دسته بندی ها
Search - Contacts
مقالات و اخبار
Search - News Feeds
واژه نامه
تگ ها

فهرست صفحات

اخبار خواب / اختلالات خواب / بیماری بی‌خوابی
تغییر اندازه و نوع قلم متن

• هانر وایتمن
• ترجمة نادر اکبری

با تجزیه و تحلیل ژن‌ها و فعالیت مغزی بیش از 8000 موش، محققان دو ژن را که کنترل رویا و خواب عمیق را در دست دارند، شناسایی کردند. این کشف درهای تازه‌ای را به روی درمان اختلالات خواب باز می‌کند.
در مطالعة منتشر شده در نشریة نیچر / Nature محققان کشف ژنی را که مقدار حرکت سریع چشم (REM) را در پستانداران تنظیم می‌کند و نیز ژنی را که تنظیم مقدار حرکت غیر سریع چشم (NREM) را بر عهده دارد، توضیح می‌دهند.
بر مبنای نظر بنیاد ملی خواب، REM یک مرحلة خواب دوره‌ای است که حدود 25 درصد خواب متعارف شبانه را تشکیل می‌دهد.
REM به عنوان برهه‌ای از خواب توصیف می‌شود که در آن فعالیت شدید مغز وجود دارد که با فعالیت مغز در وضعیت بیداری قابل قیاس است. خواب‌های رنگی اغلب اوقات در این مرحله از خواب بروز می‌کنند.
NREM برای 75 درصد بقیة خواب شبانه لحاظ می‌شود، و مشخصة آن کاهش فعالیت مغز در حالت خواب است. NRE شامل سه مرحله است: خواب‌آلودگی، خواب سبک، و خواب با موج آرام – یا عمیق‌ترین مرحلة خواب، که درآن حرکات چشم یا فعالیت‌های عضلانی مشاهده نمی‌شود.

فهم مکانیسم زیربنایی خواب
هر دو مرحلة خواب برای احساس سلامت و تندرستی مهم تلقی می‌شوند، آنها به رشد و ترمیم بافت‌ها و اینکه مغز و بدن برای فعالیت روزانه به شکل مؤثر آمادگی داشته باشند کمک می‌کنند.
در هر حال، مکانیسم‌های زیربنایی تنظیم کنندة هر دو مرحلة خواب ناروشن بوده‌اند. اکنون برای اولین بار پژوهشگران دو ژن را شناسایی کرده‌اند که به باور آنها کنترل REM و NRE را بر عهده دارند.
برای مطالعة خود، نویسندة همکار جوزف اس. تاکاهاشی / Joseph S. Takahashi از انستیتو مغز اُدانل در مرکز پزشکی نورث‌وسترن دانشگاه تگزاس و همکارانش بیش از 8000 موش را در معرض جهش‌های تصادفی ژنتیک قرار دادند.
تیم تحقیق سپس از الکتروانسفالوگرافی برای پایش موج‌های مغزی جوندگان استفاده کرد، با این هدف که ببیند آیا هیچ‌یک از جهش‌های ژنتیک القاء شده بر خواب حیوانات مؤثر هستند یا خیر.

دو ژن جدید با دو مرحلة خواب مرتبط هستند
محققان دو ژن جدید را شناسایی کردند – نمک – القاء شوندة کیناز 3 (Sik3) و کانال غیر انتخابی نشت سدیم (Nalcn) – که به نظر می‌رسد نقشی در دو مرحلة اصلی خواب بازی می‌کنند.
تیم تحقیق گزارش می‌دهد، موش‌های دچار جهش در ژن Sik3 – که تحت نام موش‌های "خواب‌آلود" به آنها ارجاع داده می‌شود – نسبت به موش‌های فاقد جهش در این ژن دارای 50 درصد خواب NRE بیشتر بودند.
نویسندة اول مطالعه، هیروماسا فوناتو / Hiromasa Funato از دانشگاه تسوکوبا در ژاپن می‌نویسد: "ما متوجه شدیم که جهش‌های خواب‌آور پاسخ تشدید یابنده‌ای به محرومیت از خواب نشان می‌دهند. بررسی مغز موش‌های محروم از خواب تغییراتی را در فُسفریلاسیون آمینواسیدهای پروتئین SIK3 نشان داد. این تغییرات در موش‌های خواب‌آلود با جهش Sik3 مختل می‌شود، و این دلیل افزایش نیاز آنها به خواب است."
به علاوه محققان متوجه شدند که موش‌های دچار جهش در ژن Nalcn – موسوم به موش‌های "بدون رویا" – در مقایسه با موش‌های فاقد جهش در ژن Nalcn دارای خواب مرحلة REM بسیار کمتری هستند.
نویسندة همکار مطالعه چیکا مایوشی / Chika Miyoshi از دانشگاه تسوکوبا توضیح می‌دهد: "جهش فاقد رویا سبب افزایش انتقال یون از طریق کانال و افزایش فعالیت نورون‌های پایان دهندة REM می‌شود که با خواب پایدار مرحلة REM منطبق است."

امکان داروهای جدید برای تنظیم خواب
در کل محققان معتقدند، یافته‌های آنها نشان می‌دهد که Nalcn و Sik3 نقش مهمی در خواب پستانداران بازی می‌کنند، و کشف این ژن‌ها ممکن است راه را به روی درمان‌های تازه برای اختلالات خواب هموار کند.
بنیاد ملی خواب برای افراد بزرگسال در سنین 18 تا 64 سال 7 تا 9 ساعت خواب را در شبانه‌روز توصیه می‌کند، در حالی که افراد بالای 65 سال باید هدف رسیدن به خوابی به میزان 7 تا 8 ساعت را در این بازة زمانی دنبال کنند.
در هر حال بر مبنای نظر مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) بیش از 25 درصد مردم ایالات متحد آمریکا اغلب قادر به رسیدن به این میزان از خواب توصیه شده نیستند و 50 تا 70 میلیون آمریکایی به یکی از اشکال اختلالات خواب مبتلاء هستند.
بر مبنای نظر محققان، امکان دارد که پروتئین‌های ایجاد شده توسط دو ژن مزبور بتوانند هدف‌های دارویی جدیدی برای اختلالات خواب باشند.
نویسندة ارشد مطالعه دکتر ماساشی یاناگیزاوا / Masashi Yanagisawa، استاد رشتة ژنتیک مولکولی در دانشگاه تگزاس می‌گوید: "دستکم به لحاظ نظری، این مطالعه امکانات آینده را برای ایجاد داروهای جدید تنظیم خواب مطرح می‌کند، اما دسترسی به این هدف در آیندة دور ممکن خواهد بود."
به علاوه، محققان بر این باورند که مطالعة آنها محرک کشف ژن‌های دیگری خواهد بود که ممکن است نقشی در خواب پستانداران داشته باشند.
دکتر ماساشی یاناگیزاوا می‌گوید: "ما امیدواریم که کشف این ژن‌های کلیدی فقط آغاز سفر دور و دراز ما به درون جعبه سیاه تنظیم خواب باشد. شگفت‌آور است که ما هنوز تقریباً هیچ چیز در مورد سؤال سادة اینکه "خواب‌آلودگی" فیزیکی در مغز ما به چه معنی است، نمی‌دانیم. ما با این ژن‌ها شروع می‌کنیم و سعی خواهیم کرد تا معمای بزرگ را حل کنیم."/

مطالب پیشنهادی ما برای مطالعه

الکلیسم تحت تأثیر صدها ژن است

تحقیق تازه‌ای که در PLOS ژنتیک منتشر شده است پس از آشکار کردن صدها ژن که ممکن است اشتیاق به مصرف الکل را افزایش دهند، شواهدی دال بر تأثیر ژنتیک بر اعتیاد به الکل فراهم می‌آورد. اختلال مصرف الکل با داش

پیش‌بینی ریسک آلزایمر در 18 سالگی با محاسبات ژنتیک

محققان یک سیستم امتیازدهی ژنتیک را توسعه داده‌اند که می‌گویند می‌تواند ده‌ها سال پیش از بروز نشانگان آلزایمر بگوید کدام گروه از افراد بزرگسال در ریسک توسعة این بیماری قرار دارند.