان NICU ممکن است راهی موسوم به مراقبت "کانگورو" را با تماس پوست به پوست برای نگه داشتن بچه به والدین آموزش دهند.
• پایش نشانه‌های حیاتی نوزاد. سنسورهایی برای پایش فشار خون، ضربان قلب، تنفش و دمای بدن به نوزاد متصل می‌شود. برای تنفس نوزاد ممکن است از ونتیلاتور استفاده شود.
• استفاده از لوله غذایی. ابتدا نوزاد ممکن است مایعات و مواد مغذی را از طریق یک لوله از راه وریدی دریافت کند. شیر پستان ممکن است در مرحله بعد از طریق یک لوله که از راه بینی به معده می‌رسد (لوله نازوگاستریک یا NG) به نوزاد داده شود. وقتی نوزاد برای مک زدن پستان به اندازه کافی قوی شده باشد تغذیه با شیر پستان یا شیر بطری در اغلب موارد امکان‌پذیر خواهد بود.
• جایگزینی مایعات. نوزاد روزانه به مقدار معینی مایعات نیاز دارد که این مقدار به سن و شرایط پزشکی نوزاد وابسته است. تیم NICU از نزدیک مقدار مایعات، سدیم و پتاسیم را پایش می‌کند تا این اطمینان حاصل شود که مقدار مایعات در سطح هدف قرار دارد. اگر به مایعات نیاز باشد از طریق وریدی به نوزاد داده خواهد شد.
• قرار دادن نوزاد زیر نور برای بیلی‌روبین. برای درمان یرقان نوزادی ممکن است نوزاد برای مدتی تحت تنظیمات نوری خاصی موسوم به نور بیلی‌روبین قرار گیرد. این نور کمک می‌کند تا بدن نوزاد بیلی‌روبین اضافی را که بر اثر ناتوانی کبد در پردازش کامل آن انباشته می‌شود تجزیه کند. در زمان قرارگیری نوزاد زیر نور بیلی‌روبین، با هدف آرامش بیشتر نوزاد برای چشم‌های وی از یک محافظ نور استفاده می‌شود.
• تزریق خون. نوزاد پیش از ترم ممکن است برای افزایش حجم خون به تزریق خون نیاز داشته باشد به ویژه اگر برای انجام تست‌های مختلف چندین بار از نوزاد خون گرفته شده باشد.

دارو
برای تقویت رشد نوزاد و تحریک عملکرد نرمال ریه‌ها، قلب و گردش خون ممکن است داروهایی به نوزاد داده شود. بسته به وضعیت نوزاد دارو می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• سورفکتانت، دارویی که برای درمان سندرم دیسترس تنفسی به کار می‌رود.
• فاین-میست (هوادهی شده) یا داروی تزریق وریدی برای تقویت تنفس و ضربان قلب.
آنتی‌بیوتیک، اگر عفونت مطرح باشد یا اگر ریسک عفونت وجود داشته باشد.
• داروهای افزایش دهنده برون‌ده ادرار (دیورتیک‌ها) برای مدیریت برون‌ده ادرار.
• تزریق دارو به داخل چشم برای توقف رشد رگ‌های خونی تازه که می‌توانند باعث رتینوپاتی زودرسی شوند.
• داروهایی که به رفع نقص موسوم به ارتریوزیس مجرای باز کمک می‌کنند.

عمل جراحی
گاهی از اوقات برای درمان برخی از اختلالات همراه نارس بودن نوزاد به عمل جراحی نیاز است. مردم باید در مورد نوع جراحی مورد نیاز برای نوزاد و درک عوارض این عمل با تیم مراقبت نوزاد مشورت کنند./


مایو کلینیک
• ترجمه هستی فراست‌فر


Source:
Mayo Clinic
Premature birth
Dec. 21, 2017

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

کدئین برای کودکان بسیار خطرناک است

یک بار بیهوشی به بهرة هوشی کودکان خردسال آسیب نمی زند

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.