دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

گاهی از اوقات نمی‎توان علت بروز خونریزی ادراری را یافت. در چنین مواردی پزشک ممکن است تست‎های پیگیری را توصیه کند به ویژه اگر فرد دارای ریسک فاکتورهای ابتلاء به سرطان مثانه مثل استعمال دخانیات، قرار گرفتن در معرض سموم زیست محیطی یا تاریخچه اشعه درمانی باشد

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

مایو کلینیک
• ترجمه نادر اکبری سراوانی

وجود خون در ادرار می‎توانـد هشدار دهنده جلوه کند. اگرچه در بسیاری از موارد علت بروز خون در ادرار ممکن است بی‌ضرر باشد، خون در ادرار (هیماچیوریا، هماچوری) می‎تواند نشان‎ دهنده یک اختلال جدی تلقی گردد.
خونی که در ادرار قابل مشاهده باشد هماچوری مشهود نامیده می‎شود. خون درون ادرار که صرفاً زیر میکروسکپ قابل مشاهده باشد (هماچوری میکروسکپی) هنگامی مشخص می‌شود که پزشک ادرار را مورد آزمایش قرار می‎دهد. در هر دو حالت تعیین علت بروز خونریزی مهم است.
درمان هماچوری به علت بروز آن بستگی دارد. 

[مطالب این مقاله:]
• علایم هیماچیوریا (هماچوری)
• علل هماچوری
• تشخیص هماچوری
• درمان هماچوری

علایم هماچوری
هماچوری مشهود بر اثر وجود سلول‎های قرمز خون در ادرار رنگی صورتی، قرمز یا کولا رنگ به ادرار می‎دهد. مقدار کمی خون برای ایجاد رنگ سرخ در ادرار کافی است و این خونریزی به طور معمول با درد همراه نیست. در هر حال دفع لخته خون در ادرار می‎تواند با درد همراه باشد.
ادرار خونی به طور معمول با علایم یا نشانه‎های دیگری همراه نیست.

چه هنگامی به دکتر مراجعه کنیم
در صورتی که درون ادرار خون مشاهده شود مردم باید به پزشک مراجعه کنند.
برخی داروها مثل مثل داروی ملین اکس - لاکس و برخی غذاها شامل چغندر قند، ریواس، و گیلاس می‎توانند باعث تغییر رنگ ادرار به قرمز شوند. تغییر در رنگ ادرار بر اثر دارو، غذا یا ورزش سنگین ممکن است در طول چند روز برطرف شود.
ادرار خونی متفاوت به نظر می‎رسد اما ممکن است فرد نتواند این تفاوت را توضیح دهد. بهترین کار در هنگام مشاهده تغییر رنگ ادرار به قرمز مراجعه به پزشک است.

تصویر 1: سیستم ادراری زنان

تصویر 2: سیستم ادراری مردان

علل هماچوری
در هماچوری کلیه‎ها یا دیگر قسمت‎های دستگاه ادراری، باعث نشت خون به داخل ادرار می‎شوند. مشکلات مختلفی شامل موارد زیر می‎توانند به این نشت خون منجر شوند:
عفونت‌های دستگاه ادراری. این عفونت‎ها زمــــانی ایجاد می‎شوند که باکتری‎ها از طریق مجرای ادرار وارد بدن شده و در مثانه تکثیر می‎شوند. علایم می‎تواند شامل نیاز عاجل به ادرار کردن، درد و سوزش هنگام ادرار کردن و بوی بیش از حد تند ادرار باشد.
در مورد برخی از مردم، به ویژه در سالمندان، تنها نشانه این بیماری ممکن است وجود خون میکروسکپی در ادرار باشد.
عفونت کلیه (پیلونفریت). این عفونــت‎ها ممکن است هنگامی بروز کنند که باکتری‎ها از جریان خون وارد کلیه‌ها شده یا از راه حالب داخل کلیه می‎شوند. نشانه‎ها و علایم اغلب مشابه عفونت‌های مثانه است اگرچه عفونت‎های کلیه احتمال دارد که باعث ایجاد تب و نیز درد تهیگاه شوند.
• سنگ مثانه یا سنگ کلیه. مواد معدنی موجــود در ادرار غلیظ گاهی از اوقات باعث تشکیل کریستال‎هایی در دیواره کلیه‎ها یا مثانه می‎شوند. به مرور زمان این کریستال‎ها ممکن است به سنگ‎های کوچک و سخت تبدیل گردند.
سنگ‎های مورد بحث عموماً بدون درد هستند بنابراین فرد متوجه ابتلاء خود به آنها نمی‌شود مگر آنکه آنها سبب ایجاد انسداد شده یا دفع گردند. در این مرحله به طور معمول هیچ خطایی در مورد علایم وجود ندارد - سنگ‎های کلیه به ویژه، می‎توانند باعث ایجاد دردهای طاقت‌فرسا گردند. سنگ‎های کلیه و مثانه نیز می‎توانند باعث ایجاد خونریزی مشهود یا خونریزی میکروسکپی شوند.
• بزرگ شدن پروستات. غده پروستات اغلب در هنگامی که مردان به دوران میانسالی می‎رسند بزرگ می‎شوند. پروستات بزرگ شده به مجرای ادرار فشار آورده باعث ایجاد انسداد در جریان ادرار می‎شود. نشانه‎ها و علایم بزرگ شدن پروستات (هیپرپلازی پروستاتیک خوش‌خیم یا BPH) شامل مشکل شدن ادرار کردن، نیاز عاجل یا مداوم به ادرار کردن و یا بروز خون قابل مشاهده یا میکروسکپی در ادرار است. عفونت پروستات (پروستاتیت) نیز می‎تواند سبب بروز علایم و نشانه‎های مشابه گردد.
• بیماری کلیه. خونریزی ادراری میکروسکپی یک علامت شایع گلومرولونفریتیس (گلومرولونفریت) یا التهاب سیستم فیلتر کردن کلیه است. گلومرولونفریت ممکن است بخشی از یک بیماری سیستمیک مثل دیابت بوده یا به شکل مستقل بروز کند. عفونت‌های ویروسی یا استرپی، بیماری‎های عروق خونی (واسکولیت) و مشکلات سیستم ایمنی مثل نفروپاتی IgA که به کاپیلاری‎های کوچک (که عامل فیلتر کردن خون در کلیه‎ها (گلومرولی) هستند) آسیب می‎زنند می‎توانند محرک ایجاد گلومرولونفریت باشند.
سرطان. خونریزی مشهود در ادرار می‎تواند نشانه‎ای از سرطان پیشرفته کلیه، مثانه یا پروستات باشد. بدبختانه، فرد ممکن است در مراحل اولیه که در آن سرطان درمان‌پذیرتر است، نشانه یا علامتی نداشته باشد.
• اختلالات وراثتی. آنمی سلول داسی شکل، که یک آسیب ارثی هموگلوبین است، باعث ایجاد خون در ادرار می‎شود که ممکن است از نوع هماچوری میکروسکپی یا مشهود باشد. به همین شکل سندرم آلپورت که بر غشاهای فیلترینگ در گلومرولی کلیه‎ها تأثیر می‌گذارند، باعث ایجاد علایم مشابه می‎شوند.
• آسیب دیدگی کلیه. ضربه به کلیه یا سایر صدمات وارد شده به آن بر اثر تصادف یا برخوردهای ورزشی می‎تواند سبب ایجاد خون قابل مشاهده در ادرار شود.
• داروها. داروی ضد سرطان سیکلوفسفامید و پنی‎سیلین می‎توانند باعث ایجاد خونریزی ادراری شوند. خونریزی قابل مشاهده در ادرار گاهی از اوقات در صورت مصرف داروهای ضد انعقادی مثل آسپیرین و داروی رقیق کننده خون هپارین رخ می‎دهد، و نیز در صورتی که فرد دچار اختلالی باشد که سبب بروز خونریزی در مثانه شود.
• ورزش سنگین. در موارد نادر ورزش سنگین به هماچوری مشهود منجر می‎شود، و علت آن ناشناخته است. این ممکن است به ترومای مثانه، دهیدراسیون یا شکسته شدن سلول‎های قرمز خون مرتبط باشد که بر اثر ورزش‌های سنگین اروبیک ایجاد می‎شود.
این وضعیت بیش از همه در مورد دوندگان قابل مشاهده است اگرچه هر کسی ممکن است پس از ورزش سنگین دچار آن گردد. اگر کسی پس از ورزش کردن متوجه وجود خون در ادرار خود گردد نباید فرض را بر آن بگذارد که این خون ناشی از ورزش است، بلکه باید به پزشک مراجعه کند.
اغلب اوقات علت هماچوری قابل شناسایی نیست.

ریسک فاکتورهای هماچوری
تقریباً هر کسی شامل کودکان و نوجوانان ممکن است با بروز خون در ادرار مواجه شود. عواملی که احتمال بروز هماچوری را افزایش می‎دهند عبارتند از:
• سن. بسیاری از مردان سنین بالای پنجاه سال بر اثر ابتلاء به بزرگ شدن پروستات هر از گاه دچار هماچوری می‎شوند.
• عفونتی که اخیراً رخ داده باشد. التهاب کلیه پس از بروز یک عفونت ویروسی یا باکتریایی (گلومرولونفریت پساعفونت) یکی از علل پیشتاز در ایجاد خونریزی ادراری مشهود در کودکان است.
• تاریخچه خانوادگی. در صورتی که در تاریخچه خانوادگی فرد موارد ابتلاء به هماچوری وجود داشته باشد احتمال ابتلاء خود وی به این بیماری افزایش خواهد یافت.
• برخی داروها. آسپیرین، داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی و آنتی‎بیوتیک‎هایی مثل پنی‎سیلین به عنوان عامل افزایش ریسک خونریزی ادراری شناخته می‎شوند.
• ورزش سنگین. دوندگان دوهای استقامت به طور خاص مستعد خونریزی ادراری ناشی از ورزش هستند. در واقع، این اختلال برخی از مواقع هماچوری دونده نامیده می‎شود. اما هر کسی که به ورزش سنگین اشتغال داشته باشد ممکن است به آن دچار گردد.

تشخیص هماچوری
تست‎ها و آزمون‎های زیر نقشی کلیدی در یافتن علت بروز خون در ادرار ایفاء می‎کنند:
• معاینه فیزیکی. شامل بحث در مورد تاریخچه پزشکی فرد نیز می‎شود.
• تست‎های ادرار. اگر خونریزی فرد در نتیجه آزمایش آنالیز ادرار مشخص گردد، این احتمال هست که برای بررسی وضعیت خون در ادرار یک آزمایش ادرار مجدد انجام شود. آنالیز ادرار در عین حال برای بررسی عفونت دستگاه ادراری یا وجود مواد معدنی مسبب سنگ کلیه قابل استفاده است.
• تست‎های تصویربرداری. اغلب اوقات، یک تست تصویربرداری برای یافتن علت بروز هماچوری نیاز است. پزشک ممکن است CT اسکن یا MRI یا آزمون اولتراسوند (سونوگرافی) را در این مورد توصیه کند.
• سیستوسکپی. پزشک از یک لوله باریک و بلند انعطاف‌پذیر مجهز به دوربین و چراغ برای بررسی نشانه‎های بیماری در مثانه و مجرای ادرار استفاده می‎کند.
گاهی از اوقات نمی‎توان علت بروز خونریزی ادراری را یافت. در چنین مواردی پزشک ممکن است تست‎های پیگیری را توصیه کند به ویژه اگر فرد دارای ریسک فاکتورهای ابتلاء به سرطان مثانه مثل استعمال دخانیات، قرار گرفتن در معرض سموم زیست محیطی یا تاریخچه اشعه درمانی باشد.

تصویر 3: سیستوسکپی در زنان

تصویر 4: سیستوسکپی در مردان

درمان هماچوری
بسته به وضعیت مسبب هماچوری، درمان آن شامل استفاده از آنتی‎بیوتیک برای پاکسازی عفونت دستگاه ادراری، استفاده از داروهای نسخه‌ای برای کوچک کردن پروستات یا استفاده از شوک درمانی موجی برای شکستن و خرد کردن سنگ‎های کلیه یا مثانه است. برخی از مواقع، به هیچ درمانی نیاز نیست.
مردم باید برای اطمینان از عدم وجود خون در ادرار پس از انجام درمان لازم پیگیری مورد نیاز را نیز به همراه پزشک خود در این مورد انجام دهند./

Source:
Blood in urine (hematuria)
Mayo Clinic
Aug. 17, 2017

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

افزایش سرانجام بد در بارداری با آسیب کلیوی مربوط به گذشته

چرا چشم‌های من زردند؟ بررسی علل زردی چشم در کودکان و بزرگسالان

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.