دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

در اغلب موارد خیس کردن بستر یا بی‎اختیاری ادراری در کودکان یک مشکل محسوب نمی‎شود. مسأله نوع واکنشی است که کودک یا خانواده در برابر آن نشان می‎دهند

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• کریستین نوردکویست
• مرور از: دانشکده پزشکی دانشگاه ایلی‌نویز - شیکاگو
• ترجمۀ فرهنگ راد

بی‎اختیاری ادراری شبانه در کودکان هنگامی بروز می‌کند که کودک قادر به کنترل ادرار خود در هنگام خواب نیست.
خیس کردن بستر خواب که زیر عنوان انوریزیس شبانه یا بی‎اختیاری ادراری شبانه نیز شناخته می‎شود، در کودکان خردسال که هنوز مثانۀ آنها در حال رشد است، اتفاق شایعی محسوب می‎شود. این اختلال مبتلابه 15 درصد کودکان تا سن 5 سال است و تا سن 6 سالگی نیز پدیدۀ نامعمولی محسوب نمی‎گردد.
متخصصان بیماری‌های کودکان می‌گویند که خیس کردن بستر یکی از شایع‎ترین علل مراجعۀ مرتبط به کودکان والدین به مراکز پزشکی است.
به صورت میانگین دختران معمولاً در سن شش سالگی و پسران در سن هفت سالگی از این وضعیت رهایی پیدا می‎کنند. در ده سالگی 95 درصد کودکان دیگر دچار شب‎ادراری نمی‎شوند.

مطالب این مقاله:
• انواع انورزیس
• بدن چگونه مانع خیس کردن بستر می‎شود؟
• چرا کودکان بستر خود را خیس می‎کنند؟
• انوریزیس چگونه تشخیص داده می‎شود؟
• درمان انورزیس
• پیشگیری از خیس کردن بستر و مدارا با آن

انواع انورزیس
دو نوع اصلی انورزیس وجود دارد:
• انورزیس شبانه یا خیس کردن بستر خواب در طول شب. 75 درصد موارد بروز آن مربوط به پسربچه‎ها است.
• انورزیس روزانه یا فقدان کنترل بر ادرار در طول روز. این اختلال بیش از پسربچه‎ها در دختربچه‌ها بروز می‎کند.
شب‌‏ادراری ممکن است به دو صورت باشد:
• انورزیس شبانۀ اولیه (PNE)، که بچه برای مدتی طولانی خشک نبوده است.
• انورزیس شبانۀ ثانویه (SNE)، که خیس کردن بستر در شب پس از دوره‎ای طولانی از خشک‌مانی بچه، معمولاً 6 ماه و بیشتر، بازگشت می‎کند.
تا سن 6 سالگی یا شاید 7 سالگی برای پسربچه‌ها، شب‌‏ادراری گهگاهی اتفاقی نرمال محسوب می‎شود، البته تا زمانی که فاصلۀ میان دوره‎های خیس کردن خود در آنان طولانی‎تر می‌شود.
اگر کودکی 6 یا 7 ساله پس از مدت‎ها خیس نکردن بستر خود دوباره این کار را از سر گیرد، موضوع ارزش آن را دارد که کودک به پزشک ارجاع داده شود.

بدن چگونه مانع خیس کردن بستر می‎شود؟
بدن دو راه برای پیشگیری از خیس کردن بستر دارد.
بدن در هنگام خواب هورمون ضد دیورتیکی (ضد مدر) به‌نام وازوپرسین آرژینین (AVP) تولید می‎کند. این هورمون میزان تولید ادرار را در هنگام خواب کاهش می‎دهد. در حوالی زمان طلوع آفتاب در روز، بدن انسان تولید AVP را آغاز می‎کند، و میزان برون‎ده ادرار کلیه افزایش می‎یابد. احتمال پر شدن مثانه در طول شب کمتر است.
در اغلب کودکان این چرخۀ هورمونی در سنین 2 تا 6 سالگی توسعه پیدا می‎کند، اما در مورد برخی دیگر از کودکان ممکن است این چرخه در زمان طولانی‎تری شکل بگیرد. هر قدر زمان آغاز این چرخه به تعویق بیفتد، خیس کردن بستر از سوی کودکان نیز بیشتر ادامه پیدا خواهد کرد.
اگر مثانه در طول خواب شبانه پر شود، مردم به طور معمول برای رفتن به دستشویی از خواب بیدار می‎شوند. اغلب کودکان این توانایی را در حدود همان زمان آغاز چرخۀ هورمون AVP در خود توسعه می‎دهند.
اگر بچه دارای خواب بسیار عمیقی باشد، اگر عصب‎های اطراف مثانه به اندازۀ کافی رشد نیافته باشند، یا اگر ترکیبی از این دو مورد در کار باشد، این احتمال وجود دارد که بیدار شدن آنان در هنگام پر بودن مثانه زمان بیشتری طول بکشد.
وقتی کودک این دو فرآیند را در خود توسعه داده باشد، وی می‎تواند شب را بدون خیس کردن خود به پایان ببرد.

چرا بچه‎ها بسترشان را خیس می‎کنند؟
دلیل اصلی آن است که مثانه هنوز در کودکان به طور کامل توسعه نیافته است. مثانه در برخی از کودکان کندتر از بقیه توسعه پیدا می‎کند. اگر مثانه بیش از حد کوچک باشد، قادر به نگه داشتن مقدار زیادی ادرار نخواهد بود.
دلایل دیگر شامل یبوست و نوشیدن مقدار زیادی مایع در فاصلۀ اندکی از زمان خواب، به ویژه آب گازدار و دیگر نوشابه‎های کافئین‎دار است، زیرا این مواد باعث افزایش برون‎ده ادرار می‎شوند.
کلینیک کلیولند می‌نویسد نوشیدنی‎های اسیدی و مواد افزودنی مصنوعی نظیر رنگ و شیرین کننده‎ها می‎توانند مثانه را تحریک کنند و بر مشکل بیفزایند.
اگر یکی از والدین در زمان بچگی بسترش را خیس می‎کرده، بچه وی احتمال بیشتری دارد که همین کار را انجام دهد. بچه‌ای که والدینش در کودکی بستر خود را خیس نمی‎کرده‎اند 15 درصد احتمال دارد که خود این کار را انجام دهد. اگر یکی از والدین بچه در کودکی بستر خود را خیس می‎کرده، شانس بچه برای تکرار این مشکل به 40 درصد می‎رسد، و اگر هم مادر و هم پدر بچه در کودکی بستر خود را خیس می‎کرده‎اند، شانس ابتلا بچه به این مشکل 70 درصد خواهد بود.
گاهی از اوقات پای یک مشکل زیربنایی جسمانی مثل آپنه خواب، دیابت، یا عفونت دستگاه ادراری در میان است.
در برخی مواقع خیس کردن بستر به معضلی عاطفی و یا استرس مرتبط است. این معضل می‎تواند ناشی از قرار گرفتن در معرض قلدری، بروز مرگ و میر در خانواده، مشکلات زناشویی والدین، یا خشونت خانگی باشد.
شرم، خجلت و اضطراب در مورد واکنش دیگر مردم نسبت به خیس کردن بستر توسط آنان می‎تواند احتمال خیس کردن بستر را از سوی کودکان افزایش دهد. اگر بچه شرمنده و نگران باشد، این شرمندگی و نگرانی می‎تواند میزان تکرار خیس کردن بستر را در مورد بچه افزایش دهد.
والدین باید بدانند که خیس کردن بستر بخشی عادی از رشد نرمال است. بچه باید آرامش یابد و ترغیب شود و نباید احساس گناه یا شرمندگی کند.
کارشناسان پزشکی می‎گویند، در اغلب موارد خیس کردن بستر یا بی‎اختیاری ادراری در کودکان یک مشکل محسوب نمی‎شود. مسأله نوع واکنشی است که کودک یا خانواده در برابر آن نشان می‎دهند.

انورزیس چگونه تشخیص داده می‌شود؟
والدین فقط زمانی باید در جستجوی بهره‎گیری از کمک‏‌های پزشکی باشند که شواهدی قوی در مورد وجود مشکلی برای سلامت وجود دارد یا در صورتی که بچه بیش از حد دچار پریشان‌حالی است.
پزشک عمومی معمولاً اولین طبیبی است که بچه را خواهد دید. دکتر سؤال‎هایی در مورد فواصل زمانی خیس کردن بستر، میزان مصرف مایعات توسط بچه پیش از رفتن به بستر خواب، چگونگی مقابله و مدارای بچه با مسائل عاطفی و روانی، و نیز اینکه عاملی نگرانی‎آور برای کودک، مثل وجود قلدری در محیط زندگی وی وجود دارد، مطرح خواهد کرد.
دکتر ممکن است در مورد سوابق شب‎ادراری والدین کودک سؤال کند، و نیز اینکه آیا کودک در گذشته دچار عفونت دستگاه ادراری شده است یا خیر.
ممکن است برای پی بردن به وجود مشکلات احتمالی به معاینۀ فیزیکی و انجام برخی تست‎های تصویربرداری نیاز باشد.
انجام یک تست ادرار باعث از تشخیص خارج شدن هر مشکل احتمالی مرتبط به بی‎اختیاری ادراری، مثل دیابت، یا اختلال زیربنایی پزشکی مرتبط به این مورد خواهد شد.

درمان انورزیس
اگر دکتر ناهنجاری فیزیکی یا بیماری زیربنایی را از تشخیص خارج کرده باشد، وی احتمالاً به والدین توصیه می‎کند که بدون استفاده از دارو و درمان منتظر رفع خود به خودی مشکل بمانند، و در این اثناء کودک را آرام کرده و مورد حمایت قرار دهند.
درمان به طور معمول برای سنین زیر 5 تا 7 سال توصیه نمی‎شود. از سن 7 سالگی به بعد، اگر مشکل مزبور دارای تأثیری قابل ملاحظه بر زندگی بچه و خانواده باشد، برخی گزینه‎های درمانی در دسترس است.
هشداردهندۀ انورزیس یک سنسور ریز است که به زیرلباسی بچه متصل می‎شود. به محض اینکه این سنسور متوجه وجود خیسی شود، به صدا یا ارتعاش درمی‎آید، و بچه را از خواب بیدار می‎کند. در این اثناء بچه در صورت پر بودن مثانه معمولاً خود از خواب بیدار می‎شود. برخی سنسورها ارتعاشی نیز هستند.
دارودرمانی مثل استفاده از دسموپرسین، ممکن است برای کودک تجویز شود. این دارو ممکن است در صورتی که بچه برای چند شب از خانه بیرون باشد، مواردی مثل حضور در تورهای مدرسه، یا گذراندن وقت در کمپ و...، مفید باشد. دسموپرسین باعث می‎شود که کلیه‎ها در طول شب ادرار کمتری تولید کنند. هم بچه و هم والدین باید مطمئن شوند که دستورات پزشک در مورد مصرف این دارو به درستی رعایت می‎شود.
دارو در مورد بی‎اختیاری ادراری کودکان بهترین گزینه تلقی نمی‎شود زیرا دارو در درازمدت مسأله را حل نمی‎کند.
استفاده از زیرلباسی‌های جذبی می‎تواند شرمندگی احتمالی بچه را کاهش دهد و به وی در کنترل بر خیس کردن بستر خویش کمک کند.

پیشگیری از خیس کردن بستر و مدارا با آن
برای کاستن از شانس خیس کردن بستر:
• بچه باید مقدار زیادی مایعات به وِیژه آب در طول روز بنوشد اما در فاصلۀ دو ساعت مانده به زمان خواب مقدار مصرف مایعات خود را کاهش دهد
• از خوردن آب گازدار و نوشیدنی‎های حاوی کافئین خودداری کند
• پیش از رفتن به بستر خواب به توالت برود، و اگر پیش از خواب عادت به تماشای تلویزیون یا چیز خواندن دارد در زمان احساس خواب‎آلودگی دوباره به دستشویی برود
• برای پیسگیری از ابتلا به یبوست مقدار لازم میوه و سبزیجات بخورد
برای تخفیف مشکل والدین می‎توانند:
• رفتن به دستشویی در طول شب را به کاری فاقد استرس تبدیل کنند، برای مثال با ایجاد روشنایی ملایمی در مسیر منتهی به دستشویی و توالت
• در صورت دور بودن دستشویی از بستر خواب بچه لگنی در اتاق خواب وی قرار دهند
• تشک خواب را با یک ملحفۀ ضد آب بپوشانند
• برای بچه‎های بزرگ‎تر گزینۀ آماده کردن بستر خود را در صورتی که در طول شب بسترشان را خیس می‎کنند، در نظر بگیرند، و ملافه‎های تمیز و سبد لباس در اختیار وی قرار دهند
• مطمئن شوند که بچه در هنگام صبح دوش می‎گیرد تا بوی ناخوش از وی دور شود و احتمالاً در محیط مدرسه با سخنان نیشدار مواجه نشود
حفظ خونسردی اهمیت دارد. اگر بچه در طول شب از خواب بیدار شود، وی را آرام کنید، بستر را دوباره مهیا کنید و بچه را بدون سرو صدای زیاد دوباره به شکل طبیعی بخوابانید. والدین باید اجازه دهند تا بچه احساس کند که همه چیز درست و سر جای خود است و هیچ مشکل بزرگی در کار نیست./

Source:
What is nocturnal bedwetting in children?
Last updated Wed 20 July 2016
By Christian Nordqvist
Reviewed by University of Illinois-Chicago, School of Medicine

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

کدئین برای کودکان بسیار خطرناک است

آکادمی کودکان آمریکا اصرار دارد که والدین و مراقبان بهداشتی، دادن کُدئین به کودکان را متوقف کنند، و به آموزش‌های بیشتر در مورد ریسک‌ها و محدودیت‌های استفاده از کدیین در بیماران زیر 18 سال فراخوان می‌د

یک بار بیهوشی به بهرة هوشی کودکان خردسال آسیب نمی زند

یک مطالعة طولی همگروهی که در JAMA منتشر شده است عنوان می‎کند، یک بار قرار گرفتن در معرض مواد بیهوشی استنشاقی در کودکان دارای سن کمتر از 36 ماه با توسعة اختلالات عصبی و رفتار نابهنجار در دوران کودکی مر