plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

دیالیز: انواع، چگونگی انجام، و پیامدها

دیالیز پریتونئال مداوم چرخه‌ای, دیالیز پریتونئال مداوم سیار, دیالیز صفاقی

دیالیز برای تمامی بیماران مناسب نیست

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

در این مقاله:
دیالیز چیست؟
⇐ چه کسی به دیالیز نیاز دارد؟
⇐ همودیالیز چگونه کار می‌کند؟
⇐ دیالیز پریتونئال چگونه انجام می‌شود؟
⇐ از دیالیز چه انتظاری باید داشت؟
⇐ توقف دیالیز چه پیامدی دارد؟



کلیه‌ها دو ارگان لوبیا شکل هستند که درست زیر قفسه دنده‌ای در دو طرف ستون فقرات قرار دارند. کلیه‌ها مواد زائد و مایعات را از بدن خارج می‌کنند، فشار خون را یکنواخت می‌سازند و استخوان‌ها را قدرتمند نگه می‌دارند. کلیه‌ها در عین حال در تنظیم مقدار صحیح مواد معدنی مثل پتاسیم یا سدیم (نمک) در خون نقش دارند. در نهایت کلیه‌ها هورمونی می‌سازند که باعث می‌شود تا بدن سلول‌های قرمز خون جدید ایجاد کند.


دیالیز چیست؟
دیالیز درمانی است که برای عملکرد کلیه در صورت بازماندن این ارگان از انجام وظیفه‌اش انجام می‌شود. دو نوع دیالیز وجود دارد:
همودیالیز. خون برای تصفیه شدن از بدن خارج شده و پس از تصفیه مجدداً به بدن برگردانده می‌شود. این کار یا در مرکز دیالیز و یا در محیط خانه صورت می‌گیرد.
دیالیز پریتونئال. خون داخل خود بدن تمیز می‌شود. یک مایع مخصوص برای جذب مواد زائد از خونی که از طریق مویرگ‌ها وارد حفره شکمی می‌شود وارد شکم می‌گردد. این نوع دیالیز معمولاً در محیط خانه صورت می‌گیرد.


چه کسی به دیالیز نیاز دارد؟
اگر بیماری کلیه بسیار شدید شود و کار به جایی برسد که کلیه‌ها دیگر قادر به عملکرد کافی برای انجام وظیفه خود نباشند آنگاه نیاز به پیوند کلیه یا دیالیز آن مطرح می‌شود.
شخص عموماً زمانی نیاز به شروع دیالیز دارد که دارای علایم مرتبط بوده یا آزمایشگاه وجود سطوح بالای مواد سمی را در خون تشخیص می‌دهد. علایم نارسایی کلیه شامل تهوع، خستگی مفرط، ورم و بالا آوردن است.
زمان نیاز به شروع دیالیز به سن، سطح انرژی، سلامت عمومی، نتایج تست‌های آزمایشگاهی و نوع برنامه درمانی بیمار بستگی دارد. اگرچه دیالیز می‌تواند باعث بهبود حال بیمار و افزایش طول عمر وی شود زمان زیادی نیز نیاز دارد.
پزشک زمان شروع دیالیز را برای بیمار مشخص خواهد کرد. وی در عین حال نوع دیالیز دارای بهترین کارآیی را برای بیمار خود مشخص خواهد کرد.


همودیالیز چگونه کار می‌کند؟
نخست نیاز است تا یک جراحی سبک برای ایجاد دسترسی مستقیم به جریان خون بیمار انجام شود. این جراحی به طرق مختلفی قابل انجام است:
فیستول (که همچنین به نام فیستول شریانی-وریدی یا فیستول A-V نیز شناخته می‌شود). یک شریان و ورید در زیر پوست ناحیه دست به یکدیگر متصل می‌شوند. در اکثر موارد این عمل در مورد دستی انجام می‌گیرد که شخص از آن برای نوشتن استفاده نمی‌کند. فیستول شریانی-وریدی پیش از آنکه بتوان از آن برای دیالیز استفاده کرد نیاز به 6 هفته زمان برای التیام دارد. سپس از این فیستول می‌توان تا سال‌ها برای انجام همودیالیز استفاده کرد.
گرافت (گرافت شریانی-وریدی یا گرافت A-V). در این روش از یک لوله پلاستیکی برای وصل کردن یک شریان و ورید در زیر پوست استفاده می‌شود. این گرافت در طول فقط دو هفته بهبود می‌یابد بنابراین امکان آن را ایجاد می‌کند که همودیالیز سریع‌تر آغاز شود. دوام گرافت به اندازه فیستول نیست. بیمار احتمالاً پس از چند سال نیاز به گرافت دیگری خواهد داشت.
خطر بروز عفونت در مورد گرافت بیشتر است. در عین حال پزشک باید مکرراً گرافت را بررسی کند تا از باز ماندن آن اطمینان یابد.
کاتتر (کاتتر وریدی مرکزی). این روش زمانی به عنوان گزینه مطرح است که بیمار نیاز به آغاز سریع دیالیز داشته باشد. یک لوله انعطاف‌پذیر (کاتتر) داخل وریدی در گردن زیر استخوان تروقه یا در کشاله ران جایگذاری می‌شود. این کاتتر صرفاً برای یک مدت زمان کوتاهی قابل استفاده است.
در طول دیالیز بیمار روی صندلی نشسته یا به پشت دراز می‌کشد. یک تکنیسین دو سوزن را در دست و جایی که فیستول یا گرافت تعبیه شده است وارد می‌کند. پمپ دیالیز به آهستگی خون را از بدن بیمار بیرون می‌کشد، و سپس این خون به دستگاه دیگری به نام دیالیز کننده ارسال می‌شود. این دستگاه به شیوه کلیه عمل کرده و نمک، مواد زائد و مایع را فیلتر می‌کند. خون تمیز شده مجدداً از طریق سوزن دوم به بدن بیمار برگردانده می‌شود. یا اگر کاتتر مورد استفاده قرار گیرد، خون از یک درگاه خارج شده و توسط درگاه دوم به بدن برمی‌گردد.
بیماران می‌توانند همودیالیز را در بیمارستان، مرکز درمان دیالیز یا محیط خانه انجام دهند. اگر این اقدام در یک مرکز دیالیز صورت گیرد بین 3 تا 5 ساعت طول می‌کشد، و بیمار احتمالاً 3 بار در هفته به آن نیاز خواهد داشت. اگر همودیالیز در محیط خانه انجام شود نیاز به 6 یا 7 با بار درمان در هفته خواهد بود که هر یک 2 تا 3 ساعت زمان نیاز دارد.
برخی بیماران در طول درمان تلویزیون تماشا کرده یا مطالعه می‌کنند. اگر همودیالیز در منزل صورت گیرد بیماران می‌توانند آن را در طول شب و زمانی که در خوابند انجام دهند.


دیالیز پریتونئال [دیالیز صفاقی] چگونه انجام می‌شود؟
این روش از یک لاین شکم برای فیلتر کردن خون استفاده می‌کند. چند هفته پیش از آغاز درمان، یک کاتتر نزدیک سوراخ ناف جایگذاری می‌شود. وقتی ناحیه التیام پیدا کرد، به بیمار شیوه استفاده از روش مزبور در صورت خوددرمانی آموزش داده می‌شود.
بیمار از کاتتر برای انتقال محلول دیالیز از یک کیسه به داخل شکم استفاده می‌کند. این مایع مخصوص حاوی آب و نمک و افزودنی‌های دیگر است. محلول مزبور مواد زائد و آب اضافی داخل بدن را به حالت غوطه‌ور درمی‌آورد. پس از گذشت چند ساعت، ترکیب مزبور به داخل یک کیسه دیگر تخلیه می‌شود. این فرآیند "تبادل" یا "تعویض" نامیده می‌شود.
دو نوع دیالیز پریتوئال وجود دارد:
دیالیز پریتونئال مداوم چرخه‌ای (CCPD). این روش از یک دستگاه برای تبادل یا تعویض استفاده می‌کند.
دیالیز پریتونئال مداوم سیار (CAPD). بیمار عمل تعویض را دستی انجام می‌دهد.
بیمار احتملاً باید چهار تا شش بار تعویض در طول هفته انجام دهد. پزشک می‌تواند در انتخاب نوع دیالیز متناسب با سبک زندگی شخص به او کمک کند. برخی از بیماران هر دو را انجام می‌دهند.


از دیالیز چه انتظاری باید داشت؟
دیالیز آسیب‌رسان نیست. اگر بیمار در طول درمان یا پس از آن با درد مواجه شده باشد باید بلافاصله پزشک را از این موضوع مطلع کند. با وجود این احتمال ایجاد عوارض جانبی وجود دارد. افت فشار خون شایع است. بیمار در عین حال ممکن است دچار تهوع، استفراغ، خشکی پوست یا خارش پوست، کرامپ عضله یا احساس خستگی شدید گردد.
در صورت مراعات نوع غذا و نوشیدنی‌های مصرفی میزان عوارض جانبی دچار شخص کاهش خواهد یافت. پزشک در مورد میزان مصرف پروتئین، مایعات و نمک توصیه‌های لازم را ارائه می‌دهد. بیماران باید از چیزهایی مثل الکل، سیگار یا مواد مخدر که برای کلیه مضر هستند دوری کنند.
بیماران همودیالیزی در عین حال با افزایش خطر بروز عفونت مواجهند. برای سالم ماندن مراعات موارد زیر کمک کننده خواهد بود:
⇐ محل دسترسی به خون را در جستجوی سرخی، چرک و ورم هر روزه بررسی کنید. در صورت مواجه شدن با هر یک از موارد مزبور با پزشک خود تماس بگیرید.
⇐ بانداژ مربوط به کاتتر را تمیز و خشک نگه دارید.
مطمئن شوید فردی که وظیفه کمک به شما را برای انجام درمان بر عهده دارد پیش از شروع دیالیز و پس از آن دست‌های خود را با آب و صابون شستشو می‌کند.


توقف دیالیز چه پیامدی دارد؟
دیالیز برای حفظ یا بهبود کیفیت زندگی انجام می‌شود. اما شخص می‌تواند هر زمانی که مایل بود آن را متوقف کند یا انجام ندهد. در صورت رسیدن به چنین تصمیمی بیماران باید با پزشک در مورد دیگر گزینه‌های درمانی پیش روی خود مشورت کنند. تغییر رژیم غذایی یا سبک زندگی به کیفیت آن کمک خواهد کرد.
اگر بیمار بخواهد دیالیز خود را بر اثر حالت افسردگی یا یأس متوقف کند، پزشک ممکن است صحبت با یک مشاور را پیش از چنین اقدامی توصیه نماید. صحبت در مورد احساسات خود، مصرف داروهای ضد افسردگی، یا هر دو کار، می‌تواند به اتخاذ تصمیمی مبتنی بر آگاهی بیشتر کمک نماید.
دیالیز برای تمامی بیماران مناسب نیست، مشخصاً برای افرادی که بسیار پیرند و نیز برای آن گروه از بیماران که دچار اختلالات زمینه‌ای بسیار جدی‌ هستند.



دیالیز: انواع، چگونگی انجام، و پیامدها
دکتر مینش ختری
ترجمه هامیک رادیان

Source:
WebMD Medical Reference
When Do I Need Dialysis?
Reviewed by Minesh Khatri, MD
On December 21, 2018

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

انگیزه‌ای بالاتر از عشق نیست!

کبودی استخوان: علایم، درمان و دورنما

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده