دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

هر کسی ممکن است به توکسوپلاسموز مبتلاء شود. این انگل در سراسر جهان وجود دارد

مقالات انگل‌شناسی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• علایم توکسوپلاسموز
• چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم
• علل توکسوپلاسموز
• ریسک فاکتورهای توکسوپلاسموز
• عوارض توکسوپلاسموز
• پیشگیری از توکسوپلاسموز
• تشخیص توکسوپلاسموز
• درمان توکسوپلاسموز



توکسوپلاسموسیس [توکسوپلاسموز] نوعی بیماری است که بر اثر عفونت با انگل توکسوپلاسما گوندی، یکی از فراوان‌ترین انگل‌ها در سطح جهان، ایجاد می‌شود. عفونت به طور معمول بر اثر خوردن گوشت آلوده نیم‌پز، تماس با مدفوع گربه عفونی شده یا از طریق انتقال از مادر به فرزند در طول بارداری ایجاد می‌گردد.
توکسوپلاسموز ممکن است در برخی از مبتلایان علایم شبه آنفولانزا ایجاد کند اما بیشتر مردم آلوده شده هرگز علامت یا نشانه‌ای را تجربه نمی‌کنند. در مورد نوزادان متولد شده از مادر دچار عفونت و مردم دچار ضعف سیستم ایمنی، توکسوپلاسموز می‌تواند به عواقب جدی منجر شود.
اگر شخص از نظر کلی سالم بوده و مبتلاء به توکسوپلاسموز تشخیص داده شود، احتمالاً نیازی به درمانی جز مدیریت محافظه‌کارانه وضعیت نخواهد داشت. اگر زن باردار یا دچار مشکلات ایمنی با تشخیص ابتلاء به توکسوپلاسموز مواجه شده باشد برای پیشگیری از عوارض جدی نیاز به درمان پزشکی خواهد داشت. با وجود این بهترین رویکرد پیشگیری از ابتلاء به این بیماری است.

علایم توکسوپلاسموز
اغلب مردم سالم عفونی شده با توکسوپلاسموز هیچ علامت یا نشانه‌ای ندارند و از آلودگی خود به این انگل بی‌اطلاعند. به هر حال برخی از مردم دچار علایم و نشانه‌های شبه آنفولانزا شامل موارد زیر می‌شوند:
• دردهای جسمانی
• ورم گره‌های لنفاوی
سردرد
تب
خستگی مفرط

در مردم دچار ضعف سیستم ایمنی
اگر کسی به HIV/AIDS مبتلاء باشد، شیمی درمانی بگیرد یا اخیراً پیوند عضو انجام داده باشد، عفونت قبلی با توکسوپلاسما ممکن است دوباره فعال شود. در این مورد بیمار ممکن است به نشانه‌ها و علایم شدیدتر عفونت شامل موارد زیر دچار گردد:
• سردرد
• گیجی
• ضعف هماهنگی اعضاء بدن
تشنج
• مشکلات ریه که ممکن است شبیه به سل یا پنومونی پنوموسیستیس جیرووچی باشد، یک عفونت فرصت‌طلب شایع که در مردم دچار ایدز بروز می‌کند
تاری دید بر اثر التهاب شدید شبکیه چشم (توکسوپلاسموز چشمی)


عفونت انگلی، توکسوپلاسموسیس، توکسوپلاسموز، گربه، توکسوپلاسموز چشمی، پنومونی پنوموسیستیس جیرووچی، اسپلنومگالی، هپاتومگالی، HIV، توکسوپلاسما گوندی، داروهای استروئیدی، داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی، آمنیوسنتز، سونوگرافی، پیریمتامین، داراپریم، سولفاسالازین، فولینیک اسید، کلیندامایسین، سلیوسین


در نوزادان
اگر زنی برای اولین بار درست پیش از بارداری یا در طول آن به توکسوپلاسموز مبتلاء شده باشد، می‌تواند عفونت را به نوزاد خود منتقل کند (توکسوپلاسموز مادرزادی)، حتی اگر خود دچار نشانه‌ها و علایم بیماری نباشد.
نوزاد بیش از همه زمانی در خطر ابتلاء به توکسوپلاسموز مادرزادی قرار خواهد داشت که مادر باردار در سه ماهه سوم بارداری دچار توکسوپلاسموز شده باشد و کمترین خطر زمانی است که این ابتلاء مربوط به سه ماهه اول بارداری بوده باشد. از سوی دیگر، هر قدر عفونت مزبور در طول بارداری زودتر بروز کند فرجام مرتبط به بچه شدیدتر خواهد بود.
بسیاری از عفونت‌های اولیه به مرده‌زایی یا سقط جنین ناخواسته ختم می‌شوند. نوزادانی که از بیماری جان بدر می‌برند ممکن است با مشکلات جدی نظیر موارد فهرست شده در زیر متولد شوند:
• تشنج
• بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی) و بزرگ شدن طحال (اسپلنومگالی)
یرقان
• عفونت‌های شدید چشم
تنها شمار کمی از نوزادان مبتلاء به توکسوپلاسموز نشانه‌های بیماری را در زمان تولد نشان می‌دهند. اغلب، نوزادان دچار عفونت نشانه‌های بیماری خود را که می‌تواند شامل ناشنوایی، ناتوانی ذهنی یا عفونت‌های شدید چشمی باشد، تا زمان نوجوانی یا پس از آن تجربه نمی‌کنند.

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
اگر شما دچار HIV یا ایدز هستید یا باردارید یا در صدد باردار شدن هستید، باید با پزشک خود در مورد تست توکسوپلاسموز در صورت وجود ظن نسبت به تماس با این انگل مشورت کنید.
نشانه‌ها و علایم توکسوپلاسموز شدید شامل تاری دید، گیجی، و فقدان تعادل، نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارند، به ویژه اگر بیمار دچار ضعف سیستم ایمنی باشد.

علل توکسوپلاسموز
توکسوپلاسما گوندی (تی. گوندی) یک ارگانیسم انگلی تک سلولی است که می‌تواند اغلب جانوران و پرندگان را مبتلاء کند. از آنجا که ارگانیسم‌های عفونت‌زای تی. گوندی فقط در مدفوع گربه‌ها رها می‌شوند، گربه‌های وحشی و خانگی میزبان نهایی انگل مزبور محسوب می‌گردند.
اگرچه مردم از کودک یا بزرگسال دچار توکسوپلاسموز این عفونت را "نمی‌گیرند"، امکان آلوده شدن به آن وجود دارد اگر:
• شخص در تماس با مدفوع حامل انگل گربه باشد. مردم ممکن است به شکل تصادفی انگل را موقع باغبانی، نظافت جای گربه یا لمس هر چیزی که در تماس با مدفوع آلوده گربه باشد، بخورند. گربه‌های شکارچی یا آنهایی که گوشت خام می‌خورند بیش از مابقی گربه‌ها محتمل است که میزبان تی. گوندی باشند.
• شخص آب یا غذای آلوده بنوشد یا بخورد. گوشت گاو و گوساله، خوک و گوزن به ویژه احتمال دارد که به تی. گوندی آلوده شوند. گاهی از اوقات فرآورده‌های لبنی غیر پاستوریزه نیز حامل انگل مزبور هستند. عفونت با آب آلوده به تی. گوندی در کشورهایی مثل ایالات متحد آمریکا شایع نیست.
• شخص از چاقو، تخته برش یا دیگر ظروف و وسایل آلوده استفاده کند. ظروف آشپزخانه که در تماس با گوشت خام قرار گرفته باشند می‌توانند میزبان انگل‌ها شوند مگر اینکه وسایل مزبور به طور کامل با آب گرم و صابون شستشو شده باشند.
• شخص میوه و سبزیجات شسته نشده بخورد. سطح میوه و سبزیجات ممکن است حامل انگل مزبور باشد. برای ایجاد ایمنی مردم باید میوه و سبزی را پیش از مصرف به طور کامل بشویند و در صورت امکان پوست بکنند، به ویژه اگر آنها را به شکل خام می‌خورند.
• شخص تحت پیوند عضو یا تزریق خون قرار گیرد. در موارد نادر، امکان انتقال توکسوپلاسموز از طریق پیوند عضو یا تزریق خون وجود دارد.
وقتی کسی به تی. گوندی دچار می‌شود این انگل می‌تواند کیست‌هایی ایجاد کند که می‌توانند تقریباً تمامی بخش‌های بدن را درگیر کنند، که اغلب این درگیری در مغز و بافت عضلانی ارگان‌های مختلف شامل قلب بروز می‌کند.
اگر شخص به طور کلی سالم باشد، سیستم ایمنی بدن او انگل‌ها را تحت نظر قرار می‌دهد. انگل درون بدن به حالت غیر فعال باقی می‌ماند و نوعی ایمنی مادام‌العمر ایجاد می‌شود به شکلی که شخص دیگر در طول زندگی خود مجدداً به ابن انگل مبتلاء نخواهد شد. اما اگر سیستم ایمنی بدن بر اثر بیماری یا مصرف برخی داروها ضعیف شده باشد، عفونت مزبور می‌تواند مجدداً فعال شود و پیامدهای جدی ایجاد کند.

ریسک فاکتورهای توکسوپلاسموز
هر کسی ممکن است به توکسوپلاسموز مبتلاء شود. این انگل در سراسر جهان وجود دارد.
مردم در خطر ابتلاء به مشکلات جدی سلامت بر اثر عفونت توکسوپلاسموز خواهند بود اگر:
• شخص دچار HIV/AIDS باشد. بسیاری از مردم مبتلاء به HIV/AIDS در عین حال به توکسوپلاسموز نیز مبتلاء هستند، حال بر اثر عفونتی که اخیراً ایجاد شده است یا در نتیجه عفونتی قدیمی که دوباره فعال گشته است.
• شخص تحت شیمی درمانی باشد. شیمی درمانی به سیستم ایمنی لطمه می‌زند و برای بدن مقابله با عفونت‌های حتی خفیف را نیز دشوار می‌سازد.
• شخص داروهای استروئیدی یا داروهای سرکوبگر سیستم ایمنی مصرف کند. داروهای مورد استفاده برای برخی اختلالات غیر بدخیم سیستم ایمنی را سرکوب می‌کنند و شخص را در معرض ایجاد پیامدهای توکسوپلاسموز قرار می‌دهند.

عوارض توکسوپلاسموز
اگر شخص دارای سیستم ایمنی سالم باشد نامحتمل است که عواقب جدی ناشی از توکسوپلاسموز را متحمل شود، اگرچه گاهی از اوقات مردم سالم از جهات دیگر دچار عفونت‌های چشمی می‌شوند. در صورت عدم درمان این عفونت‌ها می‌توانند به کوری منجر گردند. اما در صورت ضعیف بودن سیستم ایمنی، به ویژه بر اثر ابتلاء به HIV/AIDS توکسوپلاسموز می‌تواند به تشنج و بیماری‌های مهلک مثل انسفالیت منجر شود که یک عفونت جدی مغز است.
در مردم دچار ایدز، عدم درمان انسفالیت ناشی از توکسوپلاسموز کُشنده است. در مورد مردم دچار توکسوپلاسموز که به ضعف سیستم ایمنی مبتلاء هستند عود بیماری یک نگرانی دایمی محسوب می‌شود.
کودکان مبتلاء به توکسوپلاسموز مادرزادی ممکن است به پیامدهای ناتوان کننده شامل ناشنوایی، ناتوانی ذهنی و کوری دچار شوند.

پیشگیری از توکسوپلاسموز
برخی پرهیزها می‌توانند از بروز توکسوپلاسموز پیشگیری کنند:
• استفاده از دستکش در زمان باغبانی یا جابجا کردن خاک.
• خودداری از خوردن گوشت نپخته.
• شستشوی کامل ظروف آشپزخانه.
• شستشوی میوه و سبزیجات.
• خودداری از خوردن شیر و دیگر فرآورده‌های لبنی غیر پاستوریزه.

برای گربه‌دوستان
اگر زنی باردار بوده یا از جهات دیگر در معرض خطر توکسوپلاسموز یا عوارض آن قرار دارد باید برای حفاظت از خود موارد زیر را رعایت کند:
• گربه خود را سالم نگه دارید. گربه را در فضای داخل خانه نگه دارید و با غذای کنسروی و نه گوشت خام، تغذیه کنید. گربه‌ها ممکن است پس از خوردن شکار آلوده یا گوشت نپخته حامل انگل به این عفونت مبتلاء شوند.
• از نگهداری گربه یا بچه گربه ولگرد خودداری کنید. اگرچه همه حیوانات ولگرد نیاز به خانه خوب دارند، بهترین کار این است که اجازه دهید دیگرانی که در شرایط بهتری قرار دارند آنها را بپذیرند. اغلب گربه‌ها نشانه‌های دال بر عفونت تی. گودنی را نشان نمی‌دهند، و اگرچه می‌توان آنها را در مورد ابتلاء به توکسوپلاسموز تست کرد، دریافت نتایج این تست تا یک ماه طول می‌کشد.
• بگذارید دیگری جای گربه را تمیز کند. اگر این کار ممکن نیست پیش از اقدام به نظافت جای گربه دستکش بپوشید و ماسک بزنید. پس از پایان کار دست‌هایتان را خوب بشویید. آت و آشغال گربه را روزانه دور بریزید تا کیست‌های رها شده فرصت عفونت‌زایی نداشته باشند.

تشخیص توکسوپلاسموز
در کشورهایی مثل ایالات متحد آمریکا اغلب زنان باردار به شکل روتین در مورد توکسوپلاسموز غربالگری می‌شوند، و بیشتر ایالت‌ها نوزادان را در مورد این عفونت غربالگری نمی‌کنند. در صورت عدم استفاده از غربالگری مخصوص، تشخیص توکسوپلاسموز در غالب موارد بر اثر تشابه علایم و نشانه‌های آن با دیگر بیماری‌های شایع مثل آنفلوآنزا و مونونوکلئوز دشوار است.

تست در دوره بارداری
اگر دکتر ظن آن را داشته باشد که شخص دچار عفونت مزبور است، آزمایش خون برای بررسی آنتی‌بادی‌های ایجاد شده در برابر انگل را انجام خواهد داد. آنتی‌بادی‌ها پروتئین‌هایی هستند که توسط سیستم ایمنی در پاسخ به حضور موادی مثل انگل‌ها تولید می‌شوند. از آنجا که تفسیر نتایج این تست‌های آنتی‌بادی ممکن است دشوار باشد، CDC توصیه می‌کند که تمامی نتایج مثبت به تأیید یک آزمایشگاه متخصص در تشخیص توکسوپلاسموز برسد.

نتایج تست چه معنایی دارند
گاهی از اوقات این احتمال وجود دارد که شخص در ابتدای دوره بیماری و پیش از آنکه بدن شانس تولید آنتی‌بادی‌ها را داشته باشد تست شود. در چنین موردی نتایج تست ممکن است منفی باشد با وجودی که شخص آلوده به عفونت است. برای رسیدن به یقین پزشک تکرار تست را به فاصله چند هفته بعد از تست اول توصیه می‌کند.
در اغلب موارد نتیجه منفی در تست توکسوپلاسموز به این معنی است که شخص هرگز در گذشته به این عفونت مبتلاء نشده است و بنابراین در برابر بیماری مزبور ایمنی ندارد. اگر کسی در ریسک بالایی قرار داشته باشد می‌تواند برخی پرهیزها را انجام دهد به شکلی که دچار عفونت مزبور نشود.
مثبت بودن نتیجه تست به این معنی است که شخص دچار شکل فعال عفونت است یا بدان معنی است که شخص زمانی به این عفونت مبتلاء شده و در برابر آن به ایمنی رسیده است. تست‌های تکمیلی می‌توانند زمان بروز عفونت را بر مبنای انواع آنتی‌بادی‌های موجود در خون مشخص کنند. این مورد به ویژه در باره افراد دچار HIV/AIDS یا زنان باردار اهمیت دارد.

تست نوزادان
اگر زنی باردار بوده و دچار عفونت توکسوپلاسموز باشد، قدم بعدی تعیین این نکته خواهد بود که آیا نوزاد او نیز دچار عفونت شده است. تست‌هایی که ممکن است از سوی پزشک توصیه شود عبارتند از:
• آمنیوسنتز. در این اقدام، که می‌توان پس از هفته 15 بارداری انجام داد، پزشک از یک سوزن نازک برای خارج کردن مقدار کمی از مایع کیسه پر از مایع دور جنین (کیسه آمنیوتیک) استفاده می‌کند. مایع مزبور برای بررسی شواهد مربوط به توکسوپلاسموز تست می‌شود. آمنیوسنتز حامل خطری جزئی در مورد سقط جنین ناخواسته و پیامدهای خفیف مثل کرامپ، نشت مایع یا تحریک محل ورود سوزن به بدن است.
• سونوگرافی. این تست از امواج صوتی برای خلق تصاویری از بچه داخل زهدان استفاده می‌کند. سونوگرافی دقیق نمی‌تواند توکسوپلاسموز را تشخیص دهد. به هر جهت این اسکن می‌تواند نشان دهد که آیا بچه دارای برخی نشانه‌ها مثل تجمع مایع در مغز (هیدروسفالوس) است. به هر حال، منفی بودن نتیجه سونوگرافی امکان وجود عفونت را منتفی نمی‌کند. برای رسیدن به چنین نتیجه‌ای نیاز است تا نوزاد در طول اولین سال زندگی خود مورد بررسی و آزمایش‌های خون برای پیگیری وضعیت قرار داشته باشد.

تست در موارد شدید
اگر کسی دچار یک بیماری مهلک مثل انسفالیت شده باشد به یک تست تصویربرداری یا تعداد بیشتری از آنها برای بررسی ضایعات یا کیست‌های مغزی نیاز خواهد داشت که این تست‌ها عبارتند از:
MRI
بیوپسی مغز. در موارد نادر به ویژه اگر شخص به درمان جواب ندهد، یک جراح اعصاب می‌تواند نمونه کوچکی از بافت مغز را بردارد. نمونه مزبور سپس برای بررسی کیست‌های توکسوپلاسموز به آزمایشگاه ارسال می‎شود.

درمان توکسوپلاسموز
اغلب مردم سالم نیازی به درمان توکسوپلاسموز ندارند. اما اگر کسی از لحاظ دیگر سالم بوده و نشانه‌ها و علایم توکسوپلاسموز در وی وجود داشته باشد پزشک داروهای زیر را برای وی توصیه خواهد کرد:
• پیریمتامین (داراپریم). این دارو که معمولاً برای مالاریا استفاده می‌شود یک آنتاگونیست فولیک اسید است. این دارو ممکن است مانع جذب فولات ویتامین B (فولیک اسید، ویتامین B9) شود به ویژه زمانی که شخص دوزهای بالای آن را به صورت طولانی مدت مصرف می‌کند. به همین دلیل، پزشک در این وضعیت به شخص مصرف مقادیر اضافی اسید فولیک را توصیه می‌کند.
عوارض جانبی بالقوه داروی پیریمتامین شامل سرکوب مغز استخوان و مسمومیت کبد است.
• سولفاسالازین. این آنتی‌بیوتیک برای درمان توکسوپلاسموز به کار می‌رود.

درمان مردم دچار HIV/AIDS
اگر کسی دچار توکسوپلاسموز باشد، درمان انتخابی توکسوپلاسموز نیز پیریمتامین و سولفاسالازین به همراه فولینیک اسید (لیوکاورین) است. یک جایگزین، مصرف پیریمتامین به همراه کلیندامایسین (سلیوسین) است.

درمان زنان باردار و نوزادان
اگر زنی باردار بوده و دچار توکسوپلاسموز شود، درمان وی بسیار به محل دسترسی به خدمات پزشکی بستگی دارد.
اگر عفونت پیش از هفته 16 بارداری ایجاد شده باشد زنان می‌توانند از آنتی‌بیوتیک اسپیرامایسین استفاده کنند. مصرف این دارو می‌تواند خطر ابتلاء به مشکلات مغز و اعصاب بر اثر توکسوپلاسموز مادرزادی را در بچه کاهش دهد. اسپیرامایسین به طور متداول در اروپا برای درمان توکسوپلاسموز استفاده می‌شود اما مصرف آن در ایالات متحد آمریکا کماکان صورت آزمایشی دارد.
اگر عفونت پس از هفته 16 بارداری ایجاد شده باشد یا اگر آزمایش‌ها نشان دهنده ابتلاء جنین به توکسوپلاسموز باشد، ممکن است به مادر باردار پیریمتامین و سولفاسالازین و فولینیک اسید داده شود. پزشک در انتخاب بهترین گزینه درمانی کمک خواهد کرد.
اگر نوزاد دچار توکسوپلاسموز بوده یا احتمال ابتلاء به آن وجود داشته باشد درمان با ترکیب پیریمتامین و سولفاسالازین و فولینیک اسید توصیه می‌شود. پزشک کودکان باید در زمان مصرف این داروها وضعیت بچه را پایش کند./


مایو کلینیک
• ترجمۀ فرهنگ راد


Source:
Mayo Clinic
Toxoplasmosis
Oct. 03, 2017

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

X

کپی رایت

هرگونه کپی مطالب سایت به هر شکل پیگرد قانونی دارد.