plg_search_sppagebuilder
دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

Image

ازوتمی، تشکیل فرآورده‌های زائد نیتروژن در خون

پساکلیوی، نارسایی کلیه، نفروتوکسین، دیالیز، سیکلوسپورین

ازوتمی پیشاکلیوی بیشترین شیوع را در افرادی دارد که به دلیل مشکلات پزشکی دیگر در بیمارستان بستری شده‎اند. هر اختلالی که سبب کاهش جریان خون به کلیه شود می‎تواند باعث بروز ازوتمی پیشاکلیوی گردد.

مقالات ارولوژی / نفرولوژی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• نیکول گلن، کاریسا استفنز
• ترجمه هامیک رادیان


ازوتمی تشکیل فرآورده‌های زائد نیتروژن در خون است. ازوتمی معمولاً نتیجۀ مشکلاتی در کلیه است که مانع از فیلتر کردن کامل خون توسط کلیه می‌شوند.


مطالب این مقاله:
• ازوتمی چیست؟
• علایم ازوتمی
• علل ازوتمی
• تشخیص ازوتمی
• درمان ازوتمی
• دورنما


ازوتمی چیست؟
کلیه‌ها و سیستم کلیوی معمولاً فرآورده‌های زائد را فیلتر و از خون دور می‌کنند. آنها همچنین برای از بین بردن این فرآورده‌های زائد و خارج کردن آنها از بدن در کنار آب اضافی، ادرار ایجاد می‌کنند.
اگر کلیه‌ها آسیب ببینند یا کارآیی کامل نداشته باشند، دیگر قادر به جدا کردن مواد زائد از خون نخواهند بود.
سه نوع ازوتمی وجود دارد:
• ازوتمی پیشا‌کلیوی: ازوتمی پیشا‌کلیوی هنگامی مطرح است که چیزی که به جریان گردش خون آسیب می‌زند بر چگونگی عملکرد کلیه‌ها تأثیر منفی می‌گذارد. وقتی فشار خون در کلیه‌ها پایین باشد، کلیه قادر به فیلتر کامل فرآورده‌های زائد یا تشکیل ادرار نخواهد بود.
• ازوتمی داخل کلیوی: ازوتمی داخل کلیوی که به نام نارسایی حاد کلیوی (ARF) یا صدمۀ حاد کلیه (AKI) نیز شناخته می‌شود، به مشکلات خود کلیه اشاره دارد.
• ازوتمی پساکلیوی: ازوتمی پساکلیوی وقتی بروز می‌کند که انسدادی در سیستم ادراری پس از خروج ادرار از کلیه وجود داشته باشد.


علایم ازوتمی
برخی از مردم دچار ازوتمی هیچ علایمی را تجربه نمی‌کنند. دیگران ممکن است دچار علایم کم‌آبی بدن شوند که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• کاهش میزان ادرار
• ضربان سریع قلب
خشکی دهان
• خستگی مزمن
• پریدگی رنگ پوست
• ورم
• گیجی


علل ازوتمی
علت ازوتمی به نوع آن بستگی دارد.

ازوتمی پیشا‌کلیوی
ازوتمی پیشاکلیوی بیشترین شیوع را در افرادی دارد که به دلیل مشکلات پزشکی دیگر در بیمارستان بستری شده‌اند. هر اختلالی که سبب کاهش جریان خون به کلیه شود می‌تواند باعث بروز ازوتمی پیشاکلیوی گردد.
این اختلالات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
• سوختگی‌ها
• دهیدراسیون
• هموراژ یا خونریزی
استفراغ یا اسهال درازمدت
• مجاورت با گرما
• نارسایی قلبی
شوک
• انسداد شریانی که خون را به کلیه می‌رساند

ازوتمی داخل کلیوی
انواع متفاوتی از ازوتمی داخل کلیوی وجود دارد که شامل موارد زیرند:
• داروها و مواد مخدر: نفروتوکسین‌ها می‌توانند بــــه کلیه‌ها آسیب برسانند. نفروتوکسین‌های رایج شامل کوکایین، سیکلوسپورین، برخی آنتی‌بیوتیک، مهار کننده‌های آنزیم تبدیل انژیوتنسین (ACE)، و داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی (NSAIDs) هستند.
عفونت: عفونت‌های کلیه می‌توانند به لوله‌های کوچک موجود در کلیه‌ها که خون را فیلتر می‌کنند صدمه بزنند.
• بیماری عروقی: صدمه دیدن رگ‌های کوچک داخل کلیه می‌تواند سبب انسداد و صدمه دیدن بافت‌ها گردد. بروز لخته‌های خون در کلیه یا باریک شدن شریان‌ها شایع‌ترین اشکال عروقی مسبب ازوتمی داخل کلیه هستند.

ازوتمی پساکلیوی
ازوتمی پساکلیوی وقتی رخ می‌دهد که انسدادی در لوله‌های خارج شده از کلیه بروز می‌کند. علل شایع این انسدادها موارد زیر را شامل می‌شود:
تومور
• کاتتر ادراری
• کریستال‌های ادراری
• بزرگ شدن پروستات


ریسک فاکتورهای دیگر
چندین ریسک فاکتور برای بروز ازوتمی وجود دارد که شامل موارد زیرند:
دیابت ملیتوس
• عدم کفایت کلیوی
• نارسایی قلبی
• کهولت سن
• استفاده از داروی نفروتوکسیک


تشخیص ازوتمی
پیش از انجام هر گونه تست تشخیصی، دکتر شرح کامل پزشکی بیمار را می‌گیرد که شامل مصرف دارو در دوره‌های اخیر، عفونت‌ها، و دیگر علایم است. در مرحلۀ بعد، دکتر برای بررسی علل بالقوه یا مشکلات پزشکی، بیمار را مورد معاینه قرار می‌دهد.
تشخیص ازوتمی معمولاً با انجام یک تست سادۀ خون یا ادرار صورت می‌گیرد. دکتر تست خون را برای بررسی نشانگرهای عملکرد کلیه شامل کراتینین خون و نیتروژن اورۀ خون (BUN) انجام می‌دهد.
اینها موادی هستند که کلیه در کوران فیلتر آنها را خارج می‌کند. اگر میزان یکی از این دو ماده یا هر دوی آنها در خون بالا باشد، نشان دهندۀ آن است که کلیه‌ها از عملکرد مناسب برخوردار نیستند.
تست‌های ادرار برای اسمولالیته، جاذبۀ خاص، سدیم، و کراتینین نیز می‌توانند اطلاعاتی در مورد چگونگی سیراب بودن بدن به دست دهند، که خود نشانگر دیگری برای عملکرد کلیه محسوب می‌شود.
برخی از اوقات دکتر از اولتراسوند یا تست‌های دیگر استفاده می‌کند، که این موضوع به معاینۀ فیزیکی بیمار یا نتایج به دست آمده از تست‌های خون و ادرار بستگی دارد.


درمان ازوتمی
بسیاری از عوامل در تعیین برنامۀ درمانی فرد دچار ازوتمی دخالت دارند.
اگر دکتر به علت بروز ازوتمی پی ببرد، مهم خواهد بود که در مرحلۀ اول درمان این علت را هدف قرار دهد. برای مثال:
• فرد دچار ازوتمی پساکلیوی بر اثر ابتلا به تومور نیاز دارد که تومور برداشته شود و درمان برای عملکرد کلیه انجام گردد.
• فردی که داروی نفروتوکسیک مصرف می‌کند باید به مصرف دارویی روی بیاورد که باعث آسیب دیدن کلیه نمی‌شود.
• ممکن است برای رفع انسدادی که سبب بازگشت ادرار به درون سیستم کلیوی می‌شود به انجام عمل جراحی نیاز باشد.
مردم مبتلا به ازوتمی داخل کلیوی در عین حال در ریسک بالاتری برای ابتلا به عدم تعادل الکترولیت یا مایعات بدن قرار دارند. درمان این اختلال ممکن است نیاز به مصرف داروهای خوراکی داخل وریدی داشته باشد.
در اغلب موارد این درمان به این معنی است که فرد بیمار باید تا هنگام رفع عدم تعادل الکترولیت‌ها و تصحیح عملکرد کلیه در بیمارستان بستری شود. تزریق داخل وریدی مایعات نیز برای افزایش حجم خون به کار می‌‏رود.
اغلب از دارو برای کمک به قلب برای پمپاژ کافی یا بالا بردن فشار خون استفاده می‌شود. این دورۀ درمان به بهبود جریان خون و فشار خون در کلیه کمک می‌کند.
در برخی موارد فرد دچار ازوتمی داخل کلیوی ممکن است نیاز به دیالیز داشته باشد. دیالیز اقدامی پزشکی است که در آن خون بیمار از طریق یک خط داخل وریدی از بدن خارج شده، در ماشین دیالیز فلیتر می‌شود و سپس با استفاده از یک خط دیگر به داخل بدن برگردانده می‌شود.
دیالیز کلیه ممکن است سه تا چهار بار در هفته انجام شود و هر جلسۀ آن به چند ساعت وقت نیاز دارد.
در کنار درمان علت بروز ازوتمی، این موضوع برای پزشکان حائز اهمیت است که از بروز نارسایی کلیوی در حد امکان پیشگیری کنند.
برای فرد دارای ریسک فاکتورهای ابتلا به ازوتمی نباید داروی نفروتوکسیک تجویز شود و نیز در مورد وی باید از انجام تست‌های تشخیصی نیازمند استفاده از رنگ کنتراست خودداری شود.


دورنما
ازوتمی پساکلیوی به آسانی درمان می‌شود و حتی می‌تواند زمانی که علت بروز آن شناسایی و درمان شود معکوس گردد.
ازوتمی پیشاکلیوی را نیز می‌توان معکوس کرد اگر علت آن به صورت زودهنگام شناسایی و درمان شود. در غیر این صورت کلیه دچار آسیب‌های جدی خواهد شد.
ازوتمی داخل کلیوی یک اختلال جدی است و در صورت عدم درمان می‌تواند باعث مرگ بیمار گردد. دورنما در این بیماری به چند عامل مختلف شامل شدت صدمۀ وارد شده و علت اصلی بروز صدمه بستگی دارد.
برای مثال فرد دچار ARF که از جهات دیگر سالم است ممکن است دورنمای بهتری نسبت به بیماری که بر اثر ابتلاء به چند بیماری مختلف در بیمارستان بستری است، پیش رو داشته باشد.
این موضوع اهمیت دارد که هر فرد دارای ریسک فاکتورهای ابتلا به ازوتمی زیر نظر پزشک قرار گیرد. پیگیری برنامه درمانی تجویز شده برای پیشگیری از صدمات شدید کلیوی یا مرگ بیمار، حیاتی است.


Source:
Medical News Today
Azotemia: Symptoms, types, and treatment

Last reviewed Tue 15 August 2017
By Nicole Galan
Reviewed by Carissa Stephens, RN, CCRN, CPN 

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

افزایش سرانجام بد در بارداری با آسیب کلیوی مربوط به گذشته

چرا چشم‌های من زردند؟ بررسی علل زردی چشم در کودکان و بزرگسالان

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری درباره این مطلب ارائه نشده است.

نظر خود را اضافه کنید.

نظر شما پس از بازبینی منتشر می‌شود.
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location
عبارت تصویر زیر را بازنویسی کنید.

 

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده

آگهی‌ها

مینی هایفو

مینی هایفو

دستگاه جوان‌سازی و لیفتینگ پوست کلاژن پوست و الیاف انعطاف‌پذیر عمقی و افزایش رطوبت پوست باعث از بین رفتن چین و چروک و خطوط پوست می‌شود.
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
سرنگ انسولین BD

سرنگ انسولین BD

تزریق ساده‌تر و بدون درد انسولین در بیماران مبتلاء به دیابت
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

میکرونیدلینگ برقی (دکتر پن)

از بین بردنده شیارهای ریز، جای زخم، جوش و بهبود وضعیت کلی پوست
خرید بی‌واسطه از وارد کننده
محلول ضدعفونی

محلول ضدعفونی

برای ضدعفونی کردن دستگاه‌ها و وسایل پزشكی مانند دستگاه‌های اندوسكُپی، برونكوسكُپی و لوازم جراحی و پانسمان و همچنین اتاق‌های عمل و زایمان، بخش‌های مختلف سوانح سوختگی، و تزریقات، بخش‌های مراقبت ویژه و همچنین کف راهروها و سطوح فیزیكی بیمارستان‌ها، ضد عفونی دست و...
خرید بی‌واسطه از وارد کننده